حيات الحيوان (ترجمه)

● حيات الحيوان (ترجمه) / حیوان شناسی / فارسی ḥayāt-ul ḥayawān (t.) هروی، علی بن محمد، ق13 قمری heravī, ‘alī ebn-e mohammad ( - 19c) وابسته به: حياة الحيوان الکبری؛ دمیری، محمد بن موسی (808-742) به دستور: خسرو خان فرمانروای کردستان و آذربایجان تاریخ تألیف: 1249ق متن از دمیری است، با کمک ملاعبدالحمید فاوحی و ملامحمد حفید مرحوم ملاسلیم ساخته شده است. در ابتدای کتاب مترجم گفته است که در عهد ایالت خسرو خان در کردستان و همدان و آذربایجان یکی از رجال او موسوم به هدایت الله ملقب از جانب او به امین الایاله دو نفر را علی حده یکی ملاعبدالحمید فارجی و پس از او ملاسلیم را به ترجمه این کتاب مأمور نمود. ترجمه فارجی به اتمام نرسید ولی ملاسلیم ترجمه خود را تمام کرد، و من بعد از او (ظاهرا باشاره امین الایاله) این ترجمه را در سنه 1249 هجری شروع نموده به پایان رسانیدم. (غلامعلی عرفانیان) آغاز: بسمله حیات حیوان عاجل و ثبات انسان کامل باظهار آلای و تذکار نعمای حی است توانا که آثار مشیت ما یشا و انوار قدرت غرای حضرتش لاله غیره (کذا) از هر عینی از اعیان ثابتات و از فردی از افراد ممکنات پیدا و ظاهر است (تا این که پس از چند سطر گوید) مؤلف این رقم ... ملتزم تحریر دل پذیر نسخه ایست که محتویست بر جمیع حقایق افرینش از دقایق دانش و بینش که قبل ازین منتظم گشته و قرنهای گذشته که احدی از ثقات اسلام باین مهم که اهم مهام دین است اقدام نکرده و ملهم نشده که آنرا از لغات تازی و عبارات عربی بالفاظ مناسب به فارسی ترجمه نویسد تا عامه طبقات عجم از فیض عامش بی نصیب نمانند ... هم چنان سالها شاهد این حجله مدعا در ذیل خفا مخفی و دستور (کذا) مانده و سوای علما احدی اصلا بمرور و عبور ان کتاب مسطور رغبت نکرده تا ... انجام: و همه کس در شجاعت اقتفا باو کند.