حياة الحيوان الكبرى

● حياة الحيوان الكبرى / حیوان شناسی / عربی ḥayāt-ul ḥayawān-il kubrā دمیری، محمد بن موسی، 742 - 808 قمری damīrī, mohammad ebn-e mūsā (1342 - 1406) تاریخ تألیف: 773ق کتاب معروفی است مشتمل بر دو جزو از تألیفات ابوالبقا کمال الدین محمد بن موسی بن عیسی بن علی الدمیری الشافعی در بیان خصوصیات و مشخصات ظاهری انواع حیوانات بری و بحری به ترتیب حروف معجم و ذکر منافع و مضار و خواص طبی آنها که به لحاظ اشتمال بر بعضی احادیث و روایات و اشعار و امثال عربی در خصوص تقریبا هر یک از حیوانات و ضبط لغوی اسامی آنها و فوائد تاریخی و ادبی و فقهی نیز دارای اهمیت به‌خصوصی است. بنا به گفته مؤلف از پانصد و شصت کتاب و نزدیک دویست دیوان شعر انتخاب شده است. گفته شده که این کتاب را دو مرتبه تألیف کرده است ولی به نظر می‌رسد مرتبه دوم آن همان تلخیص این کتاب باشد که به حياة الحيوان صغری نامبردار شده است. آغاز: بسمله الحمدلله الذى شرف نوع الانسان بالاصغرين القلب واللسان و فضله على سائر الحيوان بنعمتی النطق و البيان و رجحه بالعقل الذى وزن به فصيلة القياس فی احسن ميزان انجام: ... ان النبى صلى الله عليه و سلم قال لعلى انت يعسوب المؤمنين والمال يعسوب الكفار ... هذا ما انتهى اليه الغرض ما يحصل به فى هذا الشان ... و ابتدى بملك الوحش الذى منه الشجاعة يقتفى. چاپ: بمبئی، 1906 و 1908م؛ استانه، 1272ق؛ مصر، 1313ق [کشف الظنون 696/1 و 457/1؛ معجم المطبوعات ص 887؛ هدية العارفين 178/6؛ مكتبة اميرالمؤمنين 450/2؛ مخطوطات المصورة معهد المخطوطات قاهره، ادب، ج2، ص 279-280؛ اعلام الحضارة العربية الاسلامية، ج4،ص389-392؛ آربری چستربیتی، ج1، ص 46؛ اوقاف بغداد، ج4، ص 187-188؛ ظاهریه، طب، ج1، ص 379-383؛ المخطوطات الجغرافية العربية فی المكتبة البريطانية، ص 215-223؛ دنا، ج4، ص 808-810 (66 نسخه)؛ کشف الظنون، ج1، ص 696-697؛ بروکلمان، ج 10-11، ص 574-576] شرح و حواشی: 1- حياة الحيوان الصغرى؛ دمیری، محمد بن موسی (742-808) 2- ديوان الحيوان للسيوطى = مختصر حياة الحيوان للدميرى؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911) 3- حیات الحيوان (ترجمه)؛ قزوینی، محمد بن مبارک (-966) 4- صفات الحيوان = ترجمه حيوة الحيوان = خواص الحيوان؛ ایجی، منصور بن حسن (-10) 5- حياة الحيوان (منتخب)؛ مصطفی بن محمد (-11) 6- حياة الحيوان (ترجمه) = خواص الحيوان؛ تبریزی، محمد تقی بن محمد (-11) 7- حياة الحيوان (منتخب)؛ طبیب، محمد بن جلال (-11) 8- حیات الحيوان (ترجمه)؛ هروی، علی بن محمد (-13) 9- حیات الحيوان (ترجمه)؛ علامی، ملامحمد حفید ملا سلیم (-13) 10- حیات الحیوان (ترجمه) = عين الحيوة؛ انوری، عبدالرحمن 11- حياة الحيوان (مختصر) حنفی، عمر بن یونس 12- تحفة النورانية فی خواص الحيوانية 13- حياة الحيوان (مختصر) (4عنوان) 14- حياة الحيوان (منتخب) = المنتخب من خواص الحيوان 15- دیباچه بر ترجمه کتاب حیات الحيوان = مقدمه ترجمه حياة الحيوان