حل شبهة جذر الاصم

● حل شبهة جذر الاصم = حل شبهة ابن کمونة (رسالة فی) = مغلطة جذر الأصم / منطق، فلسفه / عربی ḥall-u šubhat-i jaḏr-il aṣam = ḥall-u šubhat-i ibn-i kamūna (r.-un fī) = maġlaṭat-u jaḏr-il aṣam دشتکی شیرازی، میرصدرالدین محمد، 828-903قمری daštakī šīrāzī, mīr ṣadr-od-dīn mohammad (1425-1498) در تحقیق مغالطه معروف به جذر اصم که معرکه آراء بین دانشمندان شده و در این مورد رساله‌های متعدد نوشته شده است. جذر اصم آن است که هرگز حقیقت آن به زبان درنیاید مانند جزر ده که هرگز نمی‌توان عددی یافت که آن را در خود ضرب کنی عدد ده حاصل شود به عبارت دیگر جذری است که راهی به دانستن حقیقت آن با عدد نباشد. جذر اصم مقابل منطق است به تعریفی دیگر آن است که چون آن را مجذور فرض کنند برای آن جذر سالم به هم نرسد مگر آنکه کسر در آن واقع شود مانند عدد ده که اگر برای آن جذر تجویز کنند سه عدد سالم و یک هفتم باشد. (براتعلی غلامی مقدم) دشتکی پس از نگارش یادداشت‌ها کوتاه خود در مناظره با دوانی درباره جذر اصم این رساله نسبتاً مفصل را در این موضوع به نگارش در می‌آورد. آغاز: بعد حمد من علیه تیسیر العسیر یسیر و الصلاة علی نبی بعلم الاولین و الآخرین خبیر. یقول فقیر حقیر بصدر الشیرازی شهیر: قد سئلت عن المغالطة المشهورة التى تحیر فیها عقول العقلاء و لايقدر على افتضاضها فحول الاذكياء ... فاذكر ما افاده العلماء فيها مع ما عليه اولا ثم احلها ... انجام: غاية الامر ان ما هو شرط صحة الاتصاف بالضد ههنا ليس قول غير المخبر و فى المبحث قوله و لااثر لذلك فى المرام ذوى الافهام فاعرف ذلك و تامل فى الكلام فان هذا المقام من مزالق اقدام افهام الاعلام و لم آل فيه مقامات السهر حتى قفيت من حق تحقيقها الوطر و بالغت فى التبيين و الايضاح حتى امرت بان اطف المصباح فقد طلع الصباح و من الله الهداية و التوفيق و هو يهدى الى سواء الطريق. چاپ: در دوازده رساله در پارادوکس دروغگو، (تهران، موسس حکمت و فلسفه ایران: 1386) به تصحیح احد فرامرز قراملکی؛ 1324ش در تهران در پایان سالنامه پارس به چاپ رسیده است. [دنا754/4؛ الذریعة 29/5؛ احیاء الداثر من القرن العاشر 218]