نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حلبة الكميت في الادب و النوادر المتعلقة بالخمريات

ḥalbat-ul kammīyat fi-l adab wa-n nawādir-il muta‘alliqa bi-l-xamrīyyāt
34 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/24862
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #24862
پدیدآور / مؤلف: نواجی، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف: 824 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 13، ص 317 تا 320
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: ادبیات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در مقدمه آن مؤلف تذکر داده که بنا به خواست کسی که مخالفت وی او را میسر نبوده تألیف گردیده و شامل بیست و پنج «باب» و «خاتمه»ای به نثر و نظم می‌باشد: 1. ذکر اسماء الخمرة مستعملها و متروکها؛ 2. اصل الخمرة و اول من اعتصر و ما السبب ذالک؛ 3. طبایعها و منافعها و خواصها؛ 4. استعمالها على رأى الحكماء؛ 5. فيما يجب على مستعملها من حقوق المنادمه و ادب النديم؛ 6. فيمن يختار من الندماء و ذكر طرف من لطائفهم؛ 7. الاحسان الى الندماء و تتابع صلاتهم و حسن جوایزهم و هباتهم؛ 8. اشعارهم الرایقه و افکارهم الفائقه؛ 9. المغرمین بشربها و المصرين عليها؛ 10. استهدائها و استدعات الادباء نثراً و نظماً؛ 11. وصفها بجميع انواعها و ما وقع فيها من المعنى البليغ و التشبيه البديع؛ 12. وصف الساقی و آدبه؛ 13. وصف ما اشتمل عليه مجلس الانس من اوانى الشرب و كاسات و طاسات و بواطی و ظروف و رواق و قنانی و اباریق و غیر ذلک؛ 14. وصف المغانی و آلات الملاهی؛ 15. وصف الشموع و الفوانيس و السرج و غير ذلك؛ 16. وصف مجلس الانس و ترتیبه و انتظامه و ما يلتحق بذلك من ذكر ليالي الصبي و طرف؛ 17. الزهريات و الرياحين و الفواكه على طريقه الخصوص و الانفراد؛ 18. ما قيل فيها على طريق العموم و الكلام في فصل الربيع؛ 19. الجداول و الشادروانات و الدواليب و النواعير و البرك و الفوارات؛ 20. نيل مصر و مفترحاتها نظماً و نثراً؛ 21. مفترجات بقيه البلدان على اختلاف انواعها؛ 22. النسيم و لطافته؛ 23. غناء الحمائم و حمائم الرسائل؛ 24. الغيم و المطر و الرعد و البرق و الشمس و القمر و النجوم و الصبح و غير ذلك؛ 25. المطولات و الا راجيز والا زجال من جميع ما تقدم من الزهريات؛ الخاتمة: في التوبة والاخلاص و ذم الخمر. نام شاعرانی که به نام آنها تصریح شده است: حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام، ابن الفارض، ابن میکال ربعی، حریری، ابوالحسن طباطبائی، ابوالغول الطهوی، ابن عنمه البولانی، امرؤ القیس، سید محمد علی موسوی حائری، حسان بن ثابت، شریف رضی، بوصیری، عمید الدین شیرازی، طغرائی.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الذى ادار كوس الادب على اهل الذوق فمالو اطرباً بقهوة الانشاء واطلع نجوم حبابها في سماء البلاغة فاستغنوا بأنوارها عن صبح الاعشاء ... »
انجام اثر
« ما اسلفناه من تعاظم الذنوب و لكن ان ختم الله بغفرانه ×× فكلما لا قيته سهل و الحمد لله وحده و صلى الله على سيدنا محمد و اله و صحبه و سلم. »
سوابق و چاپ‌های اثر
قاهره، بولاق، مطبعة الاميرية العامرة، 1276 ق مطبعة الوطن، 385ص، 1299ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
معجم المطبوعات: 1872 کشف الظنون 287/1 معجم المطبوعات 1872/2 <!-- page: 318 --> الاوقاف العامة موصل 101/4 دنا 749/4-750 (34 نسخه)

متن فنخا

● حلبة الكميت في الادب و النوادر المتعلقة بالخمريات / ادبیات / عربی ḥalbat-ul kammīyat fi-l adab wa-n nawādir-il muta‘alliqa bi-l-xamrīyyāt نواجی، محمد بن حسن، 788؟ - 859 قمری navājī, mohammad ebn-e hasan (1387 - 1455) تاریخ تألیف: 824ق در مقدمه آن مؤلف تذکر داده که بنا به خواست کسی که مخالفت وی او را میسر نبوده تألیف گردیده و شامل بیست و پنج «باب» و «خاتمه»ای به نثر و نظم می‌باشد: 1. ذکر اسماء الخمرة مستعملها و متروکها؛ 2. اصل الخمرة و اول من اعتصر و ما السبب ذالک؛ 3. طبایعها و منافعها و خواصها؛ 4. استعمالها على رأى الحكماء؛ 5. فيما يجب على مستعملها من حقوق المنادمه و ادب النديم؛ 6. فيمن يختار من الندماء و ذكر طرف من لطائفهم؛ 7. الاحسان الى الندماء و تتابع صلاتهم و حسن جوایزهم و هباتهم؛ 8. اشعارهم الرایقه و افکارهم الفائقه؛ 9. المغرمین بشربها و المصرين عليها؛ 10. استهدائها و استدعات الادباء نثراً و نظماً؛ 11. وصفها بجميع انواعها و ما وقع فيها من المعنى البليغ و التشبيه البديع؛ 12. وصف الساقی و آدبه؛ 13. وصف ما اشتمل عليه مجلس الانس من اوانى الشرب و كاسات و طاسات و بواطی و ظروف و رواق و قنانی و اباریق و غیر ذلک؛ 14. وصف المغانی و آلات الملاهی؛ 15. وصف الشموع و الفوانيس و السرج و غير ذلك؛ 16. وصف مجلس الانس و ترتیبه و انتظامه و ما يلتحق بذلك من ذكر ليالي الصبي و طرف؛ 17. الزهريات و الرياحين و الفواكه على طريقه الخصوص و الانفراد؛ 18. ما قيل فيها على طريق العموم و الكلام في فصل الربيع؛ 19. الجداول و الشادروانات و الدواليب و النواعير و البرك و الفوارات؛ 20. نيل مصر و مفترحاتها نظماً و نثراً؛ 21. مفترجات بقيه البلدان على اختلاف انواعها؛ 22. النسيم و لطافته؛ 23. غناء الحمائم و حمائم الرسائل؛ 24. الغيم و المطر و الرعد و البرق و الشمس و القمر و النجوم و الصبح و غير ذلك؛ 25. المطولات و الا راجيز والا زجال من جميع ما تقدم من الزهريات؛ الخاتمة: في التوبة والاخلاص و ذم الخمر. نام شاعرانی که به نام آنها تصریح شده است: حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام، ابن الفارض، ابن میکال ربعی، حریری، ابوالحسن طباطبائی، ابوالغول الطهوی، ابن عنمه البولانی، امرؤ القیس، سید محمد علی موسوی حائری، حسان بن ثابت، شریف رضی، بوصیری، عمید الدین شیرازی، طغرائی. آغاز: بسمله الحمدلله الذى ادار كوس الادب على اهل الذوق فمالو اطرباً بقهوة الانشاء واطلع نجوم حبابها في سماء البلاغة فاستغنوا بأنوارها عن صبح الاعشاء ... انجام: ما اسلفناه من تعاظم الذنوب و لكن ان ختم الله بغفرانه ×× فكلما لا قيته سهل و الحمد لله وحده و صلى الله على سيدنا محمد و اله و صحبه و سلم. چاپ: قاهره، بولاق، مطبعة الاميرية العامرة، 1276 ق مطبعة الوطن، 385ص، 1299ق. [معجم المطبوعات: 1872؛ کشف الظنون 287/1؛ معجم المطبوعات 1872/2؛ الاوقاف العامة موصل 101/4؛ دنا 749/4-750 (34 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

34 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مسجد اعظم
قم
3215 بی‌کاتب حدود قرن 9 نسخ 189 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
1243 محمد بن محمد بن محمد عزاقی چهارشنبه 18 محرم 864ق نسخ 348 شناسنامه ←
3
مهدوی
تهران
789 ابوبکر بن محمد بن علی بن حسن بن سلیمان بن مرتضی مرتضاوی برلی مالکی چهارشنبه 9 صفر 872ق نسخ - شناسنامه ←
4
ملی
تهران
194 بی‌کاتب 873ق نسخ 268 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
776 بی‌کاتب محتملاً قرن 10 نسخ 234 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
2676 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 287 شناسنامه ←
7
سپهسالار
تهران
2890 علی یحی علی (کذا) حدید حسینی 1079ق نسخ 216 شناسنامه ←
8
سپهسالار
تهران
6815 حمزه بن محواد 2 جمادی الاول 1081ق نسخ 244 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
5492 بی‌کاتب جمعه رجب 1092ق نسخ 190 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
7255 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 220 شناسنامه ←
11
گلپایگانی
قم
2057/1-11/157 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 28 شناسنامه ←
12
سپهسالار
تهران
2891 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 293 شناسنامه ←
13
میبدی
مشهد
112 عبدالرزاق بن نجفقلی دنبلی قرن 13 نستعلیق، نسخ 180 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
1227/2-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 نسخ 14 شناسنامه ←
15
دانش‌سرای عالی-کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی
تهران
79 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
16
ملک
تهران
5331 محمد حسین بن علی محمد آق اولی سه‌شنبه 22 ذیحجه 1253ق، برای میرزایی میرزا محمد مهدی نسخ 208 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
9995 بی‌کاتب 1253ق نسخ 281 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
4531 بی‌کاتب ذیقعده 1253ق نسخ 230 شناسنامه ←
19
گلپایگانی
قم
6439-32/139 محمد حسین بن محمد علی شوال 1255ق، حسب الامر میرزا محمد مهدی نسخ 227 شناسنامه ←
20
صدوقی یزدی
یزد
72 محمد کاظم بن عبدالعلی تبریزی 8 رجب 1263ق نسخ 112 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
107 خوئی بی‌کاتب 1265ق نسخ 278 شناسنامه ←
22
الهیات
تهران
133 بی‌کاتب رجب 1267ق نسخ 332 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
7224 محمد کاظم بن محمد صادق 1269ق نسخ 258 شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
837 ط محمد کاظم بن محمد صادق دزفولی 1271ق نسخ 286 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
4468 عبد الحمید بن مصطفی چهارشنبه 20 شعبان 1273ق نسخ 280 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
7964 علی بن محمد شنبه سلخ شعبان 1278ق نسخ 279 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
ض 5009 محمد ابراهیم 1283ق نسخ - شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
8617 محمد ابراهیم 1283ق نسخ - شناسنامه ←
29
مسجد اعظم
قم
1594 احمد بن اسدالله تبریزی جمعه 17 شعبان 1298ق نسخ 365 شناسنامه ←
30
ملک
تهران
1799 محمد تقی بن محمد رضا بیان الملک 8 ربیع الاول 1308ق نسخ 318 شناسنامه ←