حقيقة الكفر و الایمان

● حقيقة الكفر و الایمان = فيصل التفرقة بين الاسلام و الزندقة = التفرقة بين الایمان و الزندقة / کلام و اعتقادات / عربی ḥaqīqat-ul kufr wa-l īmān = fiyṣal-ut tafriqa bayn-al islām wa-z zandaqa = at-tafriqa bayn-al īmān wa-z zandiqa غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112) او در مقدمه گوید برخی از حاسدان کتاب‌هایی را که ما در اسرار معاملات دین نگاشته بودیم مورد ناسزا قرار دادند و گمان بردند که در آنها سخن به خلاف دین رفته است. غزالی در این رساله در تفسیر تکفیر و روا نبودن تکفیر مسلمان سخن به تفصیل آورده و در آن از کتاب محک النظر خویش یاد کرده است. در غزالی نامه آنرا بنام « الرد على من طعن » آورده است. این رساله مشتمل است بر 11 «فصل» بدون شماره: فصل فی نزع الحسد عن الصدر، فصل فی معرفة حد الکفر، فصل الکفر حکم شرعی، فصل فی درجات التاویل، فصل فی تنزیل اقوال النبی على درجه من التاويل، فصل فی قانون التاويل، فصل فی التاويل بغلبة الظن من غير برهان، فصل فی التکفیر، فصل فی تکفیر طائفة من المتكلمين عوام الخلق، فصل فى اخذ التكفير من العقل لامن الشرع، فصل فی تکفير المكفر و عدم تكفير غير المكفر. این رساله در برخی فهارس به ملاصدرا نیز نسبت داده شده که با شناسایی نسخه‌هایی به تاریخ 873 و 955 ق این نسبت نفی می‌شود و در ضمن آثار غزالی نیز اثری بدین نام معرفی نشده جز این که در ضمن برخی آثار دیگر خود بدان پرداخته است. آغاز: بسمله، الحمدلله استسلاماً لعزته و استتماما لنعمته ... اما بعد فانی رأيتك ايها الاخ المشفق و الصديق المتعصب ... لما قرع سمعك من طعن طائفة من الحسدة على بعض كتبنا المصنفة في اسرار معاملات الدین و زعمه ان فيه ما يخالف مذهب الاصحاب المتقدمين و المشايخ المتكلمين ... انجام: التنبيه على عظم الغور فی هذه القاعدة و على القانون الذي ينبغی ان يتبع فيه فاقنع به و السلام چاپ: قاهرة، مكتبة عيسى البابی، تحقیق سليمان دنيا، الطبعة الاولى، 1961م، 194ص [بدوی 43 مصنفات الغزالی؛ دنا 702/4 (13 نسخه با نسبت به غزالی و 3 نسخه با نسبت به ملاصدرا)]