الحق و الحکم

● الحق و الحکم = سلطنة الشخص علی غیره / اصول فقه / عربی al-ḥaqq wa-l ḥukm = salṭanat-uš šaxṣ ‘alā ġayr-i-h تهرانی نجفی، هادی بن محمد امین، - 1321 قمری tehrānī najafī, hādī ebn-e mohammad amīn ( - 1903) پاسخ استدلالی به سؤالات فقهی و اصولی است از جمله درباره حق، وصایت، فرق بین حق و حکم، میزان در حقوق و انواع سلطنت‌ها و حقوق شرعی. وی ظاهراً نخستین کسی است که درباره حق و حکم رساله مستقلی نگاشته است. آغاز: بسمله الحمدلله الذی احیا ما اندرست من اعلام الدین بالعلماء المحددين فنصب فی کل زمان من تعلیم اساس المبدعین ... وبعد فیقول المسکین المستکین محمدهادی بن محمد امین ... انه قد سألنی بعض الافاضل عن طائفة من المسائل ... ان الحق عبارة عن سلطنة الشخص علی الغیر سواء کان ذلک الغیر شخصاً او شیئاً انجام: و لاینکشف الحال الا بالبسط فی المقال و التعرض للأقوال، و الحمدلله الذی هدانا لهذا ... و ما کنا لنهتدی لولا ان هدینا الله و المرجو منه ان یجعله خالصاً لوجهه الکریم و ان یجعله ذخراً لیوم الدین [الذریعة 39/7؛ ریحانة الادب 358/1؛ مکتبة امیرالمؤمنین 558/2؛ دنا 695/4 (12 نسخه)]