حفظ الصحة

● حفظ الصحة / طب / عربی ḥifẓ-uṣ ṣiḥḥa ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) در تعلیم روش حفظ الصحه و مراقبت بر اعتدال مزاج؛ مشتمل بر سیزده «باب»: 1. ذکر الکیفیات؛ 2. ذکر الاعتدال و تقدیمه علی سایر الطبایع و الفصول؛ 3. ذکر الابدان و ما یحتاج الیه لحفظ الصحة؛ 4. تدبیر کل یوم؛ 5. السواک و منفعته و الاشجار التی تتخذ منها؛ 6. الریاضة و منفعها و کیفیة استعمالها؛ 7. هیئة الحمام و تسمینه و منفعته؛ 8. تناول الطعام و وقته و مقداره؛ 9. الشراب و انواعه و مضاره و منافعه و کیفیة استعماله؛ 10. النوم و منفعته؛ 11. الفصد و الحجامة؛ 12. الاسهال و منفعة و تدبیر استفراغ کل خلط؛ 13. ذکر اختیارات الایام. ابن‌سینا در این رساله از مسواک و انواع ورزش و بازی‌ها مانند چوگان بازی و شطرنج و سواری و جز اینها و سود فراوان آنها در حفظ صحت بدن و مزاج سخن می‌گوید و باب سیزدهم رساله در اختیارات است برای شناختن ساعات نیک و بد انتخاب ورزش‌ها و دیگر کارهایی که انجام دادن آنها را برای حفظ صحت در این رساله توصیه و تاکید می‌کند. آغاز: بسمله. استعین فیما افید بالعقل الفعال و اسئل الله تعالی ان یطیل بقاء الشیخ و استدیمه بمنه و نعمته و استرهن له العصمة و التوفیق لما یحبه و یرضاه بمنه و فضله و لمارأیت ظاهر تمیز و بادیء تحصیله ... طلبت من نفسی تأثیر ما اوجبت له و رغبت الیه شیء من ابواب الخدمة ... فلم اجد شیئا اشبه مما جربته من صلاح نفسه ثم لما یتحفه لاخوانه و اصدقائه ان اجمع کتابا مختصراً ینطق بذكرالصحة و دفع الاسقام ... الباب الاول فی ذکر الکیفیات التى جعلها الله تعالی مدار الکیفیات الآخر ... انجام: من انواع اللعب بالكرة القمر فى البروج المنقلبة و فى لعل الشطرنج و النرد من الجهة التى يكون القمر فى تلك الجهة و اذا بلغنا هذا المبلغ فلنختم المقاله حامدین لله العلیم الحكيم مصلین على رسوله النبى الكريم و آله ذوى الخلق العظيم و الفيض العميم. [الذریعة 27/7؛ فهرست مصنفات ابن سینا، مهدوی: 74ش 60؛ قنواتی شماره 26: (ص: 183)؛ الاوقاف العامة موصل 241/2؛ دنا 666/4 (14 نسخه)] شرح و حواشی: 1- شرح حفظ الصحة؛ قزوینی، عبدالکریم بن محمد یحیی (-12)