شناسنامه کتابشناختی اثر
اجوبة المسائل المهنائية الثانية
ajwibat-ul masā'il-il muhannā'īya aṯ-ṯānīya
19
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/2407
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #2407
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 1، ص 931
تا 932
زبان و قالب:
عربی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
سائل در مقدمه رساله (یا سؤال اول) فهرست مؤلفات علامه و نیز تاریخ تولد وی و فرزندش فخر المحققین را خواستار شده و علامه حلی به سؤال اول پاسخ نمیدهد و مؤلفات خود را یاد نمیکند و به پاسخ سؤال دوم پرداخته است. تعداد مجموع سؤالات 29 در برخی 38 و در برخی 39 سؤال است در موضوعات مختلف فقهی و اصولی و اعتقادی. این رساله در الذریعة یاد نشده ولی چون تاریخ اجازهای که همراه این رساله به سید مهنا داده شده ذیحجه 719 هجری است و اجازهای که همراه مسأله بعدی است و الذریعة آن را با عنوان «ثانیه» یاد کرده مورخ 720 است، بنابراین باید این رساله همان مسائل مهنائیه ثانیه باشد و آنچه الذریعة به عنوان مهنائیه ثانیه یاد کرده است همان مهنائیه ثالثه بوده باشد.
آغاز اثر
« المملوک مهنا بن سنان يقبل الحضرة العالية ... لا زال يسمع بفضائل مولانا ... فلما جمع الله بفضله للمملوک برؤيه مولانا بين حاسة السمع و البصر ... (آغاز پاسخ و اجازه نامه علامه:) فيقول العبد الفقير ... حسن بن يوسف لما كان من امتثال امر من تجب طاعته ... (آغاز سؤالات:) ما يقول سيدنا الامام العلامه فيمن طلق زوجته ثم راجعها باللفظ ثم طلقها ثم راجعها باللفظ ايضاً ثم طلقها ثالثة كل ذلك فى ساعة واحدة فى مجلس واحد هل يصح ذلك ... اقول لا شک ان الرواية تدل على تفريق الطلاقات على الاظهار لكن الدليل ناهض بتحريم هذه المطلقه فى الثالثة لانها لما طلقها رجعياً صح له المراجعة و اذا رجعها رجعت الى محض الزوجية فصح طلاقها و هكذا الى آخر الثلث. »
انجام اثر
« اما بالسفر بنفسه او بغيره و ان طال السفر و عظمت المشقة. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 238/5
مكتبة العلامة الحلی، ص29-33
مقدمهای بر فقه شیعه، ص109-110
دنا، ج1، ص294
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اجوبة المسائل المهنائية الثانية / پاسخ پرسشها / عربی
ajwibat-ul masā'il-il muhannā'īya aṯ-ṯānīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری
'allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326)
سائل در مقدمه رساله (یا سؤال اول) فهرست مؤلفات علامه و نیز تاریخ تولد وی و فرزندش فخر المحققین را خواستار شده و علامه حلی به سؤال اول پاسخ نمیدهد و مؤلفات خود را یاد نمیکند و به پاسخ سؤال دوم پرداخته است. تعداد مجموع سؤالات 29 در برخی 38 و در برخی 39 سؤال است در موضوعات مختلف فقهی و اصولی و اعتقادی. این رساله در الذریعة یاد نشده ولی چون تاریخ اجازهای که همراه این رساله به سید مهنا داده شده ذیحجه 719 هجری است و اجازهای که همراه مسأله بعدی است و الذریعة آن را با عنوان «ثانیه» یاد کرده مورخ 720 است، بنابراین باید این رساله همان مسائل مهنائیه ثانیه باشد و آنچه الذریعة به عنوان مهنائیه ثانیه یاد کرده است همان مهنائیه ثالثه بوده باشد.
آغاز: المملوک مهنا بن سنان يقبل الحضرة العالية ... لا زال يسمع بفضائل مولانا ... فلما جمع الله بفضله للمملوک برؤيه مولانا بين حاسة السمع و البصر ... (آغاز پاسخ و اجازه نامه علامه:) فيقول العبد الفقير ... حسن بن يوسف لما كان من امتثال امر من تجب طاعته ... (آغاز سؤالات:) ما يقول سيدنا الامام العلامه فيمن طلق زوجته ثم راجعها باللفظ ثم طلقها ثم راجعها باللفظ ايضاً ثم طلقها ثالثة كل ذلك فى ساعة واحدة فى مجلس واحد هل يصح ذلك ... اقول لا شک ان الرواية تدل على تفريق الطلاقات على الاظهار لكن الدليل ناهض بتحريم هذه المطلقه فى الثالثة لانها لما طلقها رجعياً صح له المراجعة و اذا رجعها رجعت الى محض الزوجية فصح طلاقها و هكذا الى آخر الثلث.
انجام: اما بالسفر بنفسه او بغيره و ان طال السفر و عظمت المشقة.
[الذريعة 238/5؛ مكتبة العلامة الحلی، ص29-33؛ مقدمهای بر فقه شیعه، ص109-110؛ دنا، ج1، ص294]
نسخههای خطی این اثر
19 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
8784/2 | بیکاتب | ربیع الاول 980ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
2331 | احمد بن علی بن عطاء الله حسینی جزایری | 994ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
1520/2 | نامشخص | - | - | 19 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
5192/3 | محمد بن مطهر | 15 ذیقعده 1078ق | نسخ | 41 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
ض7555 | محمد سعید بن عبدالعلی ادکانی | 1094ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
752/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
ض23916 | عبدالله | 1115ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
35752 | عبدالله | 1115ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
ض11481 | بیکاتب | 1123ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
1409/9 | بیکاتب | ربیع الثانی 1128ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
8917/3 | بیکاتب | یکشنبه 14 جمادی الثانی 1130ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
ض21586 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
386/2-طباطبائی | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
42/3 | بیکاتب | قرن 12 | - | 4 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
25877 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
35754 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
35755 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
30639 | احمد بن محمدرضا حسینی | 25 محرم 1343ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 19 |
امامزاده محمد هلال
آران کاشان
|
196/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |