حسرت نامه

● حسرت نامه / شعر / فارسی hasrat-nāme صفا، ابراهیم بن غیاث الدین منصور، - 1160 قمری safā, ebrāhīm ebn-e qīyās-od-dīn mansūr (- 1747) یک مثنوی عاشقانه همراه سوز و حسرت، که بر وزن لیلی و مجنون نظامی گنجوی سروده شده است و در حدود 115 بیت است. در الذریعه (ج 19، ص 91) مثنوی یاد شده از صفای دشتکی دانسته شده است، لیکن در فهرست نسخه‌های خطی فارسی (ج3، صص 2426-2427) بخشی از دیوان عارفی دانسته ولی در ج4 ص 2770 حسرت نامه را از صفای دشتکی دانسته که در فهرستواره نیز همان آمده است ولی در تطبیق نسخه‌ها مشکل وجود دارد. با توجه به تصریح تخلص «صفا» در میان و فراز بر اشعار، ظن قریب به یقین این است که آن را از «صفا» بدانیم و آنچه این نظر را تقویت می‌نماید این است که استاد منزوی در فهرست مذکور می‌گوید: «در نمای نسخه آمده: دیوان عارفی، ولی سروده‌هایی از عاشق قصاب، طوطی و جز اینها نیز دارد»! که محتمل است اشعار «صفا» نیز، از جمله همین مثنوی، با اشعار «عارفی» مخلوط شده باشد. باید افزود که استاد منزوی نسخه دیگری از این اثر را از کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به شماره «4341/1» گزارش نموده است؛ همو در جای دیگر نسخه‌ای از سوز و گداز، میرزا صفا را که در کتابخانه مرحوم مهدوی است، معرفی کرده و احتمال داده که این دو اثر یکی باشد که به هر تقدیر نیازمند تحقیق و بررسی بیش تری است. (حسین متقی) [همچنین ن.ک.: دیوان صفای دشتکی که بعضاً شامل این مثنوی است و دیگر اشعاری از او.] آغاز: ای مهر سپهربی وفایی ×× برهم زن رسم آشنایی / ای رهزن کاروان الفت ×× ویران کن خانه محبت. انجام: شب نیست ز درد هجر آن ماه ×× بیدار نه ایم تا سحرگاه. چاپ: در گنجینه بهارستان، بخش ادبیات فارسی، جلد اول، صص 363- 368، به کوشش رحیم مسلمانیان قبادیانی [دنا 648/4 (6 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 2770/4 و 3128؛ فهرستواره منزوی 804/10]