اجوبة المسائل الموصليات (الاولى)

● اجوبة المسائل الموصليات (الاولى) / پاسخ پرسش‌ها / عربی ajwibat-ul masā'il-il muṣilīyyāt (al-ulā) علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری ‘alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967 - 1045) ابوالعباس نجاشی در رجال خود و شیخ طوسی در فهرست خود سه رساله از سید مرتضی در پاسخ سؤالات وارده از موصل، یاد کرده‌اند. رساله حاضر نخستین از این پاسخ به سؤالات است که شامل سه سؤال در وعید، قیاس و اعتماد است. در «کشف الحجب»، از یک رساله به‌نام «مسائل موصلیه» از سید مرتضی یاد می‌کند که قسمتی از آن با مسائل موصلیه اول مطابق است و قسمتی از آن با هیچ یک از موصلیات مطابقت ندارد. در «کشف الحجب» چنین آمده «مسائل موصلیات پاسخ 6 مسأله است، احکام اعتماد وعید، قیاس، رد بر یحیی بن عدی در متناهی غیرمتناهی، در اعتراض یحیی بر دلیل اهل توحید، 6 نیز رد یحیی در طبیعت ممکن». در اعیان الشیعه، دو رساله در رد یحیی بن عدی و رساله‌ای به نام «دلیل الموحدین» (که شاید این نیز رد بر اعتراض یحیی بن عدی است) بر دلیل حدوث عالم در فهرست مؤلفات شریف مرتضی یاد شده و این رساله‌ها در فهرست طوسی و کتاب نجاشی نیامده است. سید مرتضی در مقدمه خود بر موصلیات سوم از مسائلی که در 380 و اندی (سید این تاریخ را با قید گمان یاد کرده) از موصل به او رسیده و او پاسخ گفته است یاد کرده و ظاهراً مقصود او همین «المسائل الموصلیات الاولی» است. موصلیات اول او بسیار کم نسخه است.