الحساب

● الحساب / ریاضیات / عربی al-ḥisāb کاشانی، محمد مؤمن بن محمد، ق 11 قمری kāšānī, mohammad mo'men ebn-e mohammad (- 17c) مصنف چون جداول ریاضیون هند در بیان تثلیث و تربیع و تخمیس و جز آن را دیده که فهم آن دارای مشقت و رنج فراوانی است لذا روشی ابداع کرده که محتاج به آن جدول‌ها نباشد و رساله حاضر را در بیان روش خوش تألیف و آنرا در دوازده «باب» تنظیم نموده است و چون چهار باب اول را لازم ذکر نمی‌دیده از باب پنجم شروع کرده است: 5. التثلیث؛ 6. التربيع؛ 7. التخمیس؛ 8. التسدیس؛ 9. التسبيع؛ 10. التثمين؛ 11. التسریع؛ خاتمه در چند قاعده در همین باب. آغاز: بسمله بعد الحمد ... نقول قد اقتصر قاطبة الحساب من حكماء الهند في علم الحساب على ما نقل عنهم المحدثون في مدو ناتهم على طريقة استخراج قواعد معدوده كالجمع و التضعيف ... و كلما احتيج الى معرفة التثليث و التربيع و التخميس و غير ذلك اليالتعشير كانوا مضطرين الى عمل القسمه ... فانفتحت على قلبي ثمانية ابواب ... فلنشر في الثمانيه المفتوحه على. [دنا 636/4 (8 نسخه)]