حرف غریب

● حرف غریب / متفرقه / فارسی harf-e qarīb ملکم، 1249 - 1326 قمری malkam (1834 - 1908) نویسنده که به تمدن غربی آشنایی داشته و اوضاع ایران را مخالف اصول آن تمدن می‌بیند برای آشنا کردن صاحبان قدرت به اصول تمدن غرب این رساله را تحریر کرده و چنانکه خود او می‌گوید: «مقصود از این کتابچه فقط ضبط بعضی از اصول است و بر هر یک از این اصول البته پانصد جلد کتاب نوشته‌اند و به هر یک از اصول است سالها و قرنها تجربه کرده‌اند کل علوم تدابیر فرنگستان راجع به تدابیر و تکمیل این اصول و از برای تقویت اجزای این اصول است». حاصل بحث نویسنده در این رساله طرحی برای ایجاد ضرابخانه جدید و پیدایی مجلس مقننه و تشکیلات پلیسی و فرهنگ جدید و مدارس تربیت کننده نسل آتی است. بیان این مطالب در آن روزها بسیار جالب توجه بوده است. آغاز: در فرنگستان هیچ حرفی نیست که به نظر ما غریب نیاید، عموم مطالب این کتابچه از رسوم قدیم آسیا خیلی بعید و اغلب نقطه مقابل عقاید حالیه ما است چاپ: در کلیات او، تبریز، 1325ش، و پس از آن چاپ شده [فهرستواره منزوی 430/6]