نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حدوث العالم

hudūt-ul ‘ālam
43 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/23410
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #23410
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 754 تا 757
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای در حدوث عالم در «مقدمه، و چند «فصل» و «خاتمه»: مقدمه در سبب تألیف این کتاب؛ فصل 1. مبحث امکان و وجوب؛ 2. قوه و فعل؛ 3. حرکت و سکون؛ 4. اثبات طبیعت در هر متحرک؛ 5. تاکید القول بتجدد الجوهر النطقیه؛ 6. فاعل مباشر در جمیع حرکات طبیعت است؛ 7. اقدم الحركات المستدیر؛ 8. اثبات زمان؛ 9. تقدم زمان بر شیء؛ 10. نتیجه‌ای که از پیش گذشت؛ 11. ربط حادث به قدیم؛ 12. نحوه وجود عقول فعاله؛ خاتمه: در ذکر اقوال اعاظم حكماء الاولين. ملاصدرا در این رساله عالم را حادث می‌داند و برای اثبات آن چند دلیل می‌آورد.
آغاز اثر
« سبحانک اللهم من قديم قد تفرد بالغناء و السرمدية بالقدم و من دايم قدتوحد بالبقاء و الابدية كما استأثر بالوجوب و الاحدية و الالهية و الصمدية و اتسم غيره بصفات الحدوث و البطلان كما ... و بعد، فيقول الملتجى بباب ربه العليم الحكيم محمد المعروف بصدرالدين ... هذه يا اخوانی مقالتی فی تحقیق مسئلة حدوث العالم ... »
انجام اثر
« انها فی کل لحظة فی خلق جديد كما فی القرآن المجيد ان فی خلق السموات والارض واختلاف الليل و النهار لايات لاولى الالباب ان فى هذا لبلاغاً لقوم عابدين وصلى الله على خير خلقه محمد وآله اجمعين. »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تصحیح و ترجمه محمد خواجوی، تهران، مولی، 1363ش؛ با تصحیح حسین موسویان، تهران، بنیاد حکمت صدرا، 1378ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 295/6 رقم 1577 فهرست تألیفات ملاصدرا ص 110 ريحانة الادب 417/3 مجموعه رسائل ملاصدرا، چاپ تهران مكتبة اميرالمؤمنين 429/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حدوث العالم / فلسفه / عربی hudūt-ul ‘ālam صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) رساله‌ای در حدوث عالم در «مقدمه، و چند «فصل» و «خاتمه»: مقدمه در سبب تألیف این کتاب؛ فصل 1. مبحث امکان و وجوب؛ 2. قوه و فعل؛ 3. حرکت و سکون؛ 4. اثبات طبیعت در هر متحرک؛ 5. تاکید القول بتجدد الجوهر النطقیه؛ 6. فاعل مباشر در جمیع حرکات طبیعت است؛ 7. اقدم الحركات المستدیر؛ 8. اثبات زمان؛ 9. تقدم زمان بر شیء؛ 10. نتیجه‌ای که از پیش گذشت؛ 11. ربط حادث به قدیم؛ 12. نحوه وجود عقول فعاله؛ خاتمه: در ذکر اقوال اعاظم حكماء الاولين. ملاصدرا در این رساله عالم را حادث می‌داند و برای اثبات آن چند دلیل می‌آورد. آغاز: سبحانک اللهم من قديم قد تفرد بالغناء و السرمدية بالقدم و من دايم قدتوحد بالبقاء و الابدية كما استأثر بالوجوب و الاحدية و الالهية و الصمدية و اتسم غيره بصفات الحدوث و البطلان كما ... و بعد، فيقول الملتجى بباب ربه العليم الحكيم محمد المعروف بصدرالدين ... هذه يا اخوانی مقالتی فی تحقیق مسئلة حدوث العالم ... انجام: انها فی کل لحظة فی خلق جديد كما فی القرآن المجيد ان فی خلق السموات والارض واختلاف الليل و النهار لايات لاولى الالباب ان فى هذا لبلاغاً لقوم عابدين وصلى الله على خير خلقه محمد وآله اجمعين. چاپ: با تصحیح و ترجمه محمد خواجوی، تهران، مولی، 1363ش؛ با تصحیح حسین موسویان، تهران، بنیاد حکمت صدرا، 1378ش [الذريعة 295/6 رقم 1577؛ فهرست تألیفات ملاصدرا ص 110؛ ريحانة الادب 417/3؛ مجموعه رسائل ملاصدرا، چاپ تهران؛ مكتبة اميرالمؤمنين 429/2]

نسخه‌های خطی این اثر

43 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مجلس
تهران
10283/2 بی‌کاتب 1281ق نسخ 68 شناسنامه ←
32
مرعشی
قم
974/2 محمد علی بن حاج زین العابدین جبل عاملی اصفهانی 20 جمادی الثانی 1282ق نستعلیق 61 شناسنامه ←
33
رضوی
مشهد
578 محمد بن علی رمضان 1292ق نستعلیق، شکسته 95 شناسنامه ←
34
سپهسالار
تهران
8315/1 بی‌کاتب نوروز 1293ق نستعلیق 53 شناسنامه ←
35
دانشگاه
تهران
2608/6 بی‌کاتب 1301ق نسخ 85 شناسنامه ←
36
رضوی
مشهد
579 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 62 شناسنامه ←
37
رضوی
مشهد
9020 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 83 شناسنامه ←
38
سپهسالار
تهران
6319/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 83 شناسنامه ←
39
فرید تنکابنی، عبدالوهاب
رامسر
53/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
40
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
61/2 صادق حسنی مشهدی بی‌تاریخ نستعلیق 66 شناسنامه ←
41
گلپایگانی
قم
8749/1-58/199 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 32 شناسنامه ←
42
مرعشی
قم
686/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 39 شناسنامه ←
43
مرعشی
قم
497/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 52 شناسنامه ←