حج

● حج = مناسک حج / فقه / فارسی ḥaj = manāsek-e ḥaj مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری moqaddas-e ardabīlī, aḥmad ebn-e moḥammad (- 1585) رساله‌ای کوتاه و فارسی و بدون فصل‌بندی خاص درباره اعمال و مناسک حج که به دستور العمل ساده برای حج می‌ماند که برای مقلدان و مردم عادی تألیف شده، عاری از هرگونه استدلال و نقل قول است. از آن با نام «مناسک حج» و «حجیه» و «رساله‌ای در حج» یاد شده است. در الذریعه (255/22) کتابی فارسی در مناسک حج به مقدس اردبیلی نسبت داده شده و ریاض العلماء (57/1) و تعلیقه امل الآمل (ص 97) به چنین تألیفی تصریح دارند. مرحوم ملاعبدالله شوشتری بر آن حاشیه زده و در مواردی ایراد نیز کرده است. آغاز: بسمله. حمدله ... اما بعد بدانکه چون کسی متوجه مکه معظمه شود بقصد گزاردن حج واجب باید که در حین بیرون آمدن از منزل خود نیت چنین کند که می‌روم بجانب مکه معظمه جهت اداء حج واجب اسلام از برای رضای خدای تعالی انجام: و برین قیاس معنی اجزاء نیت را تمام دانسته در وقت نیت قصد آنها بکند چنانچه فقها رحمهم الله بیان کرده اند و الله تعالی اعلم. چاپ: به کوشش سید ابوالحسن مطلبی، در هفده رساله محقق اردبیلی، کنگره مقدس اردبیلی، تابستان 1375ش، قم [دنا 495/4 (16 نسخه)]