حاشية معالم الاصول

● حاشية معالم الاصول = حاشية المعالم / اصول فقه / عربی ḥāšīyat-u ma‘ālim-il usūl = ḥāšīyat-ul ma‘ālim ؟ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118 - 1205 قمری vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707 - 1791) وابسته به: معالم الاصول = معالم الدين و ملاذ المجتهدین؛ عاملی، حسن بن زین الدین (959-1011) تاریخ تألیف: قرن 12؛ حاشیه کوتاه و استدلالی مهمی است بر «معالم الدین» مؤلف در اغلب موارد با نظرات صاحب معالم مخالفت نموده است. آن را هنگام تدریس «معالم الاصول» به درخواست فرزندش، عبدالحسین نگاشته چنان که بعد از خطبه و نام مؤلف آورده است: «انه سئلنی الولد العزيز بل الرکن الحریر [کذا] عبدالحسین متعه الله بالعمر السعيد و العيش الرغيد حين قرائته علی کتاب معالم الدين من تصنيفات ... ان اكتب عليه ما يخطر بالبال مع تراكم الاحوال و اضطراب الاحوال و رايت توفر رغبات المحصلين علی تعلمه و تحصيله و كثرة اشتياقهم الی الاحاطة بتفاصيله و لم ار بما فهموه من ظ المقال من غير اطلاع منهم علی حقيقة الحال فاجبت مسؤله». مأثور خامه‌اش از ابتدای کتاب تا آخر مبحث حجیت خبر واحد می‌باشد. گویند که هر بار وحید کتاب معالم را درس می‌گفته حاشیه جدیدی بر آن می‌نوشته و کلاً بیست حاشیه بر این کتاب نوشته که حاشیه حاضر آخرین آنها می‌باشد. آغاز: الحمدلله الذی شرح صدورنا بانوار معرفة معالم الدین وفتح مسامع قلوبنا بالاقتداء بالائمة المهديين ... اما بعد فيقول راجی عفو ربه الغافر ... انه سالنی الولد العزيز بل الرکن الحريز ... قوله بالافعال اه ان قلت من جملة الأفعال فعل المعصوم و هو حجة كقوله والعلم به فی الأحكام الشرعية الفرعية فكيف يخرج عن تعريف الفقه قلت فعله كقوله من جملة الأدلة. انجام: فلا بد فی الحكم بعدم كونه كذلك من الثبوت من الشرع بلاشبهة نعم فی الموقتة أو الانی الذی مثل الموقت ليس كذلك و وجهه واضح. چاپ: تبریز، سنگی، بدون ناشر، بدون تاریخ، خشتی [الذريعة 205/6 رقم 1136؛ مكتبة اميرالمؤمنين 404/2؛ دنا، ج 4، ص 442-445]