حاشية الكشاف

● حاشية الكشاف = تلخيص فتوح الغيب في الكشف عن قناع الريب / تفسیر / عربی ḥāšīyat-ul kaššāf = talxīṣ-u futūḥ-il ġayb fī-l kašf ‘an qinā‘-il rayb تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792 ؟ قمری Taftāzānī, mas‘ūd ebn-e ‘omar (1323 - 1390) وابسته به: حاشية الكشاف = فتوح الغيب فی الكشف عن قناع الريب = حاشيه طیبی؛ طیبی، حسین بن محمد (-743) تاریخ تألیف: 789ق حاشیه توضیحی است که به جهات ادبی توجه بیشتری دارد، از سوره بقره تا سوره یونس، سپس از سوره ص تا سوره فتح را نگاشته است. در «کشف الظنون» آمده که این حاشیه تلخیصی از حاشیه طیبی است که تا سوره فتح در سال 789 ق رسیده ولی تکمیل نکرده است. چون این حاشیه از آخرین نگارش‌های تفتازانی است، از این روی هم پرمغز و هم اندکی پیچیده و سنگین می‌باشد، لیکن پیری و مرگ وی از پایان دادن به آن جلوگیری کرده است. کتاب حاضر را باید از بهترین و کامل‌ترین حواشی بر کشاف دانست که مؤلف تفتازانی در آن با تمام فنونی که دارا بوده از قبیل صرف، نحو، بلاغت، کلام و منطق وارد بحث شده است. آغاز: بسملة، الحمدلله الذى انزل على عبده الكتاب و لم يجعل له عوجا ... انجام: (جزء اول: سوره یونس): فان الشفاء و الدواء للمرض هو حصول الضد اعنى الصحة، ثم عطف على موعظة و تنبيه تتميما للفوائد دعاء و رحمة (جزء دوم: سوره فتح): و السكينة فى البعض السكون و الاطمينان الى ما علم و فى البعض الوقار و العظمة أو الرحمة و عدم الجفاء و الغلظة [كشف الظنون 1478/2؛ فهرست خزانه تیموریه- تفسیر -ج 1: 30؛ الاوقاف العامة بغداد 98/1؛ الاوقاف العامة موصل 152/2] شرح و حواشی: 1- حاشية حاشية التفتازانی علی الكشاف = حاشية أوائل حاشية الكشاف؛ تفتازانی، یحیی بن محمد (-887) 2- حاشية حاشية الكشاف؛ طوسی، علی بن محمد (-877) 3- انس التوحيد فی تفسیر آیة العدل و التوحيد = انيس التوحيد؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدین (956-1019) 4- حاشية حاشية الكشاف؛ مولی عبدالکریم 5- حاشية حاشية التفتازانی علی الكشاف 6- حاشية حاشية الكشاف (2عنوان)