شناسنامه کتابشناختی اثر
حاشية القديمة علی شرح التجريد الجديد
ḥāšīyat-ul qadīma ‘alā š.-it tajrīd-il jadīd
13
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/22560
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #22560
پدیدآور / مؤلف:
دشتکی شیرازی، میرصدرالدین محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 12، ص 227
تا 228
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید
اثر مرتبط / وابسته به:
حاشية القديمة علی شرح التجريد = حاشية شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بعد از حاشیه قدیم دوانی، صدرالدین محمد دشتکی شیرازی حاشیهای بر حاشیه او نگاشت و اعتراضاتی بر او وارد ساخت و آن را به سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید تقدیم نمود. این حاشیه به حاشیه قدیم صدر شهرت دارد. کلاً پنج حاشیه میان دوانی و صدرالدین دشتکی تألیف شده که سه حاشیه آن از دوانی است به نام حاشیه قدیم و حاشیه جدید و حاشیه اجد، و دو حاشیه از صدر دشتکی که به حاشیه قدیم و جدید شهرت دارد و این مجموعه را طبقات جلالیه و صدریه نامند. البته فرزند صدرالدین، غیاث الدین منصور پاسخی در رد حاشیهای اجد دوانی نگاشت. این حاشیه اولین حاشیه صدرالدین محمد و حاشیه قدیم اوست. بر این رساله جز دوانی که ردی بر آن نوشت به نام حاشیه جدید، فرزندش غیاث الدین منصور نیز در تصحیح نظر پدرش در این رساله درباره نفس و هیولی بر آن حاشیهای نگاشت که به نامهای «النفس و الهیولی» یا «النفس و الصورة و ...» خوانده شده است.
آغاز اثر
« صدر كلام ارباب التجريد و ختم مقال اصحاب التوحيد حمد فرد تفرد بالابتداء و الانتهاء ... قوله هو العلم باحوال بالمبدأ و المعاد. اراد بالمبدأ كا ما يوجد اوله و يقابله منتهاه و آخره كما ان الاول بهذا المعنى منحصر فی الباری تعالى ... »
انجام اثر
« و يلزم ان يكون السهمان ... فيه نظر اذ غاية ما لزم ان يكون موقع السهمين فی احد المرتبتين و احدا ... و ذلك لان اتحاد الموضعين و تعددهما ليسا بالقياس الى شيى واحد و كذا الحال اذا كان المراد باتحاد السهمين اتصالهما اذ لا محذر فی ان يتصل السهمان على مرئى و ينفصلا على مرآى آخر »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903)
حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)
حاشية الأجد على شرح تجريد الاعتقاد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)
تجریدات الغواشی و تشییدات الحواشی = حاشية الحاشية الدوانية الاخيرة؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
تعلیقات علی الشرح الجدید للتجرید = النفس و الهیولی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
حاشية حاشية شرح التجريد
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 117/6
کشف الظنون: تجرید
احوال و آثار خواجه نصیر از مدرس رضوی 243
هدیة العارفین 201/2
مجالس المؤمنین 100
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● حاشية القديمة علی شرح التجريد الجديد / كلام و اعتقادات / عربی
ḥāšīyat-ul qadīma ‘alā š.-it tajrīd-il jadīd
دشتکی شیرازی، میرصدرالدین محمد، 828-903قمری
daštakī šīrāzī, mīr ṣadr-od-dīn mohammad (1425-1498)
وابسته به: حاشية القديمة علی شرح التجريد = حاشية شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
اهدا به: سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید
بعد از حاشیه قدیم دوانی، صدرالدین محمد دشتکی شیرازی حاشیهای بر حاشیه او نگاشت و اعتراضاتی بر او وارد ساخت و آن را به سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید تقدیم نمود. این حاشیه به حاشیه قدیم صدر شهرت دارد. کلاً پنج حاشیه میان دوانی و صدرالدین دشتکی تألیف شده که سه حاشیه آن از دوانی است به نام حاشیه قدیم و حاشیه جدید و حاشیه اجد، و دو حاشیه از صدر دشتکی که به حاشیه قدیم و جدید شهرت دارد و این مجموعه را طبقات جلالیه و صدریه نامند. البته فرزند صدرالدین، غیاث الدین منصور پاسخی در رد حاشیهای اجد دوانی نگاشت. این حاشیه اولین حاشیه صدرالدین محمد و حاشیه قدیم اوست. بر این رساله جز دوانی که ردی بر آن نوشت به نام حاشیه جدید، فرزندش غیاث الدین منصور نیز در تصحیح نظر پدرش در این رساله درباره نفس و هیولی بر آن حاشیهای نگاشت که به نامهای «النفس و الهیولی» یا «النفس و الصورة و ...» خوانده شده است.
آغاز: صدر كلام ارباب التجريد و ختم مقال اصحاب التوحيد حمد فرد تفرد بالابتداء و الانتهاء ... قوله هو العلم باحوال بالمبدأ و المعاد. اراد بالمبدأ كا ما يوجد اوله و يقابله منتهاه و آخره كما ان الاول بهذا المعنى منحصر فی الباری تعالى ...
انجام: و يلزم ان يكون السهمان ... فيه نظر اذ غاية ما لزم ان يكون موقع السهمين فی احد المرتبتين و احدا ... و ذلك لان اتحاد الموضعين و تعددهما ليسا بالقياس الى شيى واحد و كذا الحال اذا كان المراد باتحاد السهمين اتصالهما اذ لا محذر فی ان يتصل السهمان على مرئى و ينفصلا على مرآى آخر
[الذریعه 117/6؛ کشف الظنون: تجرید؛ احوال و آثار خواجه نصیر از مدرس رضوی 243؛ هدیة العارفین 201/2؛ مجالس المؤمنین 100]
شرح و حواشی:
1- حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903)
2- حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)
3- حاشية الأجد على شرح تجريد الاعتقاد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830)
4- تجریدات الغواشی و تشییدات الحواشی = حاشية الحاشية الدوانية الاخيرة؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
5- تعلیقات علی الشرح الجدید للتجرید = النفس و الهیولی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948)
6- حاشية حاشية شرح التجريد
نسخههای خطی این اثر
13 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
94 خوئی | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
14637 | علی بن عماد الدین | 955ق | نسخ | 177 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
1755 | بیکاتب | حدود قرن 10 | نستعلیق | 284 | شناسنامه ← |
| 4 |
سپهسالار
تهران
|
1368 | بیکاتب | شنبه 23 شعبان 970ق | نستعلیق | 272 | شناسنامه ← |
| 5 |
سپهسالار
تهران
|
1369 | بیکاتب | جمعه 4 ذیقعده 1040ق | نستعلیق | 320 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
67/1 | بیکاتب | قرن 11 | - | 156 | شناسنامه ← |
| 7 |
وزیری
یزد
|
1327 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 87 | شناسنامه ← |
| 8 |
سپهسالار
تهران
|
1367 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 390 | شناسنامه ← |
| 9 |
مروی
تهران
|
522 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
سپهسالار
تهران
|
8302 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 257 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
101 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
6606 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 282 | شناسنامه ← |
| 13 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2722/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 21 | شناسنامه ← |