نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشية القديمة علی شرح التجريد الجديد

ḥāšīyat-ul qadīma ‘alā š.-it tajrīd-il jadīd
13 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/22560
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #22560
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 12، ص 227 تا 228
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید
اثر مرتبط / وابسته به: حاشية القديمة علی شرح التجريد = حاشية شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بعد از حاشیه قدیم دوانی، صدرالدین محمد دشتکی شیرازی حاشیه‌ای بر حاشیه او نگاشت و اعتراضاتی بر او وارد ساخت و آن را به سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید تقدیم نمود. این حاشیه به حاشیه قدیم صدر شهرت دارد. کلاً پنج حاشیه میان دوانی و صدرالدین دشتکی تألیف شده که سه حاشیه آن از دوانی است به نام حاشیه قدیم و حاشیه جدید و حاشیه اجد، و دو حاشیه از صدر دشتکی که به حاشیه قدیم و جدید شهرت دارد و این مجموعه را طبقات جلالیه و صدریه نامند. البته فرزند صدرالدین، غیاث الدین منصور پاسخی در رد حاشیه‌ای اجد دوانی نگاشت. این حاشیه اولین حاشیه صدرالدین محمد و حاشیه قدیم اوست. بر این رساله جز دوانی که ردی بر آن نوشت به نام حاشیه جدید، فرزندش غیاث الدین منصور نیز در تصحیح نظر پدرش در این رساله درباره نفس و هیولی بر آن حاشیه‌ای نگاشت که به نام‌های «النفس و الهیولی» یا «النفس و الصورة و ...» خوانده شده است.
آغاز اثر
« صدر كلام ارباب التجريد و ختم مقال اصحاب التوحيد حمد فرد تفرد بالابتداء و الانتهاء ... قوله هو العلم باحوال بالمبدأ و المعاد. اراد بالمبدأ كا ما يوجد اوله و يقابله منتهاه و آخره كما ان الاول بهذا المعنى منحصر فی الباری تعالى ... »
انجام اثر
« و يلزم ان يكون السهمان ... فيه نظر اذ غاية ما لزم ان يكون موقع السهمين فی احد المرتبتين و احدا ... و ذلك لان اتحاد الموضعين و تعددهما ليسا بالقياس الى شيى واحد و كذا الحال اذا كان المراد باتحاد السهمين اتصالهما اذ لا محذر فی ان يتصل السهمان على مرئى و ينفصلا على مرآى آخر »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903) حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830) حاشية الأجد على شرح تجريد الاعتقاد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830) تجریدات الغواشی و تشییدات الحواشی = حاشية الحاشية الدوانية الاخيرة؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) تعلیقات علی الشرح الجدید للتجرید = النفس و الهیولی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) حاشية حاشية شرح التجريد
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 117/6 کشف الظنون: تجرید احوال و آثار خواجه نصیر از مدرس رضوی 243 هدیة العارفین 201/2 مجالس المؤمنین 100

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشية القديمة علی شرح التجريد الجديد / كلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-ul qadīma ‘alā š.-it tajrīd-il jadīd دشتکی شیرازی، میرصدرالدین محمد، 828-903قمری daštakī šīrāzī, mīr ṣadr-od-dīn mohammad (1425-1498) وابسته به: حاشية القديمة علی شرح التجريد = حاشية شرح تجرید؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) اهدا به: سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید بعد از حاشیه قدیم دوانی، صدرالدین محمد دشتکی شیرازی حاشیه‌ای بر حاشیه او نگاشت و اعتراضاتی بر او وارد ساخت و آن را به سلطان بایزید عثمانی و مولی ابن المؤید تقدیم نمود. این حاشیه به حاشیه قدیم صدر شهرت دارد. کلاً پنج حاشیه میان دوانی و صدرالدین دشتکی تألیف شده که سه حاشیه آن از دوانی است به نام حاشیه قدیم و حاشیه جدید و حاشیه اجد، و دو حاشیه از صدر دشتکی که به حاشیه قدیم و جدید شهرت دارد و این مجموعه را طبقات جلالیه و صدریه نامند. البته فرزند صدرالدین، غیاث الدین منصور پاسخی در رد حاشیه‌ای اجد دوانی نگاشت. این حاشیه اولین حاشیه صدرالدین محمد و حاشیه قدیم اوست. بر این رساله جز دوانی که ردی بر آن نوشت به نام حاشیه جدید، فرزندش غیاث الدین منصور نیز در تصحیح نظر پدرش در این رساله درباره نفس و هیولی بر آن حاشیه‌ای نگاشت که به نام‌های «النفس و الهیولی» یا «النفس و الصورة و ...» خوانده شده است. آغاز: صدر كلام ارباب التجريد و ختم مقال اصحاب التوحيد حمد فرد تفرد بالابتداء و الانتهاء ... قوله هو العلم باحوال بالمبدأ و المعاد. اراد بالمبدأ كا ما يوجد اوله و يقابله منتهاه و آخره كما ان الاول بهذا المعنى منحصر فی الباری تعالى ... انجام: و يلزم ان يكون السهمان ... فيه نظر اذ غاية ما لزم ان يكون موقع السهمين فی احد المرتبتين و احدا ... و ذلك لان اتحاد الموضعين و تعددهما ليسا بالقياس الى شيى واحد و كذا الحال اذا كان المراد باتحاد السهمين اتصالهما اذ لا محذر فی ان يتصل السهمان على مرئى و ينفصلا على مرآى آخر [الذریعه 117/6؛ کشف الظنون: تجرید؛ احوال و آثار خواجه نصیر از مدرس رضوی 243؛ هدیة العارفین 201/2؛ مجالس المؤمنین 100] شرح و حواشی: 1- حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903) 2- حاشية الجديدة على شرح التجريد الجديد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830) 3- حاشية الأجد على شرح تجريد الاعتقاد؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830) 4- تجریدات الغواشی و تشییدات الحواشی = حاشية الحاشية الدوانية الاخيرة؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 5- تعلیقات علی الشرح الجدید للتجرید = النفس و الهیولی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 6- حاشية حاشية شرح التجريد

نسخه‌های خطی این اثر

13 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
94 خوئی بی‌کاتب قرن 9 نسخ 288 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
14637 علی بن عماد الدین 955ق نسخ 177 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
1755 بی‌کاتب حدود قرن 10 نستعلیق 284 شناسنامه ←
4
سپهسالار
تهران
1368 بی‌کاتب شنبه 23 شعبان 970ق نستعلیق 272 شناسنامه ←
5
سپهسالار
تهران
1369 بی‌کاتب جمعه 4 ذیقعده 1040ق نستعلیق 320 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
67/1 بی‌کاتب قرن 11 - 156 شناسنامه ←
7
وزیری
یزد
1327 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 87 شناسنامه ←
8
سپهسالار
تهران
1367 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 390 شناسنامه ←
9
مروی
تهران
522 بی‌کاتب قرن 11 و 12 - - شناسنامه ←
10
سپهسالار
تهران
8302 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 257 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
101 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 184 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
6606 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 282 شناسنامه ←
13
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2722/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 21 شناسنامه ←