حاشیه شرح مفتاح العلوم

● حاشیه شرح مفتاح العلوم / معانی بیان / عربی ḥāšīyat-u š.-i miftāḥ-il ‘ulūm دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری daštakī šīrāzī, manṣūr ebn-e ṣadr-od-dīn moḥammad ( - 1542) وابسته به: المصباح فی شرح المفتاح = شرح مفتاح العلوم؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816) حاشیه بر اوایل شرح سید شریف بر مفتاح العلوم (اوائل قسم ثالث) است و سخنان سید را مورد ایرادات بسیار قرار داده است با عناوین «قال السکاکی» و «قال السید» و «اقول». در بحث تعریف خبر به «ما یحتمل الصدق و الکذب» به بررسی شبهه معروف به «جذر اصم» پرداخته و به مناسبت، تمام متن رساله پدر خویش (صدر شیرازی) را در جذر اصم عیناً می‌آورد. غیاث الدین منصور پیش از آن که به نقل متن رساله پدر خود بپردازد در معرفی آن رساله چنین آورده است: «قال السکاکی بما یحتمل الصدق و الکذب. علی هذا سوال مشهور استصعبوه ... ثم ان کثیرا من العلماء و الفضلاء تکلموا فی هذا ... و ابی سید الاباء و سید اعاظم العلماء و الحکماء الف مقالة و نظم رسالة اورد فیها تلک الاجوبه و ردها ثم اتی بالجواب الذی عنده هو الصواب و بعض القاصرين من اجلة المعاصرين اورد ايرادات بارده و اعتراضات غير وارده ... فلننقل اولا خلاصه مقالة الاستاد و بعد تمام كلام افاد اورد ما اورد المجادل الجليل ... مع التنبيه على مفاسد كلامه ... و الاحرى نقل مقالة الاستاد بعبارته ... قال قدس سره ... بعد حمد من عليه تيسير العسير ... يقول فقير حقير هو بصدر الشيرازى شهير قد سئلت عن المغلطة المشهورة التى تحير فيها عقول الفضلاء ... فلنذكر ما افاده العلماء فيها مع ما عليها اولا ثم احلها بعون الله حلا فمنها ما قال العلامه التفتازانى.» آغاز: بسمله ان شكر الله مفتاح العلوم و انما ينحل معاقده بارشاد سيد القروم. اعنى من اعلا اعلام الاسلام بايمان الايمان ... و بعد الحمد ... يقول الفقير ... غياث المشهور بمنصور ان مفتاح العلوم فيه عقد بمعاقد. [الذریعه 214/6]