اجوبة المسائل الرومية

● اجوبة المسائل الرومية = جواب مسئله‌ای که از روم شده / فلسفه / عربی ajwibat-ul masā'il-ir rūmīyya = javāb-e as'ele-ī ke az rūm šode نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمری naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) پاسخ خواجه نصیرالدین طوسی به بیست و سه سؤال فلسفی و ریاضی شرف الدین محمد بن محمود رازی. این سؤال‌ها از روم به‌وسیله شرف الدین رازی به خواجه نصیر رسیده و پس از ذکر هر سؤال که شماره آنها با ارقام ابجدی مشخص شده به جواب آن پرداخته است. در سؤال و جواب اول و بیست و دوم سایه‌ای از مسأله اصالت وجود به چشم می‌خورد، زیرا سؤال اول از این مطلب است که اثر علت در وجود معلول است یا در ماهیت؟ و سؤال 22 این است که واجب الوجود، علت وجود موجودات است یا علت وجود و ماهیت آنها؟ یکی دیگر از سؤالات نیز از دلیل بر بقاء نفس ناطقه است و خواجه پاسخ آن را با تفصیل بیشتر داده و بر بقاء نفس ناطقه اقامه برهان کرده است. آغاز: اسؤلة وردت من الروم على يد شرف الدين محمد بن محمود الرازى ... السؤال الاول اثر العلة فى وجود المعلول او فى ماهيته؟. الجواب اثر العلة هو المعلول نفسه ثم ان العقل يميز بين وجوده و ماهيتة و ليس هناك وجود و ماهية حتى يؤثر العلة فى احدهما او فيهما انجام: كج- شكل العالم من السماء و الارض و العناصر باسرها قالوا كبيضة واحدة، فهل يمكن ان يكون كبيضات كثيرة فوق الواحدة؟ الجواب هذا السؤال غير مفهوم، فان اراد ان الجميع كرة واحدة فهو صحيح و ان اراد به انه ككرات كثيرة وجب ان يكون تلك الكرات مشمولة بكرة واحدة، كالكواكب التى هى مركوزة فى فلكها، اما كرات متناهية متباينة بينها خلاء، فذلك محال. چاپ: به اهتمام عبدالله نورانی، در اجوبة المسائل النصيرية (تهران، پژوهشگاه علوم انسانی: 1383)، [دنا 262/1 (9 نسخه)؛ آثار و احوال خواجه ص 511]