نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشية حاشية شرح مختصر الاصول

ḥāšīyat-u ḥāšīyat-i š.-i muxtaṣar-il usūl
3 نسخه ثبت‌شده قرن 10 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/21641
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #21641
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 723
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: اصول فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
المحاكمات (al-muḥākimāt)
اثر مرتبط / وابسته به: حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب «منتهی السؤل و الأمل فی علمی الاصول و الجدل» تألیف ابن حاجب (-646) که توسط خود او مختصر شده و به «مختصر ابن حاجب» یا «مختصر المنتهی» مشهور و متداول شده است، دارای شرح های متعددی است از جمله شرح عضدالدین ایجی، صدرالدین محمد دشتکی و جلال الدین دوانی بر این شرح حاشیه دارند. ملا جلال دوانی در حاشیه خود افادات صدر را مورد رد و ایراد قرار داده است و غیاث الدین منصور دشتکی در کتاب حاضر به بررسی و نقد افکار دوانی پرداخته و از آراء پدرش دفاع می‌کند و از وی با تعریضات، کنایات و تعبیرات ناپسند یاد می‌کند و از حاشیه جدید او نیز نام می‌برد. دشتکی در این کتاب صورت مناظراتی که پیش از 30 سال با دوانی داشته می‌آورد و این بخش در این رساله نشان‌دهنده شیوه کشمکش‌های فکری و انواع مناظره میان این دو دانشمند است.
آغاز اثر
« بسمله غیاث الوری نسالک فقه اصول فقه يرشدنا الى مشارع الشريعة الحقه التى اتى بها سيدنا و سندنا صدرالدین محمد سید العالمين ... و بعد فان الفقير الحقير غیاث المشهور بمنصور يقول ان الشرح المشهور بمختصر الاصول مما تلقاه الاصول بالقبول ... فكثر فيه مباحثات الطلاب ... و علق بعض الاعلام من اصحاب الكلام حواشى فيها مواخذات على ما للسيد العلم الشريف ... ثم ان ابی و سیدی ... افاد محاكمات يورث تحكمات و بعض الناس ممن يريد ستر الحق بالوسواس مظهر اسم الجلال مظهر سوء المقال اخذ في الرد و الانتحال ... و انی آتیک بخبر او قبس ... يطلعک علی اسرار مستورة بعد وراء الاستار ... »
انجام اثر
« و اما معاد كل شخص فبحسب عقائده و اعماله و تفصيلها مما لا يخفى على اولى النهى. تمت الرسالة ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
در گنجینه بهارستان، بخش فقه و اصول، دفتر اول، به کوشش حسنعلی علی اکبریان، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش، با عنوان «المحاکمات» با تصحیح محمد ربانی.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 174/4 الذریعه 132/20 با عنوان المحاکمات بین حواشی

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشية حاشية شرح مختصر الاصول = المحاكمات / اصول فقه / عربی ḥāšīyat-u ḥāšīyat-i š.-i muxtaṣar-il usūl = al-muḥākimāt دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری daštakī šīrāzī, manṣūr ebn-e ṣadr-od-dīn mohammad ( - 1542) وابسته به: حاشية حاشية شرح مختصر الاصول؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) کتاب «منتهی السؤل و الأمل فی علمی الاصول و الجدل» تألیف ابن حاجب (-646) که توسط خود او مختصر شده و به «مختصر ابن حاجب» یا «مختصر المنتهی» مشهور و متداول شده است، دارای شرح های متعددی است از جمله شرح عضدالدین ایجی، صدرالدین محمد دشتکی و جلال الدین دوانی بر این شرح حاشیه دارند. ملا جلال دوانی در حاشیه خود افادات صدر را مورد رد و ایراد قرار داده است و غیاث الدین منصور دشتکی در کتاب حاضر به بررسی و نقد افکار دوانی پرداخته و از آراء پدرش دفاع می‌کند و از وی با تعریضات، کنایات و تعبیرات ناپسند یاد می‌کند و از حاشیه جدید او نیز نام می‌برد. دشتکی در این کتاب صورت مناظراتی که پیش از 30 سال با دوانی داشته می‌آورد و این بخش در این رساله نشان‌دهنده شیوه کشمکش‌های فکری و انواع مناظره میان این دو دانشمند است. آغاز: بسمله غیاث الوری نسالک فقه اصول فقه يرشدنا الى مشارع الشريعة الحقه التى اتى بها سيدنا و سندنا صدرالدین محمد سید العالمين ... و بعد فان الفقير الحقير غیاث المشهور بمنصور يقول ان الشرح المشهور بمختصر الاصول مما تلقاه الاصول بالقبول ... فكثر فيه مباحثات الطلاب ... و علق بعض الاعلام من اصحاب الكلام حواشى فيها مواخذات على ما للسيد العلم الشريف ... ثم ان ابی و سیدی ... افاد محاكمات يورث تحكمات و بعض الناس ممن يريد ستر الحق بالوسواس مظهر اسم الجلال مظهر سوء المقال اخذ في الرد و الانتحال ... و انی آتیک بخبر او قبس ... يطلعک علی اسرار مستورة بعد وراء الاستار ... انجام: و اما معاد كل شخص فبحسب عقائده و اعماله و تفصيلها مما لا يخفى على اولى النهى. تمت الرسالة ... چاپ: در گنجینه بهارستان، بخش فقه و اصول، دفتر اول، به کوشش حسنعلی علی اکبریان، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1381ش، با عنوان «المحاکمات» با تصحیح محمد ربانی. [دنا 174/4؛ الذریعه 132/20 با عنوان المحاکمات بین حواشی]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
507/11-طباطبائی بی‌کاتب 950ق نستعلیق 42 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
10203/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 37 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
2976 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 21 شناسنامه ←