حاشیة الالفیة

● حاشیة الالفیة = شرح الالفیة / فقه / عربی ḥāšīyat-ul alfīya = š.-ul alfīya محقق کرکی، علی بن حسین، 890 - 940 قمری mohaqqeq-e karakī, ‘alī ebn-e hoseyn (1486 - 1534) وابسته به: الالفیة فی فقه الصلاة اليومية = الفيه؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) حاشیه‌ای استدلالی بر کتاب «الفية» شهید اول که به صورت «قوله - قوله» تنظیم شده است. محقق کرکی ظاهراً دارای دو حاشیه بوده که در آغاز و انجام نیز متفاوت است و برخی با عنوان شرح و برخی با عنوان حاشیه آن را شناسانده‌اند. آقای شیخ محمد الحسون در کتاب «حياة المحقق الکرکی و آثاره» به تفصیل درباره این موضوع به بحث پرداخته و هر دو را جداگانه با عنوان «شرح الالفية» و «حاشية الالفية» در همان کتاب به چاپ رسانیده است. آغاز: آغاز 1: بسمله. الحمدلله رب العالمین ... قال سيدنا العلامة ... على بن عبدالعالی ما برح ظلمه ... ممدودا ... شارحا للرسالة الالفية في فرض الصلوة اليومية للعلامة ... الشهيد ... يحتوى على النكات اللطيفة ... بل مبتكرات لم يسبق بها اذهان المتقدمين و لم تخطر على افكار المتأخرين: قوله: «الحمدلله» هو الثناء على الجميل من نعمة و غيرها و قيل بل (على) الجميل الاختيارى ليخرج عنه المدح على حسن الصورة ... (چاپی) آغاز 2: بسمله حمدله وصلوة. قوله الحمدلله الحمد هو الثناء على الجميل ولايحتاج الى القيد باللسان لان الثناء لايكون الابه و ثنا الله تعالى على نفسه مجاز و لا الى قصد التعظيم و التبجيل ليخرج الاستهزاء ... قوله رب العالمين السيد المالک و لم يطلق الاعلى الله وحده انجام: انجام 1: فاطلاق القضاء على هذه الصلاة حينئذ انما هو بالمجاز و المشابهة و كذا البواقى. انجام 2: بهذه الاشياء يوجب التوقيت الحقيقي كان اطلاق القضاء عليها مجاز و الله الموفق هذا آخر ما اردنا ذكره فى هذه الحاشيه على وجه الایجاز و ... ان ينتفع بها كما ينتفع باصلها ... تمت الرسالة. چاپ: با تحقیق شیخ محمد الحسون، در مجموعه رسائل محقق کرکی، 1412ق؛ طهران، سنگی، 1312ق، وزیری، 221ص (در هامش المقاصد العلية) [الذريعة 24/6؛ مشارعربی 273؛ دنا 22/4 (40 نسخه)]