حاشیة ارشاد الاذهان الی احکام الایمان

● حاشیة ارشاد الاذهان الی احکام الایمان / فقه / عربی ḥāšīyat-u iršād-il aḏhān ilā aḥkām-il īmān فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682 – 771 قمری faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284 - 1370) وابسته به: ارشاد الاذهان الی احکام الایمان؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726) حاشیه‌ای است استدلالی و متوسط با عناوین «قوله، قوله» بر «ارشاد الاذهان» علامه حلی، از طهارت تا پایان دیات. مرحوم آقا بزرگ علی رغم ذکر مواردی از عبارات «ظهیرالدین» مبنی بر حاشیه بودن این کتاب امثال «فهذه حواش علی کتاب ارشاد الاذهان قوله: احمده علی جمیع الحالات قوله اما بعد. کلمة تسمى فصل الخطاب ...» معتقد است که این نوشته شرح است نه حاشیه. او در این باره چنین می‌نویسد: «ثم نقول اولا قد اکثر النقل عن کتاب الایضاح فی اکثر صفحاته بقوله قال شیخنا دام ظله فی الایضاح و ینقل فی بعض الموارد عن شیخه دام ظله عن والده المصنف و فی بعض الموارد عن شیخه فخرالدین، و ثانیاً انا نراه قبیل خاتمة المقصد الثانی فیما یجب فیه الزکاة یقول و شبهه من شرط الاسباب. من املائه مد ظله: قوله خاتمة. الزکاة یجب فی العین ... و کذالک یقول بعد ذکر المتعة و ذکر ولد الجاریة و هل هو حرام عبد قوله الاقرب عدم ذلک و الاقوى أنه لا يصح بل هو ان عزم ذلک الحق و القائل بجوازه غالط. کتب من نسخة مکتوبة بخطه مد ظله». پس از تحقیقات فراوان در تعیین مؤلف کتاب، بدین شرح تردید می‌نماید: 1. از ظهیرالدین مزبور؛ 2. املاء از فخرالمحققین و تقریر از شاگردش ظهیرالدین مذکور؛ 3. از فخرالمحققین. آغاز: بسمله. الحمدلله العظیم الشأن القدیم الاحسان و صلى الله علی رسوله المبعوث باشرف الادیان و آله المخصصون بالکرامة من الرحمن. و بعد فهذه حواش علی کتاب ارشاد الاذهان فی احکام الایمان. قوله: الحمدلله الی آخره. الحمد هو الثناء على الفعل الجمیل الاختیاری من نعمة و غیرها يقال حمدت الرجل علی حسنه و شجاعته انجام: قوله: و تستو فی الدیة فی الخطاء و شبهه و ليس العفو عنها و قال ابن ادریس العفو عنها و منع الشيخ و ابن الجنيد و ابن البراج من ذلک و هو مشهور بین الاصحاب و الحمدلله وحده و صلواته على سيدنا محمد النبی و آله الطاهرین [الذریعه 16/6]