حاشية اثبات الواجب القديم

● حاشية اثبات الواجب القديم = شرح اثبات الواجب / کلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-u iṯbāt-il wājib-il qadīm = š.-u iṯbāt-il wājib حنفی تبریزی، شمس الدین محمد، ق 10 قمری ḥanafī tabrīzī, šams-od-dīn mohammad (- 16c) وابسته به: اثبات الواجب القدیم = صیت و صیدا؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) تاریخ تألیف: چهارشنبه 9 شعبان 926ق در کشف الظنون و الذریعه این شرح با عنوان «حاشیه بر اثبات الواجب» شناسانده شده اما مؤلف خود در پایان، آن را شرح رساله اثبات الواجب، خوانده و در دیباچه نیز می‌گوید: «این رساله در حل رساله اثبات الواجب پرداخته شد» و این تعبیر با عنوان شرح انسب است. صاحب الذریعه، مؤلف این شرح را ملا میرزا شیروانی (- 1098ق) یاد کرده ولی علاوه بر نوشته کشف الظنون و فهرست رضوی، تاریخ فراغت از تألیف شرح، مسلم می‌سازد که از شیروانی نیست. شارح در پایان شرح نوشته است که در 9 شعبان 926ق از تألیف آن فراغت یافته است. در جامع الرواة اردبیلی در شمار مؤلفات شیروانی حاشیه‌ای بر اثبات الواجب دوانی، شمرده‌اند. آن را به صورت «قوله، قوله» تنظیم و برای یکی از امرا نگاشته است. آغاز: الحمد لمن تقدس جنابه من ان یکون شریعه لکل وارد و تنزه عن ان یطلع علیه الا واحد بعد واحد، تحیرت العقول و الافهام فی کبریاء ذاته و تولهت الاذهان و الاوهام فی بیداء عظمة صفاته و ثبت وجوده بذاته ... فهذه فوائد شریفه ... فی حل رسالة اثبات الواجب ... منهم من زعم ان جمیع براهین هذا المطلب یتوقف علی ابطال الدور و التسلسل و هذا ناش من عدم الفرق بین اللزوم من الدلیل و بین ابتناء الدلیل علیه مع انه یبن انجام: لیس بتمام عقلاً لا بالدلیل ولا بالبدیهة هذا آخر ما قصدنا ایراده فی شرح رسالة اثبات الواجب والله اعلم ... [کشف الظنون 842/1 و 41/1؛ الذریعه 10/6؛ مدرس رضوی، رساله در احوال و آثار خواجه 263 و 344؛ مکتبة امیرالمؤمنین 337/2؛ دنا 7/4 (66 نسخه)؛ الاوقاف العامة موصل 110/2 و 257/2] شرح و حواشی: 1- حاشیة حاشیة اثبات الواجب القدیم؛ عاملی، خیرالدین بن عبدالرزاق (-11)