چهل صباح

● چهل صباح / شعر / فارسی čehel sabāh داعی شیرازی، نظام الدین محمود، 810 - 870 قمری dā'ī-ye šīrāzī, nezām-od-dīn mahmūd (1408 - 1466) تاریخ تألیف: 843ق سومین مثنوی از سته اوست بر وزن لیلی و مجنون نظامی. در خاتمه گوید: «رفته جلو سه ز بعد هشتصد ×× از هجرت مصطفی محمد ... در نظم، نظامی ار نیم من ×× در خورد زمان، نظامیم من /گر نظم نظامیانه خود نیست ××در طرز ادای خویش بد نیست». حدود 790 بیت است. نخست حمد و نعت است و سبب نظم، مراتب علم، مراتب آدم، مراتب سالک، سپس چهل «صباح»: 1.توبه، 2. توجه، 3. طلب، 4. عزلت، 5. مراقبت، 6. همت، 7. سیران، 8 تواجد، 9. صبر، 10. سکون، 11. صمت، 12. اغراض، 13. تصامم، 14. ترک، 15. موت، 20. قناعت، 25. تخلیه دل، 30. تمکین، 35. رضا، 40. غنا و خاتمه. (احمد منزوی) آغاز: بنیاد سخن به نام حق به ×× گوهر چه بهست نام حق به / آن کس که سرشت ما ز گل کرد ×× گل را به چهل صباح دل کرد [الذریعة 316/5؛ فهرستواره منزوی 773/10]