نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

چهل حدیث

čehel hadīs
95 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/21049
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #21049
تاریخ و سده تألیف: 886 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 275 تا 281
زبان و قالب: عربی و فارسی
رده‌های موضوعی: حدیث شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اربعین حدیثا (arba‘īn-a hadīsā) چهل کلمه (čehel kalame) چهل حدیث منظوم (čehel hadīs-e manzūm) اربعین جامی (arba‘īn-e jāmī)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

چهل گفتار کوتاه است از احادیث حضرت پیامبر اکرم (ص) که هر کدام در یک رباعی ترجمه شده است. با دیباچه کوتاهی به نثر.
آغاز اثر
« آغاز دیباچه: صحیح ترین حدیثی که راویان مجالس دین و محدثان مدارس یقین املا کند حمد دانائی است ... آغاز احادیث: لا يؤمن احدکم حتی یحب لاخيه ما یحب لنفسه: هر کسی را لقب مکن مؤمن ×× گر چه از سعی جان و تن کاهد / تا نخواهد برادر خود را ×× آنچه از بهر خویشتن خواهد »
انجام اثر
« لا یشبع المومن دون جاره: هر که در خطه مسلمانی ×× باشد از نقد دین گرانمایه / کی پسندد که خود بخسبد سیر ×× بنشیند گرسنه همسایه. اربعینهای سالکان جامی ×× هست بهر وصول صدر قبول / نیست از فضل حق عجیب و غریب ×× که بدین اربعین رسی بوصول »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، (منزوی)، ج4، ص2758؛ ایران، سنگی، 1352ق، وزیری، 6ص(ص138-143)؛ دارالخلافه طهران، 1282ق، 3ص؛ 1347ق، 4ص (ص194-197؛ 1272ق، 8ص؛ تهران، بی ناشر، 1316ق، خشتی، 187ص (ص188-191) دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1329، خشتی، 5ص(ص156-160)؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1284، 29ص(ص106-115)؛ ایران، سنگی، 1313-1314، جانمازی، 11ص (ص138-148)؛ [تهران: کارخانه استاد میرزا حبیب الله]، سنگی، [عبدالله طهرانی، 1304]، جیبی
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1594/2 الذریعه 229/18 مكتبة اميرالمؤمنين 202/1 فهرستگان حدیث، ج6، ص461-467 دنا، ج3، ص1143-1146(89نسخه) فهرستواره منزوی، ج10، ص758-765

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● چهل حدیث = اربعین حدیثا = چهل کلمه = چهل حدیث منظوم = اربعین جامی / شعر، حدیث / عربی و فارسی čehel hadīs = arba‘īn-a hadīsā = čehel kalame = čehel hadīs-e manzūm = arba‘īn-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) تاریخ تألیف: 886ق چهل گفتار کوتاه است از احادیث حضرت پیامبر اکرم (ص) که هر کدام در یک رباعی ترجمه شده است. با دیباچه کوتاهی به نثر. آغاز: آغاز دیباچه: صحیح ترین حدیثی که راویان مجالس دین و محدثان مدارس یقین املا کند حمد دانائی است ... آغاز احادیث: لا يؤمن احدکم حتی یحب لاخيه ما یحب لنفسه: هر کسی را لقب مکن مؤمن ×× گر چه از سعی جان و تن کاهد / تا نخواهد برادر خود را ×× آنچه از بهر خویشتن خواهد انجام: لا یشبع المومن دون جاره: هر که در خطه مسلمانی ×× باشد از نقد دین گرانمایه / کی پسندد که خود بخسبد سیر ×× بنشیند گرسنه همسایه. اربعینهای سالکان جامی ×× هست بهر وصول صدر قبول / نیست از فضل حق عجیب و غریب ×× که بدین اربعین رسی بوصول چاپ: مشار فارسی، (منزوی)، ج4، ص2758؛ ایران، سنگی، 1352ق، وزیری، 6ص(ص138-143)؛ دارالخلافه طهران، 1282ق، 3ص؛ 1347ق، 4ص (ص194-197؛ 1272ق، 8ص؛ تهران، بی ناشر، 1316ق، خشتی، 187ص (ص188-191) دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1329، خشتی، 5ص(ص156-160)؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1284، 29ص(ص106-115)؛ ایران، سنگی، 1313-1314، جانمازی، 11ص (ص138-148)؛ [تهران: کارخانه استاد میرزا حبیب الله]، سنگی، [عبدالله طهرانی، 1304]، جیبی [نسخه‌های منزوی 1594/2؛ الذریعه 229/18؛ مكتبة اميرالمؤمنين 202/1؛ فهرستگان حدیث، ج6، ص461-467؛ دنا، ج3، ص1143-1146(89نسخه)؛ فهرستواره منزوی، ج10، ص758-765]

نسخه‌های خطی این اثر

95 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
ملی
تهران
3642/2 بی‌کاتب 1238ق نستعلیق، نسخ 2 شناسنامه ←
62
مرعشی
قم
12963/13 بی‌کاتب 1246ق نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
63
دانشگاه
تهران
2523/4 مذنب شاعر 1249ق نسخ 9 شناسنامه ←
64
گلپایگانی
قم
8128/2-55/98 بی‌کاتب 1250ق نسخ 2 شناسنامه ←
65
دانشگاه
تهران
5889/2 محمد حسین بن حاج ابراهیم 1254ق نستعلیق، نسخ 5 شناسنامه ←
66
مهدوی
تهران
322/6 حبیب الله حسینی 17 ذیقعده 1263ق نستعلیق - شناسنامه ←
67
علامه طباطبائی
شیراز
1716/3 بایزید سردشتی 1264ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
68
دانشگاه
تهران
7481/4 بی‌کاتب سه‌شنبه جمادی الاول 1276ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
69
رضوی
مشهد
16151/4 محمد بن حیدر شوال 1277ق نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←
70
رضوی
مشهد
13738 عبدالله حسینی 1287ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
71
مرعشی
قم
10790/5 صدر الشعراء دوشنبه 25 جمادی الاول 1290ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
72
ملی
تهران
2821/3 بی‌کاتب 1293ق نستعلیق، نسخ 6 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
12930/3 بی‌کاتب 1294ق شکسته نستعلیق، نستعلیق 6 شناسنامه ←
74
ملک
تهران
2474/2 عبدالحسین فریدنی قرن 13 و 14 شکسته، نسخ - شناسنامه ←
75
مهدوی
تهران
138 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق - شناسنامه ←
76
مجلس
تهران
8445/2 ابوطالب بن محمد ربیع 1300ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
77
مرکز احیاء
قم
2444/5 بی‌کاتب 1305ق - 11 شناسنامه ←
78
الهیات
مشهد
14811/1 بی‌کاتب 1329ق نستعلیق، شکسته 6 شناسنامه ←
79
مرعشی
قم
8710/4 محمد بن ملا عبدالله مشنبائی قرابوطی جمعه سلخ محرم 1342ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
80
رضوی
مشهد
1655 سلطانعلی مشهدی بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
81
رضوی
مشهد
ض11909 علی بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
82
رضوی
مشهد
14089/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
83
الهیات
تهران
551/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
84
دانشگاه
تهران
5861/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 15 شناسنامه ←
85
مدرسه جعفریه زهان
زهان
106/1 زین العابدین بن سید علا حسینی بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 8 شناسنامه ←
86
مدرسه حبیبیه
فردوس
89/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 12 شناسنامه ←
87
گلپایگانی
قم
8637/4-58/87 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
88
مجلس
تهران
15945/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←
89
مجلس
تهران
16165/66 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 2 شناسنامه ←
90
سلطنتی
تهران
496 میر علی الکاتب بی‌تاریخ نستعلیق 86 شناسنامه ←