شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
چهار فصل (مقدمه بیست رساله)
عنوان پیراسته: چهار فصل
čahār fasl (moqaddame-ye bīst r.)
1
نسخه ثبت‌شده
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/21023
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #21023
پدیدآور / مؤلف:
نسفی، عزیزالدین بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 265
تا 266
زبان و قالب:
فارسی
(treatise)
رده‌های موضوعی:
عرفان و تصوف
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در دیباچه این رساله آمده که درویشان از مؤلف خواستند چند رساله در علومی که دانستن آن ضرورت باشد، بنویسد. نسفی در اجابت این درخواست 20 رساله جمع کرده و خود در دیباچه این رساله حاضر که مقدمه آن بیست رساله است چنین می‌آورد: «بیست رساله جمع کردم، ده چنان است که مبتدی و منتهی را از آن نصیب باشد. مبتدی را ایمان پدید آید و منتهی را اطمینان زیادت شود. ده چنان است که جز منتهی را از آن نصیب نباشد ... و پیش از رساله‌های چهار فصل نوشتم. که هر یک در این راه اصلیست». فهرست فصل‌ها: 1. بیان شریعت و طریقت و حقیقت؛ 2. بیان انسان کامل؛ 3. بیان صحبت که اثرهای قوی و خاصیتهای عظیم دارد؛ 4. بیان سلوک. از بیست رساله‌ای که نسفی وصف آن ها را در دیباچه این رساله می‌آورد و تألیف آن را پذیرفته و این چهار فصل را به منزلت مقدمه آن قرار می‌دهد نشانی در دست نیست جز آن که در پایان این رساله چهار فصل آمده: «آمدیم به رسائل و ابتداء از معرفت انسان کردیم ...» (عبدالحسین حائری)
آغاز اثر
« الحمد لله ... اما بعد، چنین گوید اضعف ضعفاء ... که جماعت درویشان ... ازین بیچاره درخواست کردند که می‌باید که چند رساله جمع کنید در علومی که دانستن آن ضرورت است مر سالکان را ... آنچه درخواست کردند اجابت کردم ... و بیست رساله جمع کردم »
انجام اثر
« و آن وجود خدای است ــ تعالی و تقدس؛ و به غیر از وجود خدای وجودی دیگر نیست و امکان ندارد که باشد. این درویش! این پنج فصل را در مسجد جمعه ابرقوه جمع کردم و نوشتم. و الحمد لله رب العالمین. »
سوابق و چاپ‌های اثر
در کتاب الانسان الکامل، با تصحیح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1139/3
فهرست منزوی 1160: 2
متن فنخا
● چهار فصل (مقدمه بیست رساله) / عرفان و تصوف / فارسی
čahār fasl (moqaddame-ye bīst r.)
نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق7قمری
nasafī, ʿazīz-od-dīn ebn-e mohammad (- 13c)
در دیباچه این رساله آمده که درویشان از مؤلف خواستند چند رساله در علومی که دانستن آن ضرورت باشد، بنویسد. نسفی در اجابت این درخواست 20 رساله جمع کرده و خود در دیباچه این رساله حاضر که مقدمه آن بیست رساله است چنین می‌آورد: «بیست رساله جمع کردم، ده چنان است که مبتدی و منتهی را از آن نصیب باشد. مبتدی را ایمان پدید آید و منتهی را اطمینان زیادت شود. ده چنان است که جز منتهی را از آن نصیب نباشد ... و پیش از رساله‌های چهار فصل نوشتم. که هر یک در این راه اصلیست». فهرست فصل‌ها: 1. بیان شریعت و طریقت و حقیقت؛ 2. بیان انسان کامل؛ 3. بیان صحبت که اثرهای قوی و خاصیتهای عظیم دارد؛ 4. بیان سلوک. از بیست رساله‌ای که نسفی وصف آن ها را در دیباچه این رساله می‌آورد و تألیف آن را پذیرفته و این چهار فصل را به منزلت مقدمه آن قرار می‌دهد نشانی در دست نیست جز آن که در پایان این رساله چهار فصل آمده: «آمدیم به رسائل و ابتداء از معرفت انسان کردیم ...» (عبدالحسین حائری)
آغاز: الحمد لله ... اما بعد، چنین گوید اضعف ضعفاء ... که جماعت درویشان ... ازین بیچاره درخواست کردند که می‌باید که چند رساله جمع کنید در علومی که دانستن آن ضرورت است مر سالکان را ... آنچه درخواست کردند اجابت کردم ... و بیست رساله جمع کردم
انجام: و آن وجود خدای است ــ تعالی و تقدس؛ و به غیر از وجود خدای وجودی دیگر نیست و امکان ندارد که باشد. این درویش! این پنج فصل را در مسجد جمعه ابرقوه جمع کردم و نوشتم. و الحمد لله رب العالمین.
چاپ: در کتاب الانسان الکامل، با تصحیح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))
[دنا 1139/3؛ فهرست منزوی 1160: 2]
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
994/7-طباطبائی | بی‌کاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |