جوهر نامه نظامی

● جوهر نامه نظامی = جواهر نامه نظامی / طبیعیات / فارسی jowhar nāme-ye nezāmī = javāher nāme-ye nezāmī جوهری نیشابوری، محمد بن ابوالبرکات، ق 6 قمری jowharī-ye neyšābūrī, mohammad ebn-e abūlbarakāt (- 12c) اهدا به: ابوالفتح مسعود بن صدر شهید علی ابهری وزیر سلطان تکش خوارزمشاه (مقتول به سال 597ق) تاریخ تألیف: 592ق کتابی است لطیف و بی نظیر در شناخت جواهرات و چگونگی به‌وجود آمدن و معادن آنها در چهار بخش: 1. مفردات؛ 2. حجریات؛ 3. فلزات سبعه؛ 4. انواع متفرقه. چون میناگری و تلویحات. عناوین کتاب به صورت «فصل، فصل» می باشد. مؤلف فهرستواره کتاب‌های فارسی پس از ذکر نام جواهرنامه نظامی، گمان برده است که مؤلف آن «اوحدالزمان، هبة الله، طبیب المستنجد بالله عباسی» باشد و حال آنکه «اوحدالزمان» در سال (560ق) یعنی 32 سال قبل از تألیف کتاب درگذشته است. آغاز: به نام ایزد ... الحمدلله فاطر الصنایع و مبدع البدائع ... اما بعد، چنین گوید: ... کمال علم ازلی و قدرت لا یزالی اقتضا چنان می کند که هر ماهیت که صلاحیت وجود دارد ... انجام: و هم به حنا و وسمه و کلعونه به رنگ می کنند، سبب است بغایت خوب و بر آن جنسها گوناگون عجایب است و آن تمیز بدان نقشه می توان کرد، و السلام. چاپ: به کوشش ایرج افشار و همکاری محمد رسول دریا گشت از طرف مؤسسه میراث مکتوب، تهران [الذریعة 283/5؛ روضة الصفا 380/4؛ فهرستواره منزوی 3820/5]