جواهر الصرف

● جواهر الصرف / صرف / فارسی javāher-os sarf رساله مفصلی است در صرف شامل یک «مقدمه» و چهار «باب» و یک «خاتمه» در مسایل صرف: مقدمه: در بیان تقسیم کلمه و اوزان آن؛ باب 1. بیان صحیح و تصریف امثله مختلفه آن، در نه فصل؛ 2. بیان مضاعف و قاعده و امثله و تصریف آن؛ باب 3. بیان معتلات؛ باب 4. بیان مهموز و امثله و احکام آن؛ خاتمه: در بیان استیفای امثله اسم زمان و مکان و اسم آلة است. این رساله مانند رساله صرف میر سید شریف جرجانی است، ولی غیر از آن است. آغاز: بسمله بدان ایدک الله تعالی فی الدارین که علم تصریف محتاج الیه سایر علوم است زیرا که دانستن معانی سایر علوم موقوف است ... انجام: سیم مصدر نوعی است ... زید حسن القتلة یعنی خوب است یک نوع کشتن زید و چون زید حسن المبتة یعنی خوب است یکنوع مردن زید.