جواهر الانوار

● جواهر الانوار / عرفان و تصوف / فارسی javāher-ol anvār عظیم آبادی باقری، حسین بن حسین ‘azīm ābādī bāqerī, hoseyn ebn-e hoseyn کتابی عرفانی است در بیان آداب و اسرار سیر و سلوک با عنوان‌های «جوهر ـ جوهر». مؤلف در دیباچه خود را چنین معرفی می‌کند: «خاکسار قمرالدین حسین ولد سید شمس الدین حسین عظیم آبادی مولد باقری نسب حنفی مذهب فرحتی البرکاتی مشرب». درباره انگیزه‌اش از تألیف این اثر می‌نویسد: «به ترقیم کلمات چند که برای برادران و یاران ضرورت دید مشغول می‌شود اگر چه احتیاج نبود، سالکان پیشین کدام دقیقه است که آن را حل نساخته‌اند و کدام سر است که بر قلب صافی آنها کشف نگشته؟ لیکن از برکت دو شیء متخالف صورتی پیدا می‌گردد که امتیاز یکی از دیگری دشوار می‌نماید و این امر در مغلطه می‌افکند و به جهت آن شبهات برمی‌خیزند و حق تلقی مقتدیان نمی‌شود که از طریقه‌شان این فیضان می‌رسد به ظهور می‌پیوندد؛ لهذا ذکر آن لازم افتاد که صاحبان عدالت شعار فکر نمایند از آنجا که کلام محرز بیشتر صورت اختلاف دارد که باعث انتشار خاطر صاحب نظران شدن می‌تواند چون عنوان طریقه ما چنین است باید کرد ...». گزارش عناوین «جوهر»های موجود در نسخه: جوهر 1. در نسخه دیده نشد؛ 2. وجهه مبتدیان و طریق نشستن آن؛ 3. بیان کیفیات؛ 4. بیان کیفیت؛ 5. بیان صاحب کیفیت؛ 6. بیان قبض و بسط؛ 7. بیان اوقات معمولات؛ 8. بیان خطرات؛ 9. بیان صفت قلب ذاکر و جاری؛ 10. بیان واردات و نعمات در هر طریقه؛ 11. بیان تجلیات؛ 12. بیان مضرت کلمه و کلام بیجا؛ 13. بیان مراقبات؛ 14. بیان اذکار؛ 15. بیان انکار فکر؛ 16. بیان توحید؛ 17. بیان جذب سلوک؛ 18. بیان نهایت کمال ماده سلوکیان و جذبیان خصوصاً؛ 19. بیان تفرقه در میان آگاهی و استغراق؛ 20. بیان احوال مرید صادق؛ 21. بیان سماع و آداب آن؛ 22. بیان امتیاز یکی مرد دیگری را؛ 23. بیان دنیا؛ 24. بیان فرق در میان طاعت و عبادت و نافرمانی و عصیان؛ 25. بیان اخلاص؛ 26. بیان یاد و ایمان؛ 27. بیان مکر الله؛ 28. بیان صبر و رضا؛ 29. بیان شکر؛ 30. بیان سر عبدیت و سر شریعت؛ 31. بیان پیر؛ 32. بیان حق مرید بر پیر؛ 33. بیان لحاظی که در وقت تعلیم و توجه مسترشدان می‌یابد؛ 34. عرفان.