جواهر الاجسام السماوية

● جواهر الاجسام السماوية = الاجرام العلوية = بیان جوهر الثمین = تعریف الرأی المحصل ... / فلسفه / عربی jawāhir-ul ajsām-is samāwīyya = al-ajrām-ul ‘ulwīya = bayān-u juwhar-iṯ ṯamīn = ta‘rīf-ur ra’y-il muḥaṣṣal ... ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370؟ - 428 قمری ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh (981 - 1038) رساله‌ای است در تعریف رأی محصلی که رؤیت قدما درباره جوهر اجسام سماویه بر آن قرار گرفته است. این رساله به نام‌های «جواهر الاجرام السماویة» و «الاجرام العلویة» و «بیان جوهر النفیس» و جز آنها نیز خوانده شده است. مهدوی آورده که ظاهراً همان رساله‌ای است که در تتمة صوان الحکمة به نام «الاجرام العلویة» و در اخبار الحکماء قفطی و عیون الانباء ابن ابی اصیبعه به اسم «الاجرام السماویة» آمده است و جز رساله «الآثار العلویة» اوست. در آن شش «فصل» بدون ترتیبی خاص دیده می‌شود: فصل: قالوا ان الاجسام الطبیعیة تنحصر فی قسمین؛ فصل: هذا البحث الذی نحن فیه من جملة العلم الذی نسمیه طبیعیا؛ فصل: اعلم ان الالهی منهم لقن الطبیعی ان الاجسام البسیطة حاصل الوجود؛ فصل: ثم ان الطبیعیین فی درجتهم لاحت لهم اصول اخرى؛ فصل: ان القوة التی تسمى طبیعیة قد تكون فی الاجرام البسیطة ...؛ فصل: فلنقرر الآن ما يحتم عليه رأی الاوایل فی جوهر الفلك. آغاز: بسمله. رسالة الشيخ الرئيس ابی علی الحسین بن عبدالله بن سینا البخاری رحمه الله فی تعریف الرای المحصل الذی حتمت علیه رای الاقدمین فی جوهر الاجسام السماویة و العبارة عن مذهبهم المحقق عنده بمقدار اطلاعه علی مآخذهم. فصل: قالوا ان الاجسام الطبيعية ينحصر في قسمين. انجام: و يشبه ان يكون الشعاعات حوامل القوی العارضة. و الله اعلم. (تمت الرسالة) چاپ: در تسع رسائل (ص 27-40 (قسطنطنیة: 1298ق)؛ در ضمن مجموعه مصر (ص 258-279) به نام «بیان جوهر النفیس» [مصنفات ابن سینا - مهدوی: 68؛ دنا 1065/3 (28 نسخه)]