جواز السائرین

● جواز السائرین / عرفان و تصوف / فارسی javāz-os sā'erīn کمال خوارزمی، حسین بن حسن، - 839؟ قمری kamāl xārazmī, hoseyn ebn-e hasan (- 1436) تاریخ تألیف: 818ق؛ محل تألیف: استرآباد نویسنده در آغاز کتاب می‌گوید: «کلمه چند بعد از التماس عزیزان توفیق طریق سایرِان در محروسه استرآباد مع شدة الحال و ضیق المجال بعد از تحریر اخلاق ناصری املاء کرده شد». او پس از این سخن را متوجه «طالب صادق» می‌کند و پس از آنکه می‌گوید «اکسیر حیات ابدی و ازلی که عبارت از صفات ذات حق است»، در این فصول مطالب خود را می‌آورد: سرالعلم و احواله؛ سر المومن و بیان الایمان، بیان التوبه و الهدایة و لوازمها؛ سر عالم المثال و بیانه؛ سرالنفس و احوالها؛ خاتمه. (عبدالله انوار) گرچه عبدالله انوار در فهرست کتابخانه ملی آن را به خواجه نصیر طوسی نسبت داده ولی نگارش در استرآباد و تاریخ تألیف 818 در برخی نسخ و عدم انتساب چنین تألیفی در هیچکدام از منابع به خواجه، نظر او را مردود می‌دارد. گرچه تعبیری که عبدالله انوار از مقدمه نسخه نقل کرده که «بعد از اخلاق ناصری» آمده و در هیچکدام از نسخ موجود دیده نشده علت انتساب بوده و مقایسه کاملتری لازم است. آغاز: بسمله. و به نستعین. الحمدلله الذی زین قلوب العارفین بفیض قدسه و بین ایمان المؤمنین بعین انسه ... من بعد کلمه ای چند بعد از التماس عزیزان بوفق طریق سایران در محروسه استراباد مع شدة الحال و ضیق المجال فی تاریخ سنة ثمانية عشر و ثمانمائة املا کرده شد و این کتاب را «جوایز سایرین» نام نهاده آمد تا بعد عبور روزگار و عدول. اختیار بالسنه اخبار علی طریق الاذکار یاد کرده آید ... انجام: پس در هر حالی که خود را بیابی و مشاهده کنی ازین سه حد یکی تو [را] معلوم گردد یکی خواهد بود فمنهم ظالم لنفسه و منهم مقتصد و منهم سابق بالخیرات باذن الله [والله] اعلم بعواقب الامور و السلام. [نسخه‌های منزوی 1114؛ دنا 1044 (4 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 269/7]