جنگ نامه سید جلال الدین اشرف

● جنگ نامه سید جلال الدین اشرف / داستان / فارسی jang-nāme-ye seyyed jalāl-od-dīn ašraf اشرف، سید جلال الدین ašraf, seyyed jalāl-od-dīn شرح مفصلی است از داستان جنگ‌های سید جلال الدین اشرف در گیلان. سرگذشت جلال الدین اشرف الدین حسن بن موسی الکاظم زنده در 694 (ص 25 چاپی) که خاک‌جای و مزار او در آستانه اشرفیه لاهیجان است به نثر با شعرهایی به وزن شاهنامه در بیست و هفت «باب» و برخی در بیست نه «باب» است در چاپ چهارم، به گواهی نام جای‌ها و کسانی که در آن آمده است بایستی در زمان صفویه و در گیلان تدوین شده باشد (میان 910 و 1071) زمانی که هنوز خاطرات دوران زیدی بودن گیلانی‌ها از یاد نرفته بود. در آن یاد شده است از: کتاب بهجت شیخ سلیمان مازندرانی که شیخ ابوسعید خوارزمی از آن نقل می‌کند؛ کتاب بهجت ملا حسین سبزواری گویا مراد از این دو بهجة المباهج ابوسعید حسن شیعی سبزواری بیهقی است و مؤلف آن را از یاد برده‌اند؛ منهاج الکرامة (علامه حلی)؛ روضة الشهداء (ملا حسین کاشفی (- 910))؛ بحر الانساب به نقل از ابوسعید خوارزمی؛ کتاب تاریخ. در آن از شیخ مفید بغدادی، ابوسعید خوارزمی معاصر حسن بیک معاصر جلال الدین اشرف، و راوی از شیخ سلیمان مازندرانی صاحب کتاب بهجت و شیخ بابای همدانی، شیخ سهیل مازندرانی، شیخ سهیل همدانی، نعمان بن نوفل بن زردشت برمک بن سمر، سید علی کیا، محمد کیای نجاشی گوینده حاشیه ابانه که متنی است زیدی، یاد شده است؛ از قتل سید محمد در «تسع ثمانین خمسماثة» در زمان جلال الدین اشرف که یکی از کیایان زیدی باید باشد، همچنین از فقیه زید بن ناصرالدین تمشدهی یاد شده، در بحر انساب ساختگی آمده که جلال الدین و جمال الدین و علاء الدین فرزندان عبدالله بن موسی کاظم هستند. چنین است فهرست باب‌های نسخه دانشگاه: آوردن امام موسی کاظم از مدینه به بغداد، رفتن امام رضا به جانب مرو، احوالات سید جلال الدین اشرف، خروج زید و دیگر سادات پس از مرگ امام در مکه، احوالات سادات و غیر ایشان، آمدن یوشع الدین استاجلو با شش پسر خود به کمک جلال الدین اشرف، جنگ اول سید اشرف بابا با ملحد و شکست خوردن او، آمدن شهزاده هاشم (گویا امام زاده هاشم نزدیک رشت) به کمک سید اشرف، آمدن قیس بن بابا ملحد به میدان و کشته شدن او به دست سید جلال الدین اشرف، آمدن ملک شاه میران با چهل هزار کس به کمک سید جلال الدین اشرف، جنگ دوم سید اشرف با بابا ملحد و کتل شاه در رشت و طارم و شکست یافتن کتل شاه ، جنگ سید اشرف با جعفر گلکار و پاسکای و کشته شدن جعفر به دست بیگ استاجلو، جنگ سوم او در قزوین با نعمان و شکست خوردن او از حسن بیک، جنگ چهارم با نعمان در در گزین و شکست خوردن نعمان، جنگ پنجم در درگزین و کشته شدن بواض به دست شاه زاده هاشم و گریختن نعمان، گفتار در کشته شدن بواض ملعون، گفتار در رفتن جلال الدین اشرف در طلب نعمان در شهر شهران و جنگ با منصور دوانیقی، گفتار در آمدن سید جلال الدین اشرف در قلعه کجو، رفتن سید اشرف به شهر شهران و جنگ با منصور دوانیقی، گفتار در جنگ او با منصور دوانیقی در شهر شهران، آمدن سید اشرف از خراسان به لاهیجان و نوازش سرداران لشکر خود، خبر یافتن سید از آمدن چل گوش و طارق و جنگ با آنان، جنگ شاهزاده هاشم و حسن بیک با چل گوش درکولک و پشته، آمدن چل گوش در لاهیجان به جنگ جلال الدین اشرف، جنگ سید اشرف با چل گوش در کنار رودخانه کوهدم و کوکه و شکست لشکر مومنان، خبر یافتن سید جلال الدین از کشته شدن شاه زاده هاشم، کشته شدن سید جلال الدین اشرف و پراکنده و کشته شدن یاران و پایان کار آنان. (دانش پژوه) آغاز: بسمله و به نستعین، شکر و سپاس مر واجب الوجودی را که معرفت وجود او برهمه واجب است و ابداع ممکنات و اختراع مخلوقات به قبضه قدرت او ثابت ... اما بعد بدان ای شیعه و پیرو محمد ... ..که این رساله ایست لطیف و مقاله ایست شریف و مشعر بر آنکه بعد از وفات حضرت امام رضا علیه السلام رشید ملعون و تابعان او چه نوع مکر و خدعد به اولاد رسول کرده اند چنانکه فکر آخر خود نکرده اند و جنگ و جفا با اولاد حضرت محمد مصطفا ص و علی المرتضا ع را که علمای دین و راه نمایان راه یقین اند یکان یکان را به دلایل درست و اخبار صحیح بیان نموده اند ... بعضی از آن در کتاب روضة الشهدا ایراد نموده اند و در برخی در کتاب نسخه (بهجه) از راوی معتبر نقل کرده اند و بعضی در کتاب منهاج الكرامة ... شیخ ابوسعید خوارزمی چنین روایت کرده چاپ: این جنگنامه سه بار چاپ شده: به نام شرح حال سید جلال الدین اشرف برادر امام رضا، تهران، بی تاریخ، 144ص، از کانون کتاب؛ به نام احوالات سید جلال الدین اشرف برادر امام رضا مدفون در آستانه لاهیجان رشت، 1331ق، 95 ص، رقعی، سنگی؛ به نام شرح جنگ‌های امام زاده حضرت سید جلال الدین اشرف برادر حضرت رضا، تهران، چاپخانه خورشید، به خط نسخ، 144ص، مصور ربعی؛ چاپ چهارم آن به نام جنگنامه حضرت سید جلال الدین اشرف است که هیئت امنای آستانه اشرفیه در 1348 در تهران با کوشش آقای محمد روشن در 240ص وزیری چاپ کرده [مشار 1755؛ نشریه 388/5؛ فهرستواره منزوی 307/1؛ نسخه‌های منزوی 2747: 4 و 3667: 5؛ دنا 1000/3 (با دو عنوان، 10 نسخه)]