شناسنامه کتابشناختی اثر
آداب حج
ādāb-e haj
20
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/201
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #201
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
1080 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 1، ص 88
تا 90
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
وی در بیان علت تألیف نوشته است: «چون والد ماجد فقیر نورالله مرقده رسائل صغیره و کبیره در بیان آداب و احکام حج بیت الله الحرام تصنیف فرموده بودند و فقیر نیز رساله صغیره در این باب تألیف نموده بودم و بر رساله کبیره ایشان امرار نظر نموده الحاقات کرده بودم خواستم رساله مختصری تألیف نمایم که مقصور بر آداب و ادعیه بوده باشد و احکام را بر رسائل دیگر حواله نمایم که موجب تسهیل امر بر مؤمنان و شیعیان گردد». او دارای رسالهای با عنوان «مناسک حج» به فارسی است که به مناسک صغیر هم خوانده شده که جز این رساله است و خود نیز اشاره کرده است. گرچه در فهارس این دو رساله با هم خلط شده و بعضاً آن را «مناسک حج کبیر» نام گذاشتهاند. محتمل است این رساله الحاقی به همان رساله صغیره باشد که به آداب و ادعیه پرداخته است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جعل من فضائل الانعام علی الانام ان فرض علیهم حج بیته الحرام ليشهدوا منافع لهم ... اما بعد چنین گوید ذره حقیر ... که چون والد واجد فقیر نور الله مرقده رسایل صغیره کبیره در بیان آداب و احکام حج بيت الله الحرام تصنيف فرموده بودند. ... خواستم رساله مختصری تالیف نمایم که مقصور در آداب ادعیه بوده باشد. »
انجام اثر
« و بهترین زیارت زیارت جامعه کبیره است باید که تا ممکن باشد آنرا نیز بخواند. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 25/10 (28 نسخه با عنوان «مناسک حج» آمده که دو رساله است و آداب حج او فقط ادعیه مربوط به حج است که با هم خلط شده لذا برای تفکیک شمارههای مسلسل 272729 و 272730 و 272733 و 272735 و 272739 و 272741 و 272743 و 272746 و 272748 و 272751 در ذیل «مناسک حج» همان رساله مناسک اوست و بقیه نسخهها این رساله است)
الذریعة 15/1
فهرستواره منزوی 266/6 (11 نسخه)
متن فنخا
● آداب حج / فقه / فارسی
ādāb-e haj
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 ق
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1627-1698)
تألیف: 1080ق
وی در بیان علت تألیف نوشته است: «چون والد ماجد فقیر نورالله مرقده رسائل صغیره و کبیره در بیان آداب و احکام حج بیت الله الحرام تصنیف فرموده بودند و فقیر نیز رساله صغیره در این باب تألیف نموده بودم و بر رساله کبیره ایشان امرار نظر نموده الحاقات کرده بودم خواستم رساله مختصری تألیف نمایم که مقصور بر آداب و ادعیه بوده باشد و احکام را بر رسائل دیگر حواله نمایم که موجب تسهیل امر بر مؤمنان و شیعیان گردد». او دارای رسالهای با عنوان «مناسک حج» به فارسی است که به مناسک صغیر هم خوانده شده که جز این رساله است و خود نیز اشاره کرده است. گرچه در فهارس این دو رساله با هم خلط شده و بعضاً آن را «مناسک حج کبیر» نام گذاشتهاند. محتمل است این رساله الحاقی به همان رساله صغیره باشد که به آداب و ادعیه پرداخته است.
آغاز: الحمدلله الذی جعل من فضائل الانعام علی الانام ان فرض علیهم حج بیته الحرام ليشهدوا منافع لهم ... اما بعد چنین گوید ذره حقیر ... که چون والد واجد فقیر نور الله مرقده رسایل صغیره کبیره در بیان آداب و احکام حج بيت الله الحرام تصنيف فرموده بودند. ... خواستم رساله مختصری تالیف نمایم که مقصور در آداب ادعیه بوده باشد.
آغاز صغیر: حمد له. اما بعد این رسالهای است مختصر در بیان واجبات حج و عمره ...
انجام: و بهترین زیارت زیارت جامعه کبیره است باید که تا ممکن باشد آنرا نیز بخواند.
[دنا 25/10 (28 نسخه با عنوان «مناسک حج» آمده که دو رساله است و آداب حج او فقط ادعیه مربوط به حج است که با هم خلط شده لذا برای تفکیک شمارههای مسلسل 272729 و 272730 و 272733 و 272735 و 272739 و 272741 و 272743 و 272746 و 272748 و 272751 در ذیل «مناسک حج» همان رساله مناسک اوست و بقیه نسخهها این رساله است)؛ الذریعة 15/1؛ فهرستواره منزوی 266/6 (11 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
20 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
9151 | بیکاتب | شوال 1080 | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
3154 | بیکاتب | 1091 | نسخ | 49 | شناسنامه ← |
| 3 |
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
|
36 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 113 | شناسنامه ← |
| 4 |
گلپایگانی
قم
|
4448-22/168 | میر خسرو مدنی بن میر حسن مدنی ساکن کشمیر | 1103 | نسخ | 75 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
1854/8 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
6388 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
1645 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
29255 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
سپهسالار
تهران
|
6147 | عبدا پسر محمد | 1205 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
14620/3 | محمد حسن بن علی اکبر شریف (به قرینه رساله نخست) | 1223 | نسخ | 27 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
12306 | بیکاتب | شوال 1226 | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 12 |
سپهسالار
تهران
|
1719/1 | بیکاتب | 1230 | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 13 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
162 | بیکاتب | 1241 | نسخ | 63 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
2680 | بیکاتب | 1286 | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
7605/2-38/225 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
1059/1 | سید مصطفی صفائی خوانساری | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 17 |
نوربخش
تهران
|
10 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 158 | شناسنامه ← |
| 18 |
گلپایگانی
قم
|
6889/1-35/69 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 51 | شناسنامه ← |
| 19 |
گلپایگانی
قم
|
1836-10/146 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 46 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
187/31 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 16 | شناسنامه ← |