جنگ

نوشیروان زاده nūšīrvān zāde بیشتر سروده‌هایی است در دفاع از اندیشه‌های کمونیستی، که بخش عمده این اشعار به رفیق لاهوتی (ابوالقاسم لاهوتی) شاعر انقلابی نسبت داده شده است. مطالب این دفتر به ترتیب عبارتند از: چهار صفحه که با خط لاتین (فرانسوی شکسته) نوشته شده و در بالای آن چنین آمده است: «استفاده از کتاب شرح ... فارسی و فرانسه که معتمد الخاقان مؤتمن السلطان حاج میرزا حین خان نائب اول وزارت خارجه و کارپرداز اول طرابوزان شرح و ترجمه نموده اند در تاریخ شهر ربیع الاول سنه 1301 هجری، 1884 مسیحی»؛ از جایی که نسخه به خط کاتب صفحه شمار خورده تا صفحه چهارده متنی منثور است در مقایسه ایوان کسری و کاخ کرمل و تاریخچه و ویژگی‌های آنها. در پایان این بخش تاریخ 17 تشرین اول، سپتامبر 1922 و نام نوشیروان زاده به چشم می‌خورد؛ قصیده نونیه به نام کرمل با مطلع «تا چند کنی گریه بر مسند نوشروان ×× در قصر کرمل ای دل اسرار نهان بر خوان»، تاریخ استنساخ این شعر چنین ذکر شده است: 18/5/28؛ رباعیات با اندیشه‌های انقلابی و اعتراضی، 99 رباعی که آخرین آنها این است: آن را که پسندد دل دانشور تو ×× باید شود ای نگار همبستر تو / باید تو رضا شوی نه مادر زیرا ×× شوی تو بود نه شوهر مادر تو؛ مقاله‌گونه‌ای درباره نقش شاعران از دیروز تا امروز در اعتراض نسبت به حاکمان ستمگر. این مطلب عبارت‌ها و برخی اصطلاحات و همچنین محتوا و محل کتابت (شهر دوشنبه) نشان می‌دهد که به فارسی تاجیکی نوشته شده است. در پایان این بخش تاریخ کتابت 1925 و محل نگارش شهر دوشنبه چنار امام زاده درج شده است؛ گلچین یا استنساخ از کتاب ادبیات سرخ اثر ابوالقاسم لاهوتی که گویا در سال 1927 در تاجیکستان به چاپ رسیده بود.