جنگ

● جنگ / گوناگون / ترکی، عربی وفارسی jong اردبیلی، ابراهیم بن حسین، ق14قمری ardabīlī, ebrāhīm ebn-e hoseyn ( - 20c) جامع جنگ نگاشته است: «هذا كتاب الجنگ المشتمل للأمثال المختلفه و الخطبه و الاشعار المتفرقه و المصائب الحسينيه، و القصائد و تجويد القرآن و التاريخ و اسئل الله تعالى ان يعیننی لكتابته، و هو حسبی و نعم المعین». همچنین در صفحه 172 می‌نویسد: «بدان که چون این کتاب جنگ محتوی بود بغزلیات و مثنویات و ترجیعات و مصائب اهل بیت اطهار (ع) و امثال و لكن بحر طويل را اشتمال نداشت لهذا بحر طویلی هم پیدا کرده نوشته شد». این جنگ مذهبی عرفانی که در تاریخ‌های مختلف (1315 - 1322) و به خطوط گوناگون کتابت گردیده شامل این بخش‌ها می‌شود: معما، فارسی؛ - قصیده یائیه، فارسی؛ فایده‌ای در معانی و بیان منقول از مطول تفتازانی، عربی؛ فایده‌ای در نحو، عربی؛ اشعار، شعر فارسی؛ الاشارات الاثنی عشریه العلويه، فارسی؛ تشریح الجلاله؛ عقل و عشق؛ اشعار؛ استقبال از غزل فخار؛ تخمیس غزل هما؛ استقبال قصیده طراز؛ قصیده فارسی با ردیف «باید شدن»؛ تضمین غزل حافظ، یکی از بندهای زیبای آن چنین است: «از شکرین لبش لب حورا نمونه ای ×× ای مدعی تو واقف الطاف او نه ای / دایم به شبهه ثانی ابن کمونه ای ×× در چین زلفش ای دل مسکین چگونه ای / ای نو بهار ما رخ فرخنده فال تو»؛ غزل و مخمس مثنوی ترکی؛ ترجیع‌بند هاتف اصفهانی؛ خماسی (مخمس) شمس عطار؛ ترجیع بند ناصر خسرو علوی؛ خماسی صحبت؛ خماسی مصاحب؛ قصیده خماسیه دیگری شمس عطار اردبیلی در مدح مولا علی؛ قصیده خماسیه دیگر شمس عطار اردبیلی؛ قصیده عربی ملا مهر علی خویی در مدح مولا علی؛ قصیده خموش؛ دو غزل از صدر الملک؛ ترکیب‌بند معروف شیخ بهائی؛ قصیده‌ای از مشتاق در استقبال از شمس عطار؛ تضمین غزل شیخ بهایی از کاشف؛ غزلی از طالب؛ ابیات منتخب فارسی و ترکی، و جملات قصار عربی، بسیاری از این ابیات در حکم ضرب المثل منظوم مورد استفاده قرار می‌گیرد و با توجه به نوع و حجم نسبتاً زیاد این ابیات و جملات (حدود 320 بیت و جمله) و تأکید وی در ص 172 (که در ابتدا بدان اشاره شد) منظور جامع جنگ از کنار هم نوشتن این ابیات فراهم آوردن مجموعه‌ای از امثال سایر بوده است؛ دو بیتی بابا طاهر عریان؛ ترجیع بند بیدل؛ القصيدة العينية الحميرية (با ترجمه فارسی)؛ لعنیه؛ مهمات تجوید قرآن؛ وبا و طاعون سال 1308؛ بحر طویل در شکایت و موعظه، کتابت در سال 1317؛ خطبه رائیه؛ اشعار فارسی و عربی با صنایع ادبی خاص؛ مطالب اعتقادی و اخلاقی به زبان عربی؛ خطبه رائیه.