جنگ

● جنگ / گوناگون / فارسی jong عبرت نائینی، محمد علی، 1245؟ - 1321 قمری ‘ebrat-e nā‘īnī, mohammad ‘alī (1830 - 1903) این جنگ از قسمت‌های مختلفی از نظم و نثر به فارسی و عربی تشکیل شده که شرح محتویات آن به همراه شماره اوراقش چنین است: کلمات قصار و احادیث عربی و فارسی (بعضا ترجمه‌ای) از شخصیت‌های مذهبی تصوف، مانند نبی (ص)، ابوالحسن محمد بن احمد فارسی، حسن بصری، جنید، ابن عطا، ابو یعقوب سوسی؛ ابیاتی از عبرت با عنوان «لکتاب الاحرف عفی عنه» به مطلع: چون نور که از مهر جدا هست و جدا نیست ×× عالم همه آیات خدا هست و خدا نیست. میرزا محمد رضای قمشه، مجذوب تبریزی، دهقان سامانی همه به فارسی، ابی القاسم سمنوی (؟) به عربی، جمله ای عربی در تصوف از ذوالنون مصری، ابیاتی فارسی از جاوید همدانی، افق همدانی، پروین همدانی؛ کلماتی قصار از عبرت با عنوان «لکاتب الاحرف عفی عنه»؛ ابیات عربی بدون نام شاعر با عناوین «قال بعض العرفاء» و مشابه آن؛ دو بیت عربی و شرح آن که ابیات چنین است: عینان عینان لم یکتبهما قلم ×× و فی کل عین من العینین عینان / نونان نونان لم يسطر هما رقم ×× و فی کل نون من النونین نونان. و ابیاتی عربی از ابن فارض، مالک بن مرجل اندلسی، لجام، چند حکایت عربی از مناظره دو نفر نزد مأمون، بهلول و شیخ ابوالوفا مهدی بن احمد عالم معروف به بغدادی در اصفهان؛ چند حکایت طنزآمیز که خود عبرت نگاشته و برخی را مستقیماً از راویانش نقل کرده است؛ ابیاتی فارسی از ابوالحسن یغمای جندقی، شمس الدین، ابیاتی در قالب رباعی و قطعه بدون نام شاعر و سه بیت عربی از ناشناس با عنوان «لله در من قال»؛ حکایت و مطالب تاریخی و ادبی به نثر عربی و فارسی درباره این اشخاص: صاحب بن عباد و عضد الدوله، ابوبکر خوارزمی و صاحب بن عباد و متنبی، صاحب بن عباد و حکایتی درباره سخت بودن تلفظ «راء» برای وی، حکایتی به نقل از کشکول [از شیخ بهایی] درباره عبدالملک بن مروان، ابن حضیری در مجلس صاحب بن عباد، حکایتی از مدح مأمون توسط عبدالله بن صمد، نقلی از صاحب مجمع الامثال، حکایت سروده شده قصیده بطحائیه فرزدق در حضور هشام بن عبدالملک به نقل از ابن خلکان و انوار الربیع سید علیخان مدنی، ابیاتی عربی از صاحب بن عباد، قصیده سینیه صاحب بن عباد در اظهار شوق به زیارت حضرت رضا به نقل از کتاب ابن بابویه، حکایتی فارسی از فیه ما فیه، حکایتی از حجاج، حکایتی از قتيبة بن مسلم و حجاج، مطلبی در صنعت ایجاز شامل مکتوب گورخان ختائی برای اتمتکین (و نقلی از نظامی عروضی)؛ ابیاتی عربی از ابوفراس، ابن معتز، ابونواس و ابوتمام؛ مطلبی ادبی در ذیل حکایتی از خالد بن ولید و ابوبکر به نقل از مفضل منقول از تاریخ ابن خلکان و حکایتی از ابن رشیق در انوار الربیع، حکایتی از بشار و عمرو؛ ابیاتی فارسی از خواجه عبدالله انصاری (غزل) و دو رباعی از همو؛ حکایتی به فارسی از ابوالخیر اقطع، حکایتی به عربی از ابوالحسین نوری، اقوالی از رویم، ابو یعقوب سوسی، سهل بن عبدالله، ابو عمرو دمشقی، احمد بن سید حمدویه، ابن جلاء، ابن حنیق؛ ابیاتی به فارسی از حسین خوانساری، عمان سامانی و ناشناس؛ قصیده نونیه معروف ابوالفتح بستی؛ جملات و اقوالی از حکمای مغرب زمین و یونان مانند: انباز قلس، فیثاغورث بن منسارخس، سقراط، افلاطون و سؤالات وی از سقراط؛ قصایدی از سید رضی به این مطالع همه در وصف صاحب بن عباد: اناء اقام الدهر منی و اقعدا ×× و صبرا علی الایام انای و ابعدا / اتری الهوادج فی عراض البید ×× مثل الجبال علی الجمال القود / اکذا المنون تقطر الابطالا ×× اکذا الزمان يضعضع الاجبالا؛ دو قطعه عربی در وصف اصفهان از ابوالفضل اسمعیل بن محمد و ابوالعلا محمد بن احمد؛ جملات قصار فارسی از مؤلف با عنوان «لکاتب الاحرف عفی عنه»؛ ابیات فارسی از عمید دیلمی، سنائی و میرزا جعفر ریاض همدانی؛ مطلبی در مذاهب و ملل؛ حکایتی از زادان فرخ و دار الانشای عصر عبدالملک و نقلی از ابوحیان توحیدی درباره ابوبکر قومسی.