شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
الاجماعية
al-ijmā‘īyya
87
نسخه ثبت‌شده
از قرن 12 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/1982
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1982
پدیدآور / مؤلف:
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 1، ص 745
تا 750
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
اصول فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
حجية الاجماع
(ḥujjīyyat-ul ijmā‘)
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
اهل سنت اجماع گذشتگان را یکی از ادله اربعه برای اثبات یا نفی حکم شرعی می‌دانند. لیکن شیعه اجماع را بدون شمول معصوم حجت نمی‌داند و برخی اجماع را کاشف از حضور معصوم می‌شمرند. در قرن سیزدهم رساله‌های گوناگونی در این موضوع نگاشته شد. این رساله یکی از چند رساله اجماع تألیف وحید بهبهانی است. یکی از شاگردان مؤلف در دیباچه‌ای که بر آن نگاشته می‌گوید چون در عصر ما مسأله اجماع و حجت بودن آن مورد اختلاف شده بود ما از استاد باقر بهبهانی درخواست کردیم و ایشان این رساله را برای ما نگاشت. الذریعه (6: 267) سه رساله در باب اجماع برای وحید بهبهانی برمی‌شمارد که اولی رساله حاضر است، دومی مقاله‌ای درباره «اجماع ضروری و نظری و شهرت» است که بخشی از شرح وی بر دیباچه «مفاتیح» است و سومین رساله را صاحب الذریعة در کتابخانه سید محمد علی بن سید علی نقی آل بحرالعلوم دیده است. رساله حاضر در بیان اقسام، احکام و حجیت اجماع در 7 «فصل» است: 1. اعلم ان الرسول (ص ع) لما بعث للرسالة فبلغ ما انزل الله فی مدة ثلث و عشرين سنة و انتشر کثیر من احكامه بين الامة و صارت من الانتشار كالشمس فی رابعة النهار؛ 2. فصل قد ظهر من جهة ما ذكر مما سبق ان کثیر امن الاحكام كانت ظاهرة؛ 3. فصل فى المغالطات و الشکوک و الشبهات؛ 4. فصل فی الاجماع المنقول بخبر الواحد؛ 5. فصل قد ظهر مما مران طرق الاولى ما نسب الى الشيخ؛ 6. فصل فى الاجماع و هو على الطريقة التى نسبت الى الشيخ ...
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الذی کشف الغطاء عن فرائد آياته بلطفه العميم و نقض الجناء من فرايد بيناته بكرمه الدائم القديم ... اما بعد فلما كان فی زماننا صار کثیر من الطالبين قداجمعوا امرهم على انکار فرق الاجماع ... فسألنا عن حضرة المولى الاول ... شیخنا المحقق الوحيد ... آقا محمدباقر ... ان ينظم في سلك التحرير نخبة وجيزة يخبر عن ظواهر دلالة اليسره ... اعلم ان الرسول (ص) لما بعث للرسالة فبلغ ما انزل الله اليه »
انجام اثر
« لايخرج عن القولين ومن لايعتقد يخرج وحال الزايد عن القولين حال القولين فى جميع ما ذكرت والله هو العالم بحقايق احكامه. تمت وبالخير عمت. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 237/1 (83 نسخه)
الذریعة 267/6
روضات الجنات 97/2
اعیان الشیعه 94/44-96
مكتبة امير المومنین 28/1
متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))
● الاجماعية = حجية الاجماع / اصول فقه / عربی
al-ijmā‘īyya = ḥujjīyyat-ul ijmā‘
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118 - 1205 قمری
vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707 - 1791)
اهل سنت اجماع گذشتگان را یکی از ادله اربعه برای اثبات یا نفی حکم شرعی می‌دانند. لیکن شیعه اجماع را بدون شمول معصوم حجت نمی‌داند و برخی اجماع را کاشف از حضور معصوم می‌شمرند. در قرن سیزدهم رساله‌های گوناگونی در این موضوع نگاشته شد. این رساله یکی از چند رساله اجماع تألیف وحید بهبهانی است. یکی از شاگردان مؤلف در دیباچه‌ای که بر آن نگاشته می‌گوید چون در عصر ما مسأله اجماع و حجت بودن آن مورد اختلاف شده بود ما از استاد باقر بهبهانی درخواست کردیم و ایشان این رساله را برای ما نگاشت. الذریعه (6: 267) سه رساله در باب اجماع برای وحید بهبهانی برمی‌شمارد که اولی رساله حاضر است، دومی مقاله‌ای درباره «اجماع ضروری و نظری و شهرت» است که بخشی از شرح وی بر دیباچه «مفاتیح» است و سومین رساله را صاحب الذریعة در کتابخانه سید محمد علی بن سید علی نقی آل بحرالعلوم دیده است. رساله حاضر در بیان اقسام، احکام و حجیت اجماع در 7 «فصل» است: 1. اعلم ان الرسول (ص ع) لما بعث للرسالة فبلغ ما انزل الله فی مدة ثلث و عشرين سنة و انتشر کثیر من احكامه بين الامة و صارت من الانتشار كالشمس فی رابعة النهار؛ 2. فصل قد ظهر من جهة ما ذكر مما سبق ان کثیر امن الاحكام كانت ظاهرة؛ 3. فصل فى المغالطات و الشکوک و الشبهات؛ 4. فصل فی الاجماع المنقول بخبر الواحد؛ 5. فصل قد ظهر مما مران طرق الاولى ما نسب الى الشيخ؛ 6. فصل فى الاجماع و هو على الطريقة التى نسبت الى الشيخ ...
آغاز: بسمله الحمدلله الذی کشف الغطاء عن فرائد آياته بلطفه العميم و نقض الجناء من فرايد بيناته بكرمه الدائم القديم ... اما بعد فلما كان فی زماننا صار کثیر من الطالبين قداجمعوا امرهم على انکار فرق الاجماع ... فسألنا عن حضرة المولى الاول ... شیخنا المحقق الوحيد ... آقا محمدباقر ... ان ينظم في سلك التحرير نخبة وجيزة يخبر عن ظواهر دلالة اليسره ... اعلم ان الرسول (ص) لما بعث للرسالة فبلغ ما انزل الله اليه
انجام: لايخرج عن القولين ومن لايعتقد يخرج وحال الزايد عن القولين حال القولين فى جميع ما ذكرت والله هو العالم بحقايق احكامه. تمت وبالخير عمت.
[دنا 237/1 (83 نسخه)؛ الذریعة 267/6؛ روضات الجنات 97/2؛ اعیان الشیعه 94/44-96؛ مكتبة امير المومنین 28/1]
نسخه‌های خطی این اثر
87 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
جلیلی
کرمانشاه
|
276/3 | احمد بن ابراهیم | 16 جمادی الاول 1175ق | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 2 |
گلپایگانی
قم
|
1832/1-10/142 | بی‌کاتب | سه‌شنبه دهه دوم جمادی الاول 1175ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
2324/7 | احمد بن ابراهیم | 1175 و 1176 | - | 14 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
5367/3 | علیرضا بن قربانعلی | جمعه 4 صفر 1180ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
14985/11 | محمد جعفر بن محمد حسینی سبزواری | 1189ق | شکسته نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
13844/3 | علی نقی بن ملا علی تونی خراسانی | 5 صفر 1190ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 7 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
171/4 | قربانعلی بن محمد رضا هزارجریبی | 20 رجب 1199ق | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
2441/4 | بی‌کاتب | قرن 12 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 9 |
عمومی
مراغه
|
23/6 | محب علی بن مراد علی لاهیجانی | 14 شوال، قرن 12 | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 10 |
الهیات
تهران
|
385/6 | عبدالغنی بن عبدالصمد بن عبدالغنی | رجب 1200ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
277/9 | اسماعیل بن محمد زمان اصفهانی | 1197-1200ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
733/1 | محمد محسن استرآبادی | 1201ق | - | 19 | شناسنامه ← |
| 13 |
سریزدی
یزد
|
28/5 | میراسماعیل بن میرهادی قائنی بیرجندی | جمعه 2 محرم 1203ق | نسخ | 18 | شناسنامه ← |
| 14 |
فاضل
خوانسار
|
225/3 | بی‌کاتب | دوشنبه 27 شعبان 1207ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 15 |
مرکز احیاء
قم
|
567/3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مسجد اعظم
قم
|
2082/4 | تقی بن محمد باقر رشتی | 1208ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 17 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
8/3 | امیر علی استرآبادی | 1210ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 18 |
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
|
138/16 | محمد بن عباسعلی مهاجرانی کزازی <!-- page: 747 --> کرمانشاهی | 1213ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
2989 | ابوجعفر بن ملامحمد قاینی | شوال 1215ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 20 |
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
|
13/12 | عبدالجبار بن محمد بن عبدالجبار خطی بحرانی | 30 ذیقعده 1216ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
19795 | محمد تقی بن محمد برغانی (شهید ثالث) | محرم 1219ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
29320 | محمد سجستانی | 1221ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
1394/10 ط | شیخ جواد بن محمود کاظمی | 1222ق | تحریری | 28 | شناسنامه ← |
| 24 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
642/4 | شریف بن ابی طالب قمی | 1222ق | نستعلیق، شکسته | 15 | شناسنامه ← |
| 25 |
الهیات
تهران
|
170/3 | محمد ولی کرازی | 1223ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 26 |
سپهسالار
تهران
|
7345/2 | شکرالله | 1223ق | - | 10 | شناسنامه ← |
| 27 |
نمازی
خوی
|
319/8 | محمد کریم بن کربلای بابای بدل آبادی | 1224ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
قمر بنی هاشم
دامغان
|
130/1 | محمد تقی بن علی محمد چهاردهی | سال 1226ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 29 |
مفتی الشیعه
قم
|
27/3 | بدیع بن سید عابد حسینی چاپلقی | غره جمادی الثانی 1229ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
828/5 | بی‌کاتب | با تاریخ 1231ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |