جنگ

● جنگ = مجموعه = سفینه / گوناگون / عربی - فارسی jong = majmū‘e = safīne خوانساری، محمد صادق بن محمد رضی، ق13 قمری xānsārī , mohammad sādeq ben mohammad razī (- 19c) مجموعه‌ای است، متین، شیوا و متنوع که در دوره آغازین سلطنت قاجاریه، به تدریج نگارش یافته است. این مجموعه با مطالبی گوناگون از ادب فارسی و عربی و مطایبات و نکته‌های تاریخی و ظریف و گزیده‌های از کتب مختلف مشحون گردیده است. بخش عمده و قابل توجه این مجموعه، گزیده‌ای از کتاب «تذکره آتشکده آذر» است که در بخش‌های تاریخی آن، نکات تاریخی عصر مؤلف (مؤلف جنگ) و تحولات انجام گرفته بعد از عصر مؤلف «آتشکده» بیان گردیده است. در برگ «147ر»، از «آتشکده آذر» نقل می‌شود: «... غرض خالی از شایبه تعصب، از اکثر حیثیات احسن البلادش می‌توان گفت (یعنی اصفهان را) ...) تا آنجا که می‌گوید: «امروز چهل و هفت سال است که بتدریج ویران شده، امید که حق سبحانه بفضل خود آباد گرداند.» آنگاه گردآورنده این مجموعه می‌گوید: «دعای مرحوم حاجی لطفعلی بیک به هدف اجابت رسیده، لله الحمد در سنه «1228» کمال آبادانی بهم رسانیده و عمارات رفیعه و خیابانات منیعه که رشک چهار باغ جنان است، عالمجاه حاجی محمد حسین خان ساخته ...» سپس به توصیف وضع مدارس اصفهان پرداخته و نام برخی از اساتید و دانشمندان را به ترتیب آورده است: سلطان العلماء، حاجی میر محمد حسین امام جمعه، ملا علی اکبر لاهیجی واعظ، سید محمد مجاهد، سید محمد باقر رشتی و ملا علی نوری و دیگران. گرد آورنده، همچنین در ذیل «قصبه خوانسار» به ویژگی‌های آن منطقه پرداخته؛ سپس به دانشمندان و شاعران آن دیار نیز توجه نموده و برخی از آثار و اشعار آنان را آورده است. در این مجموعه، چند رساله از گردآورنده و دیگران آمده است که جدا گزارش شده. آن‌گونه که در این مجموعه به نظر می‌رسد، گرد آورنده، شخص فاضل و دانشمند بوده و چنانکه اظهار نموده، از مریدان و ملازمان ملا علی نوری و سایر علمای اصفهان بوده؛ متأسفانه نام او را در منابع موجود و حتی کتب ویژه در مورد علمای خوانسار، نیافتیم.