جنگ

● جنگ / ادبیات / فارسی jong مولوی، فضلعلی، ق 12 قمری mowlavī, fazl-‘alī (- 18c) گفتاری است به نظم و نثر فارسی در نامه‌ها، انشاء و ترسل و ... شامل: 1. من کلام میرزا نصرالله اصفهانی در هند نوشته، آغاز: «بسمله نستعین ... ز آن می‌طلبم معنیت از هر صورت ...» در چهار برگ؛ 2. در باب طلب تسبیح نوشته شده: آغاز: «سبوح قدوس رب الملائكة و الروح: دل من از تو تنهائی؛ حاجتی دارد» در 2 ص؛ 3. دیباچه من انشاء میرزا نصرا، آغاز: «یگانه که هزار و یک نامش هزار و یک چراغ را افروخته»، در 2 ص؛ 4. نسخه خلد برین من کلام محمد حکیم کرمانی رحم الله، آغاز: «بسمله رنگ آمیز نگارستان نکته پردازانی ...»، در 18 ص؛ 5. دیباچه‌ای که بر جنگ و بیاض نویسند: آغاز: «بسمله رفیعترین کلامیکه منشیان فصاحت بیان بر بیاض صفحه» در 4 ص؛ 6. طغرائی مشهدی که در هند نوشته: آغاز: «بسمله در نزد محبت همه جا فصل ...»، در 17 ص؛ 7. ولادت با سعادت اکبر شاه ولد همین پادشاه: آغاز: «بسمله ظهور نتیجه آمال از مشیمه ارادات ...»، در 5 ص؛ 8. دستورالعملی که مرحوم میرزا محمد طاهر انشاء فرموده‌اند: آغاز: «بسمله زندانی که بیت الاحزان فراق و ...»، در 19 ص؛ 9. شهر آشوب من گفتار مرحوم ملا نورس انشاء فرمود: آغاز: «بسمله برون از آشیان افتاده مرغ بی پر و بالم ...» در چهار صفحه که در آخر این گفتار آمده تمام گردید شهر آشوب ملا نورس ظهر یک‌شنبه 4 رجب 1132ق؛ 10. رقعه‌ای که در طلب کلاب نوشته: آغاز: «پیوسته تا کل ماه و مهر در سبز چمن سپهر شکفته ...»، در یک صفحه؛ 11. حکایت رند و زاهد من گفتار فضولی بغدادی، آغاز: «بسمله ای بر تو سجود زاهدان وقت نماز ...»، در 61 ص؛ 12. من تقریر میرابوالفضل تقریر گو: آغاز: «ای هوشمند سعادت اوقات گرامی را ...»، در یک صفحه؛ 13. رقعه‌ای که در طلب سرمه نوشته: آغاز: «الهی تا دست روزگار سبیل زرنگار خطوط ...» در یک صفحه تحریر رمضان 1132ق؛ 14. من انشاء کتابت که به دوستی نوشته شده آغاز: «بسمله ای کرده بخونریز اسیران آهنگ ...»، از 10 صفحه؛ 15. انشاء رقعه محبت. آغاز: «صحیفه محبت و مودت آئین که: ...» در دو صفحه؛ 16. من گفتار ملا لطف اله نیشابوری. آغاز: «گل داد پریروریم فیروزه مباد»، در نیم صفحه با تحریر غره شعبان 1132؛ 17. حدیث بساط از مصنفات شیخ صدوق: آغاز: «بسمله روایت میکند این بابویه بسند خود ...»، در 16 صفحه؛ 18. رقعه که مرحوم میرزا طاهر نصرآبادی به وزیر موقوفات نوشته بوده است. آغاز: «امید که ذات ملکی صفات»، در 4 ص؛ 19. رقعه که یکی از ایلچیان بخارا در اصفهان به مرحوم حکیم باشی دیوان نوشته با جوابش آغاز: «دوا دهنده جمیع بیماران ...»، در چهار صفحه؛ 20. رقعه که عبدالباقی برادر آقا خضر وزیر کاشان به طهران نوشته: آغاز: «اولا سلام علیکم ثانیا بر مسند عزت و اقبال متمکن و اوقات فرخنده ...»، در 7 صفحه؛ 21. در مناظره بلبل و باغبان و تکلم ایشان نوشته. آغاز: «بسمله آورده‌اند که دهقانی باغی داشت خوش و خرم»، در 3 ص؛ 22. انشاء مرحوم میرزا طاهر نصرآبادی موسوم به گلشن خیال آغاز: «بسمله بنام گلشن آرای خیالات»، در 10 صفحه؛ 23. مرحوم ملا نورس در باب تعریف غلیان انشاء نموده است آغاز: «بسمله چیست غلیان گلزار ساده، لاله آتش در کلاه افتاده ای ...»، در شش صفحه؛ 24. دستور العملی که در باب ایام هفته نوشته شده آغاز: «تو بموسم جوانی بکن آنچه میتوانی ...»، در یک صفحه و نیم؛ 25. انشاء که میرزا محمد میر کاوزیر کوه کیلور در باب قدغن شراب نوشته آغاز: «چون حکمت بالغه حکیم عقل بخش خرد آفرین ...» در سه صفحه؛ 26. انشاء که بر سبیل تمثیل گربه و موش در هند نوشته شده. آغاز: «الهی تا کمند انداز از نظر شیر خیال معنی ...»، در 4/5 ص؛ 27. انشاء مکتوب که در هندوستان کسی به دوستی نوشته است آغاز: «الهی تا گل مهر و ماه در سبز چمن ...»، در 5 ص؛ 28. انشاء و رقعه که میرزا ارشد جهت سرکار سپهسالار مرحوم نوشته آغاز: «پوشیده و مخفی نماناد که ...»، در 2 صفحه؛ 29. انشاء میر شب هرات من کلام میرزا ارشد منشی بخارائی، آغاز: «حکم عالی شد آنکه چون ...»، در 4 صفحه و نیم؛ 30. رساله ریش الدین از گفتار عبید زاکانی: آغاز: «بسمله شکر و سپاس و ثنا پادشاهی را»، ... در 11/5 صفحه؛ 31. حکایاتی از کتاب فرج بعد از شدت در 8 صفحه؛ 32. حکایت آهنگ که بدون ابزار آهنگری کار می کرد آغاز: «بسمله در تواریخ مسطور است که در ازمنه سابقه ...»، در 4 صفحه؛ 33. دستورالعملی که پادشاه به امراء ممالک محروسه نوشته است آغاز: «ای منشور آداب الهی و دستور العمل کار آگاهی» در 8/5 ص؛ 34. دستور العملی که در باب انشاء مراسلات بر منشی ضرور افتد، آغاز: «علم انشاء که آن عبارتست از معرفت اخبار غایب بدانچه در ضمیر باشد»، این دستورالعمل عبارت است از مقدمه‌ای که شامل سی شرط برای منشی است در 4 ص؛ 35- وصیت‌نامه‌ای که اسکندر قیصر به مادر خود در حین فوت نوشته است آغاز: «ابن جزری رحمه الله در تاریخ خود نقل نموده که ...» در سه صفحه؛ 36. خطیات از صادق بیک. آغاز: «بسمله یا رب ز سخنهای هوس دورم دار»، در هفت صفحه؛ 37. انشاء در فصل بهار و خوبی‌های باغ آغاز: «بسمله هنگامیکه دارائی هند بسبزه ...» در سه صفحه و نیم؛ 38. حکایاتی چند و اشعاری در بیست و هشت برگ؛ 39. شعری از مرتضی قلیخان شاملو در یک برگ و نیم؛ 40. بازیچه اطفال از اذکار سلطان حیدر رضوی آغاز: «بسمله دیباچه کتاب سخن ...»، شامل یک مقدمه و سه باب و خاتمه: مقدمه در بیان تعریف شعر، باب 1) مشتمل بر اقسام صنعتی شعر در چهار قسم، باب 2) بیان صنعتی چند که به اعتبار الفاظ است در 11 قسم، باب 3) صنایع متفرقه، خاتمه در بیان صفتی که داعی (مؤلف کتاب) خود مخترع آن است. این رساله در 15 برگ است؛ 41. در مذمت دنیا و اهل دنیا. اثر جامع این جنگ فضلعلی مهجور. آغاز: «بهترین کلامیکه بشادابی کلماتش تیغ زبان را آبگیری نتوان نمود و ...» در 16 برگ؛ 42. حکایات و فوائدی چند در هشت برگ آغاز: «من افکار سلطان العلماء عجب عددی دیدم در لغت فارسی ...»؛ 43. زینت المجالس از مرتضی قلیخان شاملو، آغاز: «بسمله زمزمه سپاس و ستایش حمد الهی و ترانه نعت رسالت پناهی حلاوت ...» در یک برگ؛ 44. در تعریف خط که بهترین هنرها است: «آغاز بسمله از آنجا که نهایت نمک با خط نشر هست آن نیست که اگر سطری چند بصفحه تعریف درآید ...» در یک برگ؛ 45. در تعریف خط کشمیری. آغاز: «زیب گلشن سخندانی حمد چمن آرائیست که نهال معرفت حقایق را در حدایق قلوب بکمال رسانیده ...» در 8 ص؛ 46. رساله صحت و مرض: از فضولی بغدادی. آغاز: «بسمله حمد بیحد خدایرا سزاست که ریاض بدن را بآب روان روح ...» در 10 برگ؛ 47. حکایت معلم و کبوتر باز. آغاز: «بسمله منقولست که در شهر بغداد مردی بود کبوتر باز ...» در سه صفحه و نیم؛ 48. نقل بر سبیل تمثیل اهل دنیای فانی. آغاز: «بسمله آورده‌اند در زمان انوشیروان مرد ...» در سه صفحه؛ 49. باغ رفتن یکی از روستائیان و منازعه با قمری. آغاز: «بسمله مشهور است که یکی از روستائیان در هنگامی ...» در 3 ص؛ 50. عریضه‌ای که دل به عشق نوشته و پاسخ آن. آغاز: «بسمله: عرضه داشت دل پیوندها بیوقف عرض باریافته» در 3 ص؛ 51. تحفة الوزراء، آغاز: «بسمله الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله اجمعین اما بعد این کتاب مشتملست بر آنکه حکما از کتب قدما اختیار کرده اند و ...»، در 5 ص؛ 52. تمثیل: آغاز: «الهی تا گوسفندان ثوابت و سیار بحکم چوبان روزگار ...» در 5 ص؛ 53. تعریف باغ و ماهتاب. آغاز: «بسمله اگر چه تعریف باغ و مهتاب نمودن ...» در 3 ص؛ 54. دستورالعملی که محب با محبوب روحانی سلوک نمایند. آغاز: «بسمله ابتداء آنکه جوان باید مستغنی و بی مصاحب و کم حرکت ...» در 4 صفحه با تحریر سه‌شنبه رجب 1132ق؛ 55. انشائی که در ولایت هندوستان نوشته: آغاز: «بسمله حمد بیحد و ثنای بیعدد مخصوص ...» در 3/5 ص؛ 56. انشاء میرزا محمد میرکا در باب سرمای کوه کلیلود آغاز: «بعد از نگارش حمد مبدعی که کره معلق زمهریر ...» در 4 ص؛ 57. حسن و دل از فتاحی، آغاز: «بسمله حمدله اما بعد چنین گوید مخترع این حکایت و مبدع این روایت که در شهر یونان ...» در 4 صفحه و نیم؛ 58- نصیحت نامه بوذرجمهر به انوشیروان. آغاز: «بسمله اما بعد آورده‌اند که بروزگار ...» در 5/5 ص؛ 59- نصیحت نامه خواجه عبدالله انصاری و مقاله ای از او. آغاز: «بسمله از حضرت قلب المحققین و سلطان العارفین ...» در دو برگ؛ 60. در علم موسیقی. آغاز: «بنده آشفته دماغ محمد امین صباغ از رنگ آمیزی الوان تحیات عبودیت سمات که ...» در 2 ص؛ 61. کتابت که به دوستی نوشته. آغاز: «صاحب بنده بسلامت درینوقت سیر باغ و تماشای چمن ...» در 9 برگ؛ 62. در تعریف و کلاء امیر کبیر کشور گیر: از میرزا ابوالحسن منشی. آغاز: «بسم الله الرحمن الرحیم، تیغ بدیعست بدیور جیم. گلدسته بندان چمن فصاحت و عندلیب ...» در دو صفحه و چند سطر؛ 63. بندی از کتاب فرج بعد از شدت در 2 ص؛ 64. نامه محمد طاهر بن محمد تقی خزانه دار سرکار صفوی به محمد مؤمن سرکار صفوی؛ 65. دزد قاضی. از محمد طاهر بن محمد تقی خزانه دار به محمد مؤمن سرکار صفوی. آغاز: «بسمله، سپهر طاووس ریاض نعیم حمد و سپاس بیقیاس و شکر ...» در سی و سه برگ.