جنگ

● جنگ / گوناگون / فارسی jong حسینی، رفیع hoseynī, rafī‘ از رفیع حسینی که خود او دیباچه‌ای بر آن نوشته (2-6) و درباره آن گفته: «پس بنابرین رفیقی بی غش و شفیقی دلکش که انیس دل حزین و جلیس خاطر غمین بوده باشد چنین مجموعه‌ایست که هر ورقش از اثمار حدائق انائق نکته سنجان تفت رنگینی است و هر فردش از چیدن گلهای الوان گلزار افکار خورده گیران دامن گلچینی ... باید که چنین بحری و رکنی وثیق و یاری صادق و رفیقی موافق و گنجی شایگانرا که در ظاهر ورقی چند است مفت و رایگان از دست نگذارند و در همه اوقات در آغوشش چون عمر عزیز بدارند و در مجالس مجالس خویش دانند و اگر توانند بر مستمعان بخوانند ... چه کتاب و سخن را در هر انجمن قدر بسیار و قیمت بیشمار است. رفیقی که هرگز نورزد نفاق ×× کتاب است در زیر این نه رواق ×× زهر نظم آید بگوش این خطاب ×× که باشد در گنج معنی کتاب ×× گرت کس نباشد مکن اضطراب ×× غم بیکسی شوید از دل کتاب / نگوید سخن با همه قال و قیل ×× خموشی بود بر کمالش دلیل / نوای طرب میزند الفتش ×× کدورت ز دل میبرد صحبتش / سخن چیست پیرایه نفع و ضر×× که هم محض خیر است و هم محض شر / که بخشد بجز خالق جان و تن×× سخن را زبان و زبان را سخن / سخن بهر جسم زبانست جان ×× سخن بس گرامی ترست از زبان / سخن کرد احیای جان در بدن ×× که گوید ز جان گر نباشد سخن / سخن را همین بس بود اعتبار×× که ناشی شد اول ز پروردگار. ملتمس از اخوان صفا و خلان وفا آنکه درین رقیمه خطا شیمه بنظر اصلاح نگرند و اگر بر عثره‌ای مطلع شوند از جرایم مسودش رفیع الحسینی در گذرند». چنین است آغاز این دیباچه: «بسمله. ای نام خوشت مطلع دیوان سخن ×× حمد تو کتابه‌ای بر ایوان سخن / افروخت زنورت چو تنور دل ما ×× غم نیست دگر گه پخته شد نان سخن. لطایف کلماتی که دیباچه اوراق کتاب حسن قبول افعال ما بر باد فنا دادگان افراد روز و شب دفتر زندگانی تواند بود ... حمد صانعی است.» چنین است فهرست مطلب‌های آن: 1. دیباچه نصیرای همدانی؛ 2. دیباچه‌ای که او بر اشعار خود نوشته؛ 3. شعر جامع اصفهانی و صائب؛ 4. دیباچه رفیع حسینی بر همین جنگ؛ 5. دیباچه میرزا معزالدین محمد بن محمد اصفهانی بر تقویم گویا استاد نگارنده التسهیل و همانکه فیض در شهاب ثاقب از او نام برده است (محجه 31.2)؛ 6. شعر آقا رضی؛ 7. عرض لشکر شاه سلیمان صفوی از میرزا محمد محسنا؛ 8. شعر واعظ؛ 9. نامه صایبا بیکی از حکام به نثر؛ 10. شعر سنجر و همایون و یک رقعه و شعر جامی و «عجایبات» به فارسی از گزیده و تاریخ ابن جوزی و از امیر علی شیر؛ 11. رساله دلگشای عبید زاکانی (ادبیات 396)؛ 12. شعر عبدی نیشابوری و چند بندی بنثر فارسی از گزیده و جز آن و شعر غازی؛ 13. رقعه نواب جلال الدین عبدالـمؤمن خان اوزبک بنواب شاه عباس حسینی بهادر خان و شعر شعیب؛ 14. نامه شاه عباس به عبدالـمؤمن؛ 15. گفتار حکما و از مصابیح الـملوک به فارسی و شعر فضولی؛ 16. رقعه مفارقت و شعر فریبی و بندی به نثر فارسی؛ 17. مناقب ائمه از بهشتی؛ 17. اختیارات به فارسی؛ 18. تحفة الملوک در چهل باب هر یک چهار نصیحت به فارسی؛ 19- موعظه و مثنوی ملا وحشی؛ 20- رسائل و خطب مولانا واعظ قزوینی و شعرهای واعظ؛ 21. شعر کمال غیاث و بدیع شیرازی و فرصت توپچی و محسنا و حکیم قطبا و قاسم بیک حالتی و عرفی و نظری؛ 22. مجمع الحکایات اخی سهیم القانونى به فارسی؛ 23. شعرهای سروری و میرزا معصوم و سید شفیع حسینی و میرزا ابراهیم؛ 24. قصه حاتم بشعر فارسی از فتونی؛ 25. شعر شانی تکلو؛ 26- قصیده امیدی و بو [ا]سحق و حاجی ابراهیم صبوری برای ملک محمد؛ 27. مناجات؛ انصاری، عبدالله بن محمد؛ 28. حکم کدخدایی خروس به ساخت فرمان و نشان درباری به شوخی و هزل و بسیار شیرین و نام جانوران و پرندگان با القاب احترام انسانی در آن برده شده است. آغاز: «جناب سنقارخان و قرچقای خان و بهری سلطان و اوتلکوبیک و قرقو میرزا و بیقو قرداش و طرمطای آق و فصاحت شعاری طوطی میرزا و بلاغت آثار خواجه بلبل عشقبار. انجام: و ایشان جملگی از گرسنگی هلاک شوند تحریرا فی قرقوسنه سرناو کوس و کرنا»؛ 29. شعرهای محمد رضا با نشانه «لمحرره» و سید علی مهری و پراکنده‌های دیگر؛ 30. بحر طویل خالصا به هزل؛ 31- محمود و ایاز انیسی شاملو؛ 31. انشائی به هزل با تخلص هزلی و واصل. نام سرایندگانی که درهامش نسخه شعرهای آنها دیده می‌شود: صائب، صفی قلی بیک پسر قزاقخان، میرزا مهدی همدانی، میرزا داود، میر نجات، نوعی، نظامی، سابق، سالک قزوینی، طبعی، طالب، عزتی، محوی، غضنفر، عطار (الهی نامه)، مشربی، شجاع، ملک قمی، ابوتراب بیگ، ابو سعید ابوالخیر، میرزا ذبیح طباطبائی بخط خود او، و مثنوی صد برگ عشاق او، عرفی، اوحدی، خلاق المعانی، میرزا محمد سعید حکیم، خواجه حسین نیشابوری، جامی، شعری با نشانه «لارقمه»، شیخ بهائی، کمال اسماعیل، نظام استرابادی، ظهیر فاریابی، انیسی (محمود و ایاز)، میلی، مرشد بروجردی (ساقی نامه)، مقیمای مقصود مشهدی، مرتضی قلی خان قورچی باشی، ملک مشرقی، مجد، فکری، حفظی (حکایتی به نظم فارسی).