جنگ

● جنگ / گوناگون / فارسی jong خاتون آبادی، علینقی، ق 11 قمری xātūn-ābādī, ‘alī-naqī (- 17c) نام علی نقی خاتون آبادی در آغاز به عنوان دارنده نسخه و به خط او دیده می‌شود، دیباچه این جنگ به گواهی فهرست نسخه گویا از فیاض نامی باشد که به دستور بزرگی آن را گرد آورده است و گویا او نویسنده نسخه باشد و او شاعر و دبیر است. در آن از محمد نصیر صاحب توجیه یاد می‌شود که محرر تاریخ زلزله تبریز در سال 1050 است و نباید او نویسنده نسخه باشد. شاید این جنگ به دستور حاجی بیکا پسر حاجی محمد حسن گیلانی فراهم آورده شده باشد. گویا نویسنده یک جا از محمد تقی مجلسی به نام استاد ما یاد می‌کند (169) در آن از شاه صفی به نام درگذشته (23) و از شاه سلطان حسین (142) یاد می‌شود و از تاریخ‌های 1045 و 1063 و 1064 و 1073 و 1082 و 1083 و 1084 و 1085 و 1090 و 1091 و 1093. تاریخ 1110 نیز از ماده تاریخی که به نظم در پایان به خط دیگر آمده است برمی‌آید. در آغاز «فهرست نثر مجموعه بهذه الترتيب» است سپس این نامه‌ها و این بندها که یاد می‌شود: 1. دیباچه فیاض، در وصف و ستایش این جنگ که «اراده صادق بزرگ منشی به ترتیب این متفرقات پرتو التفات انداخته بود» و گردآورنده آن ناگریز «به جمع نبودن این پراکندگی شتافته» و «بهره خود از لذت فرمانری یافته است» از آن پیداست که گردآورنده به دو هنر سیاقت و شعر آشنا است؛ 2. دیباچه دیگر، که در آن این جنگ «بیاض» و «کتاب» خوانده شده است؛ 3. نامه خیال به عشق، انشاء میرزا محمد اردبیلی؛ 4. در بیان دانستن اشعار، رساله‌ای است در بدیع به فارسی. مؤلف در تبریز از صاحب کمالی پرسشی در این باره می‌کند و سخن او را می‌آورد. آغاز: «شکر و سپاس پادشاهی را که به دست مشاطه قدرت جمال نوعروس سخن را زینت داد...»، انجام: «آن را لزوم ملایلزم گویند و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب»؛ 5. نامه ظهوری به عماد خان؛ 6. نامه دوستی به دوستی و درخواست اصطرلاب؛ 7. نامه میرزا رضی مستوفی مازندرانی به دوستی؛ 8. نامه میرزا جعفرای طوسی به ایالت پناه محمد علی خان؛ 9. نامه طالب علمی به مولانا محمود گیلانی؛ 10. سواد آنچه در بیاض میرزا نظام سلمه الله نوشته» بود. و نامه دوستی است بدو؛ 11. نامه دوستی به میرزا محمد هادی؛ 12. در طلب مرکب؛ 13. رقم ابوت ایران مدار شیخ علی خان وزیر که در جمادی الاول 1085 صادر شده است. در آن آمده که او از 19 ذیحجه 1083 تا 11 ربیع الاول 1084 وزیر بوده و ما او را پدر می‌خوانیم و مستوفیان آنچه از حق القرار و رسوم وزارت که او نگرفته است به نام او حواله کنند؛ 14. نامه میرزا ابراهیم وزیر آذربایجان به علی بیگ پسر نجف قلی خان هنگامی که می‌خواسته است به کعبه برود؛ 15. روایتی از پیامبر درباره شماره سوره‌ها و آیه‌ها و حروف قرآن؛ 16. صفت محبوب صاحب جمال؛ 17. انشاء میرزا صائبا در منع شراب؛ 18. نامه صائب به دوستی در درخواست نرگس دان؛ 19. نامه صائب به دوستی در درخواست حب؛ 20. نامه میرزا محمد مهدی به دوستی در درخواست شراب؛ 21. سخن نظام الملک، اصطلاحات دبیری در آن تضمین شده است؛ 22. پاسخ سلطان سلیمان خواندگار روم به نامه شاه تهماسب؛ 23. صلح نامچه سلطان مراد خواندگار روم که برای شاه صفی (جنت مکان) مصحوب ساروخان طالش فرستاده است، به ترکی است؛ 24. فرمان شاه تهماسب به محمد خان فرمان روای هرات درباره پذیرایی از همایون پادشاه هند در سال 950؛ 25. دیباچه تیول نامچه الله ویردی خان قوللر آقاسی؛ 26. پاسخ اخلاص نامچه سلطان بلاغی؛ 27. سواد دیباچه حکم خادمی آستانه رضوی به میرزا بهاءالدین محمد رضوی؛ 28. گفتگوی میر ابوالقاسم فندلسقی با خرم پادشاه هند؛ 29. دیباچه گلزار ابراهیم ظهوری، نوشته به دستور حاجی بیکا فرزند حاجی محمد حسین گیلانی؛ 30. دیباچه خوان خلیل از همو؛ 31. نورس از همو؛ 32. سواد رقم میرزا محمد ربیع میرزا محمد صالح شیخ الاسلام تبریز و پیشنماز آنجا، نوشته صفر 1114؛ 33. لشکر آرایی و عرض لشکر دوانی؛ 34 و 35. مسأله حسابی که خلیفه سلطان به روش لغز گفته است، با شرح آن از مولانا حاصل انصاری طسوجی، این متن در ش 107 هم آمده است؛ 36. نامه میرزا محمد طاهرای واقعه نویس پیشین به امیر الامراء حاجی علی خانای بیگلربیگی و سردار عساکر آذربایجان؛ 37. پاسخ این نامه نوشته میرزا محمد امین منشی او به دستور او؛ 38. تفسیر بیت «مرید پیر مغانم زمن مرنج ای شیخ ×× چرا که وعده تو کردی و او تخلف کرد» از حافظ به روش شیعی و بسیار سست؛ 39. مقاله در بیان دانستن حساب اهل سیاق و آن مشتمل است بر چهارده قاعده و یک فایده، مؤلف گویا یزدی است؛ 40- نامه عبدالله خان اوزبک به شاه عباس؛ 41. پاسخ شاه عباس به نامه عبدالله خان اوزبک؛ 42. وصف زلزله تبریز و توابع آن در روز آدینه 4 ذیقعده 1050 از «محرر این حروف [محمد نصیر] صاحب توجیه» که با رستم خان سپهسالار ایران با دیگر نویسنده‌ها در این باره بررسی کرده و این گزارش را برای پادشاه فرستاده‌اند؛ 43. نامه میرعلی به مطلوب خویش که از او رنجیده بود و پاسخ او؛ 44. ذکر احوال پادشاهان صفویه از ولادت شاه اسماعیل در 892 تا 1038 که در مجله وحید (2209/86) از روی جنگ 5645 دانشگاه نشر شده است، سپس از وقایعی که در اصفهان در این سال رخ داده است تا سال 1064 که در آن نسخه نیست؛ 45. معما به اسم هر کس و هر چیز من شیخ علی نقی کمره‌ای؛ 46. نامه میرزا طاهر نصرآبادی در درخواست تیر به ساروخان طالش؛ 47. تعریف هشت بهشت یا عمارت باغ بلبل از میرزا طاهر نصرآبادی مورخ 1080؛ 48. دیباچه رقم اشراف طویله برای میرزا یحیی پسر میرزا هاشم مستوفی خلاصه؛ 49. رقم سپهسالاری و بیگلر بیگی گری آذربایجان برای علی قلی خان سپهسالار در 1077 از طرف شاه؛ 50. رقم پادشاه مورخ 1090/24 برای حسینقلی خانای میرمقدم که درخواست نامگذاری فرزند نوزاد خود کرده و شاه هم او را علی قلی نامیده است؛ 51. نامه دوستی به شیخ محمد در طلب تسبیح؛ 52. نامه دوستی به خلیل خان حاکم ایل بختیاری؛ 53. فرس نامه ارسطاطالیس در صفت اسب بد و نیک که از تازی به فارسی ترجمه کرده‌اند در سی باب؛ 54- نامه پادشاه صفوی به دده مجنون؛ 55. نامه شاه تهماسب به سلطان مرادخان خواندگار روم درباره تهنیت منصب و تعزیت پدرش سلطان سلیم به مسوده خواجه عبدالله بیگ؛ 56. تعریف باغ تقی سلطان از میرزا محمد سعیدا؛ 57. روایت درباره کالبد آدم که چهل سال میان مکه و طایفه بوده است؛ 58. روایت شیخ محیی الدین اعرابی در خطبه قدیم؛ 59. داستان آوردن ابلیس خوشه انگوری نزد فرعون از جامع الحکایات؛ 60. حدیث درباره اینکه محمد نامها بی حساب به بهشت می‌روند؛ 61. داستان مناجات موسی؛ 62. داستان نرگسی و هلالی نزد سلطان حسین میرزا؛ 63- پرسش و پاسخ خواجه طوسی و افضل کاشی به نظم فارسی؛ 64. تحفة الملوک چهل بابی؛ 65. ده خصلت که هر که آنها را شعار خود سازد در دنیا و آخر کار خود سازد؛ 66. هفت چیز که فراموشی آورد به گفته جالینوس؛ 67. وصف سنگ مغناطیس؛ 68. داستان درختی مخروطی که در شهر چین سنگی بزرگ را سوراخ کرده بود و سلطان برکیارق سلجوقی پرسیده بود که آیا کسی آن را می‌داند؟ فریبرز کاوس سه هزار و پانصد ساله پاسخ گفت که آن شیر جهان پهلوان سام نریمان است که عاشق پری دخت شده بود و داستان این دو در شهر چین؛ 69. داستان مفلس و توکل او؛ 70. داستان عیسی از جواهر التفسیر؛ 71. داستان اشعث طماع؛ 72. داستان صیاد ماهی گیر بنی اسرائیل؛ 73. معجزه پیامبر؛ 74. پرسش فضال از ابوحنیفه و الزام یافتن وی؛ 75. مالک دینار و جوان فاسق؛ 76. داستان عرب دانا که مهمان عرب فصیح شده بود؛ 77. داستان زن مرجمک نام و نظام الملک؛ 78. دیباچه بازنامه که به دستور امیر الامراء خان زمان زمان خان پسر قزاق خان نوشته‌اند؛ 79- علم سیمیا به فارسی؛ 80 دیباچه مجموعه که آقا حسین خوانساری برای شاه عباس نوشته است؛ 81. آنچه علماء ماوراء النهر به مشهد نوشته‌اند؛ 82. پاسخ محمد خادم بدان؛ 83 داستان طاس عسل و سلمان فارسی و علی و پیامبر؛ 84 روایتی از عمار یاسر به روایت ابوهریره؛ 85. معجزه پیامبر به روایت ابوهریره؛ 86. معجزه علی به روایت ابوسعید خدری؛ 87 معجزه علی از روضه در دو بند؛ 88. وقایع روزگار خلافت عمر؛ 89. انشاء آقاحسین خوانساری و ستایش از خاندان صفوی و درباریان و دیوانیان و نزدیکان دربار، گویا همان ش 4727/11 دانشگاه «تعریف سلسله صفوی»؛ 90. سواد خط شاه عباس دوم به درخواست ملامیرزا محمد شفیعا؛ 91. فتح نامه قندهار در روزگار شاه عباس دوم در 26 ذیقعده 1063؛ 92. شجاعت علی (ع)؛ 93- وقایع جنگ بدر و شجاعت علی (ع)؛ 94. سرگذشت فضل بن یحیی برمکی؛ 95. سرگذشت فضل بن ربیع وزیر؛ 96. سرگذشت ابن سینا، ترجمه سرگذشت معروف است؛ 97. سرگذشت ابوالعلی یا ابوالعلاء ابن مقله؛ 98. سرگذشت آدم از جامع الاخبار؛ 99. توبه آدم؛ 100. داستان یوشع و موسی؛ 101. مهمان دوستی ابراهیم خلیل؛ 102. قربانی اسماعیل از مصابیح القلوب؛ 103. رساله نصایح شافیه و مواعظ کافیه از میرزا طاهر نصرآبادی به نام مساحت انفس به فارسی؛ 104. نامه میرزا صالح شیخ الاسلام تبریز به امیر حاج به ترکی؛ 105. سرگذشت نظام الملک ابوعلی حسن طوسی؛ 106. رساله مختصر عمدة الدبیر فی استخراج الضمیر، یحیی بن ابوبکر؛ 107. لغز ریاضی خلیفه سلطان سلطان العلماء؛ 108. نامه رومیی به رومیی در محاصره بغداد به ترکی؛ 109. نامه شاه عباس به «یانکزمیر» پادشاه «له» به ترکی رومی که محمد حسین بیگ ایلچی برده بود؛ 110. پاسخ شاه عباس به نامه سلطان محمد خواندگار روم که محمد خان بیگ یساول صحبت برده بود؛ 111. آنچه میرزا محمد رضا بن عبدالحسین نصیری طوسی درباره سفر حجاز نوشته است؛ 112. آنچه میرزا محمد رضا به دستور شاه نوشته است؛ 113. دیباچه حکم تیول قرچقای خان بیگلربیگی مشهد؛ 114. باغ و بهار، ظهیرالدین علی بن مراد تفرشی؛ 115. نامه بدیع الزمان میرزا پادشاه زاده بدخشان به شاه عباس؛ 116. پاسخ سلطان میرزا به نامه شاه اسماعیل؛ 117. نامه عبدالمومن خان به شاه عباس؛ 118. پاسخ شاه عباس به همین نامه؛ 119. فرمان جلال الدین اکبر که به میرصدرالدین محمد نوشته است؛ 120. نامه همایون به شاه تهماسب؛ 121. پاسخ شاه تهماسب به این نامه؛ 122. نشان نقابت فرزندان میرسراج الدین محمد قاسم سبزواری نقیب؛ 123. نامه مستوفی الممالک از اصفهان به میرزا جلال منجم؛ 124. نامه شاه عباس به سلطان محمد پسر سلطان مراد پادشاه روم؛ 125. نامه شاه عباس گویا به همو؛ 126. نامه مجدای مصنف به دوستی در طلب تسبح؛ 127. نامه اعتماد الدوله به ابراهیم پاشای وزیر اعظم پادشاه روم؛ 128. نوشته میرزا جعفر برای درویش اسماعیل که در تکیه سرپل مجاور باشد؛ 129. نامه میرزا جعفر منشی الملک؛ 130- نامه او به دوستی؛ 131. نامه میرزا سعید قاضی احداث تبریز به میرزا جعفر؛ 132. نامه میرعلی شیر به خواجه افضل الدین محمد و پسرش ملاشهاب الدین عبدالله؛ 133. نامه میرزا علی اکبر نصیری به میرزا محمد تقی اعتماد الدوله؛ 134. نامه او به پادشاه ایران؛ 135. نامه پادشاه ایران به پادشاه هند؛ 136. نامه دوستی به دوستی به کنایه؛ 137. نامه حکیم ابوالفتح به دوستی؛ 138. رساله عقود اصابع یا انگشت شماری، شرف الدین علی یزدی؛ 139. دیباچه خواجه محمد میرک در خطبه مرقع؛ 140. نسب‌نامه پیامبر اسلام و سرگذشت او؛ 141. سرگذشت دوازده امام؛ 142. نسب نامه پادشاهان صفوی از علی (ع) تا شاه سلطان حسین؛ 143. پاسخ شیخ بهائی به پرسش‌های شاه عباس، همان شماره‌های 7013/11 دانشگاه و 8150/3 سپهسالار؛ 144. وقف نامه چهارده معصوم از شاه عباس در 1014 که در قصص الخاقانی ولی قلی بن داود قلی شاملو آمده و از روی آن در تاریخچه اوقاف اصفهان سپنتا چاپ شده است؛ 145. معرفت تعیین قبله؛ 146. عمارات شهر ری؛ 147. نوشتن عقیق؛ 148. شوکت نامه از میرزا محمد رحیمای وزیر خان خانان صفی قلی خان بیگلربیگی چخور سعد ایروان به نام شاه سلیمان درباره کارهای او در آن سامان که هشت سالی در آنجا گذارنده بوده است در سال 1084؛ 149. دیباچه وقف نامه از آقا حسین خوانساری برای میرزا رضی در 20 صفر 1073؛ 150. نامه میرزا نجیبای کاشانی به وزیر آذربایجان در تعزیت میرزا صادق مستوفی الممالک پیشین، او چنان که از ماده تاریخ پایان نامه (در کعبه مقصود به حق واصل شد) بر می‌آید در 1082 درگذشته است؛ 151. نامه ظهوری به عرفی پس از فرستادن شال؛ 152. نامه عرفی به خواجه حسین ثنائی؛ 153. نامه خان خانان در پاسخ نامه انیسی؛ 154. نامه قاضی محسن اصفهانی به طالب خان اعتماد الدوله درخواست سیورغال؛ 155. نامه میر محمد حسین تفرشی به طالب خان اعتماد الدوله؛ 156. پاسخ طالب خان اعتماد الدوله؛ 157. نامه میرزا فصیح در طلب مکاتیب قطب محیی به دوستی؛ 158- رقم میرزا سدید شیخ الاسلام و پیشنماز تبریز پسر محمد صالح تبریزی از پادشاه در محرم 1093؛ 159. حدیث از ائمه در دشمنی سفیانیان با خاندان پیامبر، پس از این در فهرست عنوان نامه میرزا محمد امین منشی سردار که در برگ 287 باید باشد دیده می‌شود ولی در نسخه نیست. در 281ر قصیده وصف حال است و در 282ر به خط دیگر ماده تاریخ 1110 است از فرزند نویسنده به نام میرزا محمد حسین برای نواب عالی جاه و آن یکی هم باشد از همین شاعر باشد. آنچه در هامش نسخه آمده است: 160. پندهای امام رضا (ع) به مامون به فارسی، سخنان بوذرجمهر؛ 161. از شرح کتاب من لایحضره الفقیه ابن بابویه از آخوند محمد تقی مجلسی؛ 162. آفرینش زمین؛ 163. ماهی که در زیر زمین است؛ 164. دو بند از تفسیر ابوالفتوح رازی؛ 165. از تفسیر کشف الاسرار؛ 166. از تفسیر ابوالفتوح رازی؛ 167. از جواهر الاسرار؛ 168. رساله تحقیق الکر شیخ بهائی به فارسی؛ 169. دو بند از شرح کتاب من لایحضره الفقیه مجلسی استاد ما؛ 170. تشخیص فراسخ جمیع عالم؛ 171. گزیده از بازنامه در بیست و پنج باب؛ 172. چند بندی در مطایبه؛ 173. «عمل سنه که در گردش سال به عمل باید آورد»؛ 174. رساله در بیان معرفت علم موسیقی، از روی همین نسخه در نامه مینوی به کوشش آقای یحیی ذکاء چاپ شده است و همان کرامیه دوره سفره چی یا حافظ مقصود است؛ 175. مطایبه محمد (ص) و علی (ع)؛ 176. شمایل علی (ع) از کشف الغمه به فارسی؛ 177. علی و دو تن از صحابه و شوخی آنها؛ 178. خبری از سلمان درباره علی (ع)؛ 179. دوائی چند مجرب؛ 180. رساله در شناختن احکام شانه گوسفند؛ 181. شناختن سال اسب با دندانهای آن؛ 182- صفت چراغها که یک نوع نماید؛ 183. طریق استخاره تسبیح نقل از خط بهائی؛ 184. خواص آب نیسان؛ 185- خاصیت نوشتن نام «مالینوس» بر سفال آب ندیده در باز آمدن گریخته؛ 186. خواص سوره واقعه؛ 187- شرح بیت «کف شاه محمود عالی تبار ×× نه نه اندر نه است و سه اندر چهار» [الرسالة العقودية]، قاضی بن کاشف الدین؛ 188. ترجمة الصلاة، ملا محسن فیض کاشانی؛ 189. نامه شاه عباس به پادشاه هند که اسکندر بیگ پس از تسخیر قندهار نگاشته است؛ 190. رقم ملازمت محمد باقر نقاش نگارش میرزا زین العابدین منشی سرکار صفی قلی خان والی و بیگلر بیگی چخورسعد؛ 191. رقم نظارت رضاقلی بیگ ناظر زال خان نگارش میرزا زین العابدین منشی، مورخ شوال 1091؛ 192. رقم ملازمت میرزا محمد مومن منجم سرکار زال خان بیگلربیگی چخور سعد نگارش میرزا زین العابدین منشی؛ 193. رقم میرزا جعفر اوراجه نویس سرکار زال خان نگارش میرزا زین العابدین منشی؛ 194. قسم نامه سلطان مراد خواندگار روم در گرفتن قلعه ایروان و محاصره آنجا به تهماسب قلی خان و دیگران، به ترکی و مورخ پایان صفر 1045؛ 195. رقم نواب اشرف که به خط خود به قوللر آقاسی نوشته بود؛ 196. نامه میرزا محمد رضا به میرزا طاهر نصرآبادی؛ 197. پاسخ همین نامه از میرزا طاهر نصرآبادی؛ 198. نامه میرزا طاهر نصرآبادی از زبان کوکنار به فضل علی سلطان پس از اینکه او برایش خربزه فرستاده بود؛ 199. گلشن خیال میرزا طاهر نصرآبادی؛ 200. نامه دوستی به میرزا عبدالقادر مشرف حویج خانه؛ 201. داستان اعرابی و عمر و علی (ع)؛ 202. داستان بدیهه گویی کاتب؛ 203. نامه شاه ولی سلطان به نواب علامی با الزام حرف «م» در هر کلمه؛ 204. کتابت عتاب آمیز شاه تهماسب به قیصر روم سلطان سلیمان خان قانونی؛ 205. داستان حاتم طائی؛ 206. داستان سپهسالار خسرو پرویز؛ 207. داستان ایوان خسرو انوشیروان و کلبه پیرزن؛ 208. داستان حج مالک دینار؛ 209. داستان مرد مهمان نواز و انوشیروان؛ 210. داستان امیرزاده بلخ و پیری که درخت می‌کاشته است؛ 211. داستان غلام پارسای خواجه از حکایات صالحین. این فهرست از روی عنوان‌های نامه‌ها و بندها و خواندن آنها با نگاه به فهرست آغاز نسخه به نگارش درآمده است.