جنگ

● جنگ / ادبیات / عربی jong شهرزوری، محمد بن عبدالقاهر، 698ق-8 قمری šahrzūrī, mohammad ebn-e ‘abdolqāher (1299 - 14c) جنگی ادبی است شامل خطبه‌ها، اشعار، حکایات، نوادر و مواعظ حکما؛ چنان که مؤلف در مقدمه می‌نویسد: «انی جمعت فی کتابی هذا من خطب امیرالمؤمنین علی (ع) و مواعظ الحکما و الأشعار و الحکایات و النوادر و الموشحات و المخمسات و غیرها من کتب شتی ...». نام مؤلف در متن کتاب (برگ 58 نسخه حاضر) چنین آمده است: «قال العبد الفقیر الی الله تعالی محمد بن عبدالقاهر بن الشهرزوی (کذا) الموصلی، و مما نظمته علی لسان غیری و کتب بها الی من تعمد الهجآء بغیر معرفة و لا اجتماع و توخیت ان یکون الخطاب بأسماء سور من القرآن المجید ...». مؤلف کلمات بسیاری از امام علی (ع)، در این مجموعه نقل کرده و احادیثی از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) آورده است. اولین خطبه نقل شده در این مجموعه، خطبه مونقه منسوب به امام علی (ع) است و در فصلی از کتاب (برگ‌های 224 و 225) امامیه را چنین توصیف می‌کند: «فصل من شرایط دین الامامیة الیقین و الاخلاص و التوکل و الرضا و التسلیم. و الورع و الاجتهاد و الزهد و العبادة و الصدق و الوفا و اداء الامانة الى البر و الفاجر و البر بالوالدین و استعمال المروة و الصبر و الشجاعة و اجتناب المحارم ... و استعمال جمیع مکارم الأخلاق و الأفعال فی الدین و الدنیا باجتناب مذامها فی الجملة و التفصیل و اجتناب الغضب و السخط ... و الاحتیال علی الناس، هذا ما اتفق املائه علی العجلة فی وصف دین الامامیة». در جایی از کتاب [برگ 222] از امام صادق (ع) روایت ذیل را آورده است: «عن عمرو بن جمیع قال قال جعفر بن محمد الصادق (ع) من خرج الدنیا علی غیر ولایتنا أهل البیت حشره الله یوم القیامة یهودیاً و ان صام و ان صلی و ان زکا و ان حج و لو أن رجلاً تقطع تحت عبادة الله عزوجل ما قبل الله عزوجل ذلک منه الا بولایتنا أهل البیت». خطبه آغاز کتاب نیز نشانگر حب مؤلف به اهل بیت عصمت و طهارت (ع) است. مرحوم استاد سید عبدالعزیز طباطبایی، تشیع مؤلف را در این کتاب ظاهر و آشکار دانسته است. [الدرر الکامنة 14/4؛ معجم المؤلفین 184/10؛ معجم أعلام الشیعه ص 392-394]