شناسنامه کتابشناختی اثر
جنات وصال
jannāt-e vesāl
68
نسخه ثبتشده
از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/19562
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #19562
پدیدآور / مؤلف:
نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 10، ص 340
تا 345
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
جنات الوصال
(jannāt-ol vesāl)
ترجمه مصباح الشريعة
(t.-ye mesbāh-oš šarī‘a)
اثر مرتبط / وابسته به:
مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة؛ جعفر بن محمد (ع)، امام ششم (80-148)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
نورعلیشاه محمد علی عارف نعمت اللهی و شاگرد سید معصومعلی شاه خواسته بود به شماره درهای هشتگانه بهشت این دفتر عرفانی و اخلاقی را در هشت «مجلد» بسراید و توانست تا دومین دفتر را به پایان برد و قسمتی از دفتر سوم را نیز بسراید. پس از او جانشینش رونق علیشاه (- 1225ق) آنچه از سوم مانده و همه چهارمی و پارهای از پنجمی را سروده است؛ آنگاه نظام علیشاه احمد بن حاج عبدالواحد کرمانی (- 1240 یا 1242ق) جانشین مجذوب علیشاه پنجمی را به انجام رساند و در ششمی که در صد لمعه است، «مصباح الشریعه» را ترجمه و گزارش نمود و هفتمی را هم بر آن افزود.
آغاز این مثنوی: بسم الله الرحمن الرحیم ×× افتتاح كنز اسماء عظيم / باز گو از نام نامی آله ×× سوی جنات وصالش جوی راه / ای بنامت نامها نامی همه ×× نامهای نامیت نامی همه / بابی از جنات وصلم باز کن ×× از وصالم ساز و برگی ساز کن / تا در آن جنات گیرم گوشه ای ×× چینم از هر خرمن گل خوشه ای / خوشه خوشه بندم از گل دسته ها ×× دسته دسته آورم گلدسته ها / هر دم از جنات بابی وا کنم ×× در ریاض جنتی مأوا کنم / آورم گلها بدامان سخن ×× هدیه اصحاب در هر انجمن
انجام جلد یکم: دادن بیم نبی سودی نداشت ×× کفر ایشان رو به بهبودی نداشت / در دو عالم کور و نابینا شدند ×× نقش قلابی زده رسوا شدند
آغاز جلد دوم: بسمله. این زبانها را بکام از نام تو ×× نعمت نطق و بیان انعام تو / تا نمایم درج گوهرنامه را ×× باز کردم گوهر افشان خامه را؛ انجام: این زبانم یار میبندد زبان ×× تا کجا بازم کند رطب اللسان / منت ایزد که در دارالسلام ×× شد چو خلدم جنت ثانی تمام.
آغاز جلد سوم: بسمله. این سپهر عشق را انجم بود ×× جلد ثانی جنت سیم بود / باز شهباز سخن پرواز کرد ×× صید کردن سوی دشت آغاز کر؛ انجام: سر بسر بینا بمطلوب آمدند ×× هم محب هم خویس محبوب آمدند /شاهد این حال از نص مبین ×× هست و الله يحب المتقين. (در میانه این جلد در نسخهها نشانی نیست که از کجا سروده نورعلیشاه به پایان میرسد).
آغاز جلد چهارم: بسمله. این گشوده از کرم باب نعیم ×× اسم اللهت ز رحمن و رحیم /ای که لاتحصی بود انعام تو ×× ای که لاتجزى بود اکرام تو؛ انجام: آن حبیب حضرت سلطان علی ×× منبع هر فیض در اعیان علی / صد هزاران لعنت خلق و خدا ×× غاصبان مسند و محراب را.
آغاز جلد پنجم: بسمله. باز دریای سخن شد موج زن ×× موج زن شد باز دریای سخن / هر یکی موجش یکی بحری شگرف ×× موجهایش نقشهای صوت و حرف؛ انجام: چون خلیل آمد مر آن نارم وطن ×× از دم آن نور پاک ذوالمنن /با وجود آنکه گفتا فی المثل ×× فی بحکم حتمی ای مرد اجل. (در میانه این بیت: گر بر او چندی بر این سان بگذرد ×× رشته تدبیرت از کف بگسلد. دارد: «نظام علیشاه» و مانا میخواهد برساند که از اینجا سروده نظام علیشاه میباشد.)
آغاز جلد ششم: بسم الله الرحمن الرحيم ×× فاتح الابواب جنات النعيم. الحمدلله الذي نور قلوب العارفين بذكره و قدس ارواحهم بسره ... فهذا كتاب مصابح الشريعة و مفتاح الحقيقة من كلام الامام الصادق ... و هو مشتمل على مائة باب و الله الموفق للصواب. انجمن آرای جنات الوصال ×× ابتدا بر ذکر نام ذوالجلال / باز صبح صادق از آفاق جان ×× پرتو افکن شد باطراف جنان؛ انجام: رحمت و صلوات لاتحصی مدام ×× بر حبیب الله و بر آل کرام /دوستان او و آلش بردوام ×× غرق رحمت از خداوند سلام / این بود فهرست لمعات کتاب ×× میشود هر لمعه را از آن فتح باب ... (فهرست لمعههای صدگانه به نثر)
آغاز جلد هفتم: بسم الله الرحمن الرحيم ×× آیت توحید (تحمید) و تمجید کریم / بعد تحمید خداوند وحید ×× بعد تمجید شهنشاه حمید / آن خداوندی که سبحان و لیست ×× آن شهنشاهی که سلطان علیست؛ انجام: یاری حق کردن و اعز از دین ×× رهنمای راستی بر ضالین / ناتوان را با توان بشتافتن ×× بهر حق افتاده را دریافتن. (دانش پژوه)
آغاز اثر
« بسم الله الرحمان الرحیم ×× افتتاح كنز اسماء عظیم / بازگو از نام نامی اله ×× سوی «جنات وصالش» جوی راه ... »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1270ق، سنگی؛ به کوشش دکتر نوربخش، تهران، 1348ش، حروفی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 60/14 و 360/13 و 59/14
نسخههای منزوی 2743/4
لغت نامه دهخدا 9/3 و 47/3
فارس شناسی ص 30 و 90
فهرستواره منزوی 693/10
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● جنات وصال = جنات الوصال = ترجمه مصباح الشريعة / عرفان و تصوف، شعر / فارسی
jannāt-e vesāl = jannāt-ol vesāl = t.-ye mesbāh-oš šarī‘a
نورعلیشاه، محمد علی بن عبدالحسین، 1160؟ - 1212 قمری
nūr-‘alī-šāh, mohammad ‘alī ebn-e ‘abd-ol-hoseyn (1747 - 1798)
وابسته به: مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة؛ جعفر بن محمد (ع)، امام ششم (80-148)
نورعلیشاه محمد علی عارف نعمت اللهی و شاگرد سید معصومعلی شاه خواسته بود به شماره درهای هشتگانه بهشت این دفتر عرفانی و اخلاقی را در هشت «مجلد» بسراید و توانست تا دومین دفتر را به پایان برد و قسمتی از دفتر سوم را نیز بسراید. پس از او جانشینش رونق علیشاه (- 1225ق) آنچه از سوم مانده و همه چهارمی و پارهای از پنجمی را سروده است؛ آنگاه نظام علیشاه احمد بن حاج عبدالواحد کرمانی (- 1240 یا 1242ق) جانشین مجذوب علیشاه پنجمی را به انجام رساند و در ششمی که در صد لمعه است، «مصباح الشریعه» را ترجمه و گزارش نمود و هفتمی را هم بر آن افزود.
آغاز این مثنوی: بسم الله الرحمن الرحیم ×× افتتاح كنز اسماء عظيم / باز گو از نام نامی آله ×× سوی جنات وصالش جوی راه / ای بنامت نامها نامی همه ×× نامهای نامیت نامی همه / بابی از جنات وصلم باز کن ×× از وصالم ساز و برگی ساز کن / تا در آن جنات گیرم گوشه ای ×× چینم از هر خرمن گل خوشه ای / خوشه خوشه بندم از گل دسته ها ×× دسته دسته آورم گلدسته ها / هر دم از جنات بابی وا کنم ×× در ریاض جنتی مأوا کنم / آورم گلها بدامان سخن ×× هدیه اصحاب در هر انجمن
انجام جلد یکم: دادن بیم نبی سودی نداشت ×× کفر ایشان رو به بهبودی نداشت / در دو عالم کور و نابینا شدند ×× نقش قلابی زده رسوا شدند
آغاز جلد دوم: بسمله. این زبانها را بکام از نام تو ×× نعمت نطق و بیان انعام تو / تا نمایم درج گوهرنامه را ×× باز کردم گوهر افشان خامه را؛ انجام: این زبانم یار میبندد زبان ×× تا کجا بازم کند رطب اللسان / منت ایزد که در دارالسلام ×× شد چو خلدم جنت ثانی تمام.
آغاز جلد سوم: بسمله. این سپهر عشق را انجم بود ×× جلد ثانی جنت سیم بود / باز شهباز سخن پرواز کرد ×× صید کردن سوی دشت آغاز کر؛ انجام: سر بسر بینا بمطلوب آمدند ×× هم محب هم خویس محبوب آمدند /شاهد این حال از نص مبین ×× هست و الله يحب المتقين. (در میانه این جلد در نسخهها نشانی نیست که از کجا سروده نورعلیشاه به پایان میرسد).
آغاز جلد چهارم: بسمله. این گشوده از کرم باب نعیم ×× اسم اللهت ز رحمن و رحیم /ای که لاتحصی بود انعام تو ×× ای که لاتجزى بود اکرام تو؛ انجام: آن حبیب حضرت سلطان علی ×× منبع هر فیض در اعیان علی / صد هزاران لعنت خلق و خدا ×× غاصبان مسند و محراب را.
آغاز جلد پنجم: بسمله. باز دریای سخن شد موج زن ×× موج زن شد باز دریای سخن / هر یکی موجش یکی بحری شگرف ×× موجهایش نقشهای صوت و حرف؛ انجام: چون خلیل آمد مر آن نارم وطن ×× از دم آن نور پاک ذوالمنن /با وجود آنکه گفتا فی المثل ×× فی بحکم حتمی ای مرد اجل. (در میانه این بیت: گر بر او چندی بر این سان بگذرد ×× رشته تدبیرت از کف بگسلد. دارد: «نظام علیشاه» و مانا میخواهد برساند که از اینجا سروده نظام علیشاه میباشد.)
آغاز جلد ششم: بسم الله الرحمن الرحيم ×× فاتح الابواب جنات النعيم. الحمدلله الذي نور قلوب العارفين بذكره و قدس ارواحهم بسره ... فهذا كتاب مصابح الشريعة و مفتاح الحقيقة من كلام الامام الصادق ... و هو مشتمل على مائة باب و الله الموفق للصواب. انجمن آرای جنات الوصال ×× ابتدا بر ذکر نام ذوالجلال / باز صبح صادق از آفاق جان ×× پرتو افکن شد باطراف جنان؛ انجام: رحمت و صلوات لاتحصی مدام ×× بر حبیب الله و بر آل کرام /دوستان او و آلش بردوام ×× غرق رحمت از خداوند سلام / این بود فهرست لمعات کتاب ×× میشود هر لمعه را از آن فتح باب ... (فهرست لمعههای صدگانه به نثر)
آغاز جلد هفتم: بسم الله الرحمن الرحيم ×× آیت توحید (تحمید) و تمجید کریم / بعد تحمید خداوند وحید ×× بعد تمجید شهنشاه حمید / آن خداوندی که سبحان و لیست ×× آن شهنشاهی که سلطان علیست؛ انجام: یاری حق کردن و اعز از دین ×× رهنمای راستی بر ضالین / ناتوان را با توان بشتافتن ×× بهر حق افتاده را دریافتن. (دانش پژوه)
آغاز: بسم الله الرحمان الرحیم ×× افتتاح كنز اسماء عظیم / بازگو از نام نامی اله ×× سوی «جنات وصالش» جوی راه ...
چاپ: تهران، 1270ق، سنگی؛ به کوشش دکتر نوربخش، تهران، 1348ش، حروفی
[الذريعة 60/14 و 360/13 و 59/14؛ نسخههای منزوی 2743/4؛ لغت نامه دهخدا 9/3 و 47/3؛ فارس شناسی ص 30 و 90؛ فهرستواره منزوی 693/10]
نسخههای خطی این اثر
68 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
نوربخش
تهران
|
847 | اسدالله | 1296ق | نستعلیق، شکسته | 95 | شناسنامه ← |
| 32 |
دائرة المعارف
تهران
|
705 | حسن نعمت اللهی بن اسدالله تهرانی | شنبه 4 ربیع الثانی 1298 (دفتر 1) و شنبه 12 صفر 1300 ق (دفتر 7 و 8) | نستعلیق | 464 | شناسنامه ← |
| 33 |
دائرة المعارف
تهران
|
238/8 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 34 |
دانشگاه
تهران
|
2281 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 55 | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
2619/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 36 |
مجلس
تهران
|
2620 | وهاب شیرازی | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 37 |
دانشگاه
تهران
|
6524 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 168 | شناسنامه ← |
| 38 |
نوربخش
تهران
|
682/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 340 | شناسنامه ← |
| 39 |
نوربخش
تهران
|
727/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 40 |
رضوی
مشهد
|
15152 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 41 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
175/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 42 |
مینوی
تهران
|
60 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 43 |
مفتاح
تهران
|
841 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 44 |
ملک
تهران
|
2111/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 45 |
مرعشی
قم
|
10903/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 46 |
مرکز احیاء
قم
|
970 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |
| 47 |
ملک
تهران
|
5545 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 48 |
سپهسالار
تهران
|
177 | بیکاتب | پایان قرن 13 | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 49 |
رضوی
مشهد
|
4482 | علی بن ابی طالب | قرن 13 | نستعلیق | 275 | شناسنامه ← |
| 50 |
سپهسالار
تهران
|
176 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 51 |
ادبیات
مشهد
|
24 فرخ | بیکاتب | ذیحجه 1304ق | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |
| 52 |
موزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
|
33 | سید شکرالله بن محمد باقر طباطبایی بیدگلی | جمادی الاول 1308ق | نستعلیق | 330 | شناسنامه ← |
| 53 |
مجلس
تهران
|
1486 | آقا میرزا آقاسی اخوی و میرزا حسن علی و حاجی میرزا اسدالله شیرازی نعمة اللهی | ربیع الاول 1310ق | نستعلیق | 242 | شناسنامه ← |
| 54 |
نوربخش
تهران
|
739/1 | هدایت علی حسینی | 1310ق | نستعلیق | 213 | شناسنامه ← |
| 55 |
الهیات
مشهد
|
14865/6 | احمد بن آقا حیدر خوانساری | 1316-1321ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 56 |
نوربخش
تهران
|
93 | میرزا حسن | 1321ق | نسخ | 400 | شناسنامه ← |
| 57 |
دانشگاه
تهران
|
4731 | بیکاتب | قرن 13 و 14 | نستعلیق | 449 | شناسنامه ← |
| 58 |
گلپایگانی
قم
|
2471-13/151 | بیکاتب | قرن 14 | نستعلیق | 212 | شناسنامه ← |
| 59 |
رضوی
مشهد
|
27298 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 60 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
175/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |