الجمل و العقود

● الجمل و العقود / فقه / عربی al-jumal wa-l ‘uqūd شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری šayx-e tūsī, mohammad ebn-e hasan (996 - 1069) به درخواست: قاضی عبدالعزیز بن نحریر بن البراج شیخ طوسی به درخواست قاضی عبدالعزیز بن نحریر بن البراج که از وی به «الشیخ الفاضل» یاد می‌کند [قطب راوندی در حل المعقود می‌گوید که شیخ در آغاز پاره‌ای از کتاب‌ها «الشیخ الفاضل» گفته و از آن ابن البراج را می‌خواهد و شیخ آن کتاب‌ها را به درخواست او نوشته و به پرسش‌هایی از او هم پاسخ داده است (مقابس الانوار ص 11)] این کتاب مختصر را در عبادات (طهارة و صلوة و زكوة و خمس و صوم و اعتکاف و حج و جهاد و امر به معروف و نهی از منکر) پرداخته و گفته که کتاب‌ها دراز و مطول است به‌ویژه «نهایه» من که جز تفاریع همه چیز در آن هست و این را هم من در دفتر دیگر (مبسوط) گذارده‌ام که امیدوارم به انجام برسانم. از تهذیب خود نیز یاد کرده است. آغاز: بسمله. الحمدلله حق حمده، و الصلاة على خير خلقه محمد ... اما بعد فانا مجيب الى ما سأل الشيخ الفاضل اطال الله بقائه من املا، مختصر يشتمل على ذكر كتب العبادات، و ذكر عقود ابوابها و حصر جملها و بيان افعالها و انقسامها الى الافعال و التروك و ما يتنوع من الوجوب و الندب و الآداب و اضبطها بالعدد ليسهل على من يريد حفظها ... فصل فی اقسام العبادات عبادات الشرع خمس الصلاة و الزكاة و الصوم و الحج و الجهاد انجام: فهذه جمل قد لخصناها و عقدناها في كل كتاب على غاية جهدنا و طاقتنا ... و يجازينا به احسن الجزاء فانه ولى ذلك و القادر عليه و هو بفضله يسمع و يجيب چاپ: «الرسائل العشر» شیخ، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، 1403ق، تصحیح واعظ زاده خراسانی، ص 155- 246؛ تهران، سنگی، جیبی (گراور از روی نسخه خطی با تاریخ 789)، 85+2صص [الذريعة 145/5؛ مشار عربی 253؛ مكتبة امير المومنين 309/1؛ فهرست طوسی ص 161؛ رجال نجاشی ص 288] شرح و حواشی: 1- الجمل و العقود (مختصر)؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602- 676)