جمل العلم و العمل

● جمل العلم و العمل / کلام و اعتقادات، فقه / عربی jumal-ul ‘ilm wa-l ‘amal علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری ‘alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967 - 1045) رساله موجز و جامعی در کلام است که از حسن و قبح، توحید، عدل، نبوت، امامت، آجال، ارزاق، اسعار بحث شده و مسائل فقهی از طهارت تا زکات به رشته تحریر در آورده است. مؤلف در پایان، تفصیل بیشتر را به دو کتاب «ذخیره» و «مصباح» خویش که اولی در اصول و دومی در فروع دین می‌باشد ارجاع داده است. «شیخ الطائفة» این کتاب را شرح نموده و نام آن را التمهید نهاده، از آنجا که تنها بخش اصول عقاید را شامل می‌شود. از این رو التمهید الاصول نام گرفته، جز او، قاضی عبدالعزیز ابن براج (- 481ق)، شاگرد شیخ طوسی نیز این اثر را شرح نموده است. آغاز: بسمله، الحمدلله كما هو اهله و مستحقه و صلى الله على سيد الانبياء ... اما بعد احببت الى ما سألنيه الاستاد ادام الله تاييده من املاء مختصر يحيط بما يجب اعتقاده فی جمیع اصول الدین ثم ما يجب عمله من الشرعيات التى لا ينكاد المكلف من وجوبها عليه لعموم البلوى بها ... انجام: و من اراد التفريع و استيفاء الشرع و ابوابه فعليه بكتابنا المعروف بالمصباح و من اراد الاقتصاد فما اوردناه هنا كاف شاف. والله تعالى هو الموفق للصواب چاپ: بغداد، محقق احمد الحسینی، چاپ اول، 153ص، 1386ق؛ ضمن الرسائل الشريف المرتضى، قم، دارالقرآن الکریم، 1405ق، تحقیق سید مهدی رجائی، الجزء الثالثة، ص 81-7 [الذريعة 144/5؛ كشف الحجب 158] شرح و حواشی: 1- التمهيد فی الاصول = تمهيد الاصول = شرح جمل العلم؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385- 460) 2- شرح جمل العلم و العمل؛ ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر (400- 481) 3- شرح جمل العلم و العمل (دو عنوان) 4- شرح جمل العلم و العمل = شرح جمل الاعتقاد (دو عنوان)