جمال الصالحین

● جمال الصالحین = جمال السالکین / آداب و سنن / فارسی jamāl-os sālehīn = jamāl-os sālekīn لاهیجی، حسن بن عبدالرزاق، 1045 - 1121 قمری lāhījī, hasan ebn-e ‘abd-or-razzāq (1636 - 1710) تاریخ تألیف: 1073ق کتابی در آداب و دعاهای مناسب اوقات متبرکه به‌خامه نغز و روان نگاشته و از نمونه‌های نثر خوب فارسی است، دارای یک «مقدمه» ودوازده «باب» که هر کدام دارای چندین «فصل» و یک «خاتمه»: مقدمه در ذکر احادیث و اخبار و نکات و اسرار چند که باعث رغبت به طاعت و فضایل اعمال می‌شود و موجب کراهت معاصی می‌گردد؛ باب 1. فضایل عقل و علم و مکارم اخلاق و صفات و رذایل و مناهی و معاصی، شامل چهارده فصل؛ 2. تنظیف بدن و جامه از کثافت ظاهری و تطهیر جسد و دل از کدورت باطنی، در ده فصل؛ 3. فضایل نماز و متعلقات آن و ذکر ادعیه مخصوصه به ساعات و فضایل آن، در پانزده فصل؛ 4. فضایل ذکر و دعا و احکام متعلق به آنها، در ده فصل؛ 4. آداب عادات و مجاری اعمال و سایر جزئیات و سوانح افعال، در دوازده فصل؛ 6. حقوق اموال و رعایت احوال و عیال، در ده فصل؛ 7. فضایل روزه و احکام متعلق به آن از آداب و فضل اعتکاف و متعلقات آن، در ده فصل؛ 8. اعمال شهور و اعوام و لیالی و ایام، در دوازده فصل؛ 9. تزویج و احکام متعلق به آن، در ده فصل؛ 10. آداب سفر و احکام متعلق به آن، در ده فصل؛ 11. فضایل حج و عمره و زیارت، در ده فصل؛ 12. احکام متعلق به اموات و زیارت قبور مؤمنان بعد از وفات، در ده فصل؛ خاتمه: در مواعظ و نصایح و فواید متفرقه. در سال تألیف آن اختلاف است. ابن یوسف می‌گوید: تألیف این کتاب به تحقیق معلوم نیست در چه سالی بوده ولی ظاهراً در حیات والد مؤلف بوده است. بنا بر این قبل از سال 1072 تألیف شده است. برخی آن را آخرین تألیف او دانسته و سال 1121 را سال تألیف این کتاب ذکر کرده‌اند که البته به دلیل وجود نسخه‌هایی از تاریخ 1085ق به بعد این نظر درست نیست.. آغاز: بسمله حمد بی حد و ثناء بی عد کریمی را سزد که در گلستان عالم امکان از رشحات سحایب امتنان ... اما بعد چنین گوید احوج عبادالله ... حسن بن عبدالرزاق ... که این مجموعه ای است موسوم به جمال الصالحین انجام: و بر حالشان خنده کنند هر کس یکی از اولیای ما را به کلمه ای اعانت کند در آن روز بی حساب به بهشت رود. تمت رساله جمال الصالحین [الذریعة 130/5؛ مکتبة امیرالمؤمنین 183/1؛ فهرستواره منزوی 414/6-415؛ مشترک پاکستان 2291/4 (2 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 1589/2 (20 نسخه)] شرح و حواشی: 1- جمال الصالحین (منتخب) 2- تحفة المسافر؛ لاهیجی، حسن بن عبدالرزاق (1045-1121)