جبر و اختیار

● جبر و اختیار / کلام و اعتقادات / فارسی jabr va extīyār جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 قمری jorjānī, ‘alī ebn-e mohammad (1340 - 1414) در اینکه همه رنج‌ها از خداوند نیست و خداوند سموم و عقاقیر مفیده هر دو را آفریده است و تناول به اختیار ماست و بدین گونه گوشه ای از مسئله جبر و اختیار را مورد گفتگو قرار داده است. آغاز: رساله در مسئله معضله ایضاله. مسئله معضله. نتوان گفت که جمیع امراض و الام از حضرت حقست چه اوست که خالق اشیاء ضاره و ایجاد عقاقیر و اغذیه و اشربه متخالفة الخواص کرده است؛ انجام: و لیکن مضرت نکند الابتکصر، گویند در درجه دومست و اگر مضرت کند و لیکن هلاک نکند الابتکثیر، گویند دردرجه سوم است و اگر هلاک کند در درجه چهارم است [فهرستواره منزوی 124/6]