شناسنامه کتابشناختی اثر
جامع المقال فيما يتعلق باحوال الحديث و الرجال
jāmī‘-ul maqāl fīmā yata‘allaq-u bi-aḥwāl-il ḥadīt wa-r rijāl
47
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/18725
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18725
پدیدآور / مؤلف:
طریحی، فخرالدین بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
1053 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 998
تا 1002
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
درایه
عناوین دیگر و همتراز:
الدراية لمعرفة الراوى و الرواية
(ad-dirāya li-ma‘rifat-ir rāwī wa-r riwāya)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه» است. دوازدهمین آن دارای 12 «فائده» است در تمیز مشترکات یا بازشناختن راویانی که در نام و کنیه و لقب و نسب یکی هستند. در برخی نسخهها یک خاتمه پس از بابها هست در شمارش حدیثهای کتب اربعه و تاریخ مرگ اصحاب و مشایخ و توقیعاتی که به آنها نوشته شده است و در پایان پارهای از نسخهها ترتیب مشیخة الفقیه طریحی (الذریعه 69: 4) و در پارهای از نسخهها رد طریحی به مولی محمد امین استرابادی در منع از عمل به ظن به نام «جامعة الفوائد» و در نسخهای اجازه عامه طریحی از مشایخ سهگانه خود (امیر شرف الدین علی و شیخ محمود مشرفی و شیخ محمد بن جابر عاملی) دارد (الذریعه 73: 5). فخرالدین بن محمد خراسانی این کتاب را گرفته و در پایان فائده 12 آن جدولی در تولد و وفات معصومان گذارده و به نام خود کرده است و تاریخ پایان این یکی 1098ق است. محمد امین بن محمد علی کاظمی شاگرد طریحی غلطهای باب دوازدهم همین جامع المقال را در گزارشی که بر همین باب نوشته است برداشت و آن را درست نمود و مشترکات کاظمی نامیده شد. فهرست مطلبها: المقدمة فی معنی الحدیث و الاثر و الخبر؛ باب 1. فیما لابد للمحدث من معرفته من متن الحدیث و سنده و اسناده؛ 2. بیان احکام ما تقدم و فیه مسائل؛ 3. فیما شرط للعمل بالرواية من الشروط التي تتعلق بالراوی؛ 4. العدالة المحتاج اليها كثيرا فی الرواية و فيه مسائل؛ 5. بیان الاحادیث الواردة عن الرسول و كيفية الاخذ بها؛ 6. بیان الباعث علی العدول عن مصطلح القدماء الى وضع الاصطلاح الجديد؛ 7. فيما شرط للراوی فی تحمل الرواية و انحاء التحمل و هی سبعة؛ 8 كيفية الرواية و جواز نقل الحديث بالمعنی؛ 9. بیان طريقة المحدثين في الاسناد؛ 10. فيما يتوقف عليه قرائة الحديث من العلوم؛ 11. كيفية كتابة الحديث و مدرسه فههنا مسئلتان؛ 12. ذكر المهم من اسماء الرجال و طبقاتهم و ما يتعلق بذلك و فيه فوائد؛ الخاتمة: في ذكر اربعة امور.
آغاز اثر
« بسمله اما بعد حمدالله الهادی الی الرشاد و الصلوة علی محمد و آله الاکرمین ... فخر الدین بن محمد علی الخراسانی »
انجام اثر
« يقول امام الامة و خلف الائمة انتهى كلام و هو كما قال رحمه الله تعالى. تمت الدراية بعون الله ... فانه الرب الكريم الغفور الرحيم. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1374ق
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
اغلاط كتاب جامع المقال فيما يتعلق باحوال الرجال؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سيف الدين (1198-1263)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ایضاح المکنون 358/1
معجم المؤلفین 41/5
ریاض العلماء 333/4
ریحانة الادب 54/4
کشف الحجب و الاستار / 156
الذریعه 74/5
روضات 510
مصفی المقال 351 و 249 نسخه ش 87
فهرستگان حدیث 19/1-24
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● جامع المقال فيما يتعلق باحوال الحديث و الرجال = الدراية لمعرفة الراوى و الرواية / درایه / عربی
jāmī‘-ul maqāl fīmā yata‘allaq-u bi-aḥwāl-il ḥadīt wa-r rijāl = ad-dirāya li-ma‘rifat-ir rāwī wa-r riwāya
طریحی، فخرالدین بن محمد، 979 - 1087 ؟ قمری
torayhī, faxr-od-dīn ebn-e mohammad (1572 - 1677)
تاریخ تألیف: یکشنبه 7 جمادی الثانی 1053ق
کتاب در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه» است. دوازدهمین آن دارای 12 «فائده» است در تمیز مشترکات یا بازشناختن راویانی که در نام و کنیه و لقب و نسب یکی هستند. در برخی نسخهها یک خاتمه پس از بابها هست در شمارش حدیثهای کتب اربعه و تاریخ مرگ اصحاب و مشایخ و توقیعاتی که به آنها نوشته شده است و در پایان پارهای از نسخهها ترتیب مشیخة الفقیه طریحی (الذریعه 69: 4) و در پارهای از نسخهها رد طریحی به مولی محمد امین استرابادی در منع از عمل به ظن به نام «جامعة الفوائد» و در نسخهای اجازه عامه طریحی از مشایخ سهگانه خود (امیر شرف الدین علی و شیخ محمود مشرفی و شیخ محمد بن جابر عاملی) دارد (الذریعه 73: 5). فخرالدین بن محمد خراسانی این کتاب را گرفته و در پایان فائده 12 آن جدولی در تولد و وفات معصومان گذارده و به نام خود کرده است و تاریخ پایان این یکی 1098ق است. محمد امین بن محمد علی کاظمی شاگرد طریحی غلطهای باب دوازدهم همین جامع المقال را در گزارشی که بر همین باب نوشته است برداشت و آن را درست نمود و مشترکات کاظمی نامیده شد. فهرست مطلبها: المقدمة فی معنی الحدیث و الاثر و الخبر؛ باب 1. فیما لابد للمحدث من معرفته من متن الحدیث و سنده و اسناده؛ 2. بیان احکام ما تقدم و فیه مسائل؛ 3. فیما شرط للعمل بالرواية من الشروط التي تتعلق بالراوی؛ 4. العدالة المحتاج اليها كثيرا فی الرواية و فيه مسائل؛ 5. بیان الاحادیث الواردة عن الرسول و كيفية الاخذ بها؛ 6. بیان الباعث علی العدول عن مصطلح القدماء الى وضع الاصطلاح الجديد؛ 7. فيما شرط للراوی فی تحمل الرواية و انحاء التحمل و هی سبعة؛ 8 كيفية الرواية و جواز نقل الحديث بالمعنی؛ 9. بیان طريقة المحدثين في الاسناد؛ 10. فيما يتوقف عليه قرائة الحديث من العلوم؛ 11. كيفية كتابة الحديث و مدرسه فههنا مسئلتان؛ 12. ذكر المهم من اسماء الرجال و طبقاتهم و ما يتعلق بذلك و فيه فوائد؛ الخاتمة: في ذكر اربعة امور.
آغاز: بسمله اما بعد حمدالله الهادی الی الرشاد و الصلوة علی محمد و آله الاکرمین ... فخر الدین بن محمد علی الخراسانی
انجام: يقول امام الامة و خلف الائمة انتهى كلام و هو كما قال رحمه الله تعالى. تمت الدراية بعون الله ... فانه الرب الكريم الغفور الرحيم.
چاپ: تهران، 1374ق
[ایضاح المکنون 358/1؛ معجم المؤلفین 41/5؛ ریاض العلماء 333/4؛ ریحانة الادب 54/4؛ کشف الحجب و الاستار / 156؛ الذریعه 74/5؛ روضات 510؛ مصفی المقال 351 و 249 نسخه ش 87؛ فهرستگان حدیث 19/1-24]
شرح و حواشی:
1- هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
2- اغلاط كتاب جامع المقال فيما يتعلق باحوال الرجال؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سيف الدين (1198-1263)
نسخههای خطی این اثر
47 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | نزدیک عصر مؤلف قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مدرسه سلیمانیه
مشهد
|
108/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
3436/1 | خیر الدین خراسانی | 8 جمادی الثانی 1053ق | نسخ | 127 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
3562/1 | بیکاتب | جمادی الثانی 1053ق | نسخ | 59 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
1844 | محمد بن اسماعیل بن محمد حسینی نجفی | شنبه 9 صفر 1059ق | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
28عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
گلپایگانی
قم
|
1253/2-7/153 | عیسی بن محمد امین کاظمی جزائری | 20 رمضان 1075ق | نسخ | 96 | شناسنامه ← |
| 8 |
نواب
مشهد
|
77 | بیکاتب | 1076ق | نستعلیق | 127 | شناسنامه ← |
| 9 |
مدرسه سلیمانیه
مشهد
|
115/2 | محمد فاضل بن محمد مهدی مشهدی | 1079ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مدرسه سلیمانیه
مشهد
|
130/2 | محمد فاضل بن محمد مهدی مشهدی شاگرد شیخ حرعاملی | 1079ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
9882 | بیکاتب | 10 ربیع الاول 1095ق | نسخ | 106 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
1000-6/90 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
اصفهان
|
81 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 157 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
3802 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 148 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
اصفهان
|
791 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
9079 | محمد زمان بن میر حسین نقوی پژوی سبزواری | پنجشنبه 15 ذیقعده 1105ق | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 17 |
ادبیات
تهران
|
87 - ج | محمد محسن | ربیع الثانی 1165ق | نسخ | 106 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
3266 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 107 | شناسنامه ← |
| 19 |
مسجد اعظم
قم
|
3327/2 | ادریس بن حسین بن حسینی موسوی | 21 رمضان 1188ق | نستعلیق | 45 | شناسنامه ← |
| 20 |
شورا
تهران
|
8896/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 77 | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز احیاء
قم
|
2314 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 22 |
الهیات
تهران
|
806/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 23 |
مرکز احیاء
قم
|
1896/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 24 |
دانشگاه
تهران
|
989/5 | مهدی بن عبدالمراد | 1216ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 25 |
گوهرشاد
مشهد
|
2133 | ابو تراب بن ابوالقاسم حسینی نطنزی | 1219ق | شکسته نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
29325 | حسین بن محمد | 1221ق | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
ض 20728 | علامه سید زین العابدین بن محمد موسوی خوانساری پدر صاحب روضات الجنات | 1224ق | نسخ | 87 | شناسنامه ← |
| 28 |
دانشگاه
تهران
|
191 | بیکاتب | 21 جمادی الثانی 1225ق | نسخ | 99 | شناسنامه ← |
| 29 |
فیضیه
قم
|
901/2 | معصوم بن حاج ابراهیم | 1226ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
7163/1 | حسن بن ابو المعصوم گلپایگانی کوکدی | 1231ق | نسخ | 76 | شناسنامه ← |