شناسنامه کتابشناختی اثر
جامع المقال فيما يتعلق باحوال الحديث و الرجال
jāmī‘-ul maqāl fīmā yata‘allaq-u bi-aḥwāl-il ḥadīt wa-r rijāl
47
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/18725
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18725
پدیدآور / مؤلف:
طریحی، فخرالدین بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
1053 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 998
تا 1002
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
درایه
عناوین دیگر و همتراز:
الدراية لمعرفة الراوى و الرواية
(ad-dirāya li-ma‘rifat-ir rāwī wa-r riwāya)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه» است. دوازدهمین آن دارای 12 «فائده» است در تمیز مشترکات یا بازشناختن راویانی که در نام و کنیه و لقب و نسب یکی هستند. در برخی نسخهها یک خاتمه پس از بابها هست در شمارش حدیثهای کتب اربعه و تاریخ مرگ اصحاب و مشایخ و توقیعاتی که به آنها نوشته شده است و در پایان پارهای از نسخهها ترتیب مشیخة الفقیه طریحی (الذریعه 69: 4) و در پارهای از نسخهها رد طریحی به مولی محمد امین استرابادی در منع از عمل به ظن به نام «جامعة الفوائد» و در نسخهای اجازه عامه طریحی از مشایخ سهگانه خود (امیر شرف الدین علی و شیخ محمود مشرفی و شیخ محمد بن جابر عاملی) دارد (الذریعه 73: 5). فخرالدین بن محمد خراسانی این کتاب را گرفته و در پایان فائده 12 آن جدولی در تولد و وفات معصومان گذارده و به نام خود کرده است و تاریخ پایان این یکی 1098ق است. محمد امین بن محمد علی کاظمی شاگرد طریحی غلطهای باب دوازدهم همین جامع المقال را در گزارشی که بر همین باب نوشته است برداشت و آن را درست نمود و مشترکات کاظمی نامیده شد. فهرست مطلبها: المقدمة فی معنی الحدیث و الاثر و الخبر؛ باب 1. فیما لابد للمحدث من معرفته من متن الحدیث و سنده و اسناده؛ 2. بیان احکام ما تقدم و فیه مسائل؛ 3. فیما شرط للعمل بالرواية من الشروط التي تتعلق بالراوی؛ 4. العدالة المحتاج اليها كثيرا فی الرواية و فيه مسائل؛ 5. بیان الاحادیث الواردة عن الرسول و كيفية الاخذ بها؛ 6. بیان الباعث علی العدول عن مصطلح القدماء الى وضع الاصطلاح الجديد؛ 7. فيما شرط للراوی فی تحمل الرواية و انحاء التحمل و هی سبعة؛ 8 كيفية الرواية و جواز نقل الحديث بالمعنی؛ 9. بیان طريقة المحدثين في الاسناد؛ 10. فيما يتوقف عليه قرائة الحديث من العلوم؛ 11. كيفية كتابة الحديث و مدرسه فههنا مسئلتان؛ 12. ذكر المهم من اسماء الرجال و طبقاتهم و ما يتعلق بذلك و فيه فوائد؛ الخاتمة: في ذكر اربعة امور.
آغاز اثر
« بسمله اما بعد حمدالله الهادی الی الرشاد و الصلوة علی محمد و آله الاکرمین ... فخر الدین بن محمد علی الخراسانی »
انجام اثر
« يقول امام الامة و خلف الائمة انتهى كلام و هو كما قال رحمه الله تعالى. تمت الدراية بعون الله ... فانه الرب الكريم الغفور الرحيم. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1374ق
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
اغلاط كتاب جامع المقال فيما يتعلق باحوال الرجال؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سيف الدين (1198-1263)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ایضاح المکنون 358/1
معجم المؤلفین 41/5
ریاض العلماء 333/4
ریحانة الادب 54/4
کشف الحجب و الاستار / 156
الذریعه 74/5
روضات 510
مصفی المقال 351 و 249 نسخه ش 87
فهرستگان حدیث 19/1-24
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● جامع المقال فيما يتعلق باحوال الحديث و الرجال = الدراية لمعرفة الراوى و الرواية / درایه / عربی
jāmī‘-ul maqāl fīmā yata‘allaq-u bi-aḥwāl-il ḥadīt wa-r rijāl = ad-dirāya li-ma‘rifat-ir rāwī wa-r riwāya
طریحی، فخرالدین بن محمد، 979 - 1087 ؟ قمری
torayhī, faxr-od-dīn ebn-e mohammad (1572 - 1677)
تاریخ تألیف: یکشنبه 7 جمادی الثانی 1053ق
کتاب در یک «مقدمه» و دوازده «باب» و «خاتمه» است. دوازدهمین آن دارای 12 «فائده» است در تمیز مشترکات یا بازشناختن راویانی که در نام و کنیه و لقب و نسب یکی هستند. در برخی نسخهها یک خاتمه پس از بابها هست در شمارش حدیثهای کتب اربعه و تاریخ مرگ اصحاب و مشایخ و توقیعاتی که به آنها نوشته شده است و در پایان پارهای از نسخهها ترتیب مشیخة الفقیه طریحی (الذریعه 69: 4) و در پارهای از نسخهها رد طریحی به مولی محمد امین استرابادی در منع از عمل به ظن به نام «جامعة الفوائد» و در نسخهای اجازه عامه طریحی از مشایخ سهگانه خود (امیر شرف الدین علی و شیخ محمود مشرفی و شیخ محمد بن جابر عاملی) دارد (الذریعه 73: 5). فخرالدین بن محمد خراسانی این کتاب را گرفته و در پایان فائده 12 آن جدولی در تولد و وفات معصومان گذارده و به نام خود کرده است و تاریخ پایان این یکی 1098ق است. محمد امین بن محمد علی کاظمی شاگرد طریحی غلطهای باب دوازدهم همین جامع المقال را در گزارشی که بر همین باب نوشته است برداشت و آن را درست نمود و مشترکات کاظمی نامیده شد. فهرست مطلبها: المقدمة فی معنی الحدیث و الاثر و الخبر؛ باب 1. فیما لابد للمحدث من معرفته من متن الحدیث و سنده و اسناده؛ 2. بیان احکام ما تقدم و فیه مسائل؛ 3. فیما شرط للعمل بالرواية من الشروط التي تتعلق بالراوی؛ 4. العدالة المحتاج اليها كثيرا فی الرواية و فيه مسائل؛ 5. بیان الاحادیث الواردة عن الرسول و كيفية الاخذ بها؛ 6. بیان الباعث علی العدول عن مصطلح القدماء الى وضع الاصطلاح الجديد؛ 7. فيما شرط للراوی فی تحمل الرواية و انحاء التحمل و هی سبعة؛ 8 كيفية الرواية و جواز نقل الحديث بالمعنی؛ 9. بیان طريقة المحدثين في الاسناد؛ 10. فيما يتوقف عليه قرائة الحديث من العلوم؛ 11. كيفية كتابة الحديث و مدرسه فههنا مسئلتان؛ 12. ذكر المهم من اسماء الرجال و طبقاتهم و ما يتعلق بذلك و فيه فوائد؛ الخاتمة: في ذكر اربعة امور.
آغاز: بسمله اما بعد حمدالله الهادی الی الرشاد و الصلوة علی محمد و آله الاکرمین ... فخر الدین بن محمد علی الخراسانی
انجام: يقول امام الامة و خلف الائمة انتهى كلام و هو كما قال رحمه الله تعالى. تمت الدراية بعون الله ... فانه الرب الكريم الغفور الرحيم.
چاپ: تهران، 1374ق
[ایضاح المکنون 358/1؛ معجم المؤلفین 41/5؛ ریاض العلماء 333/4؛ ریحانة الادب 54/4؛ کشف الحجب و الاستار / 156؛ الذریعه 74/5؛ روضات 510؛ مصفی المقال 351 و 249 نسخه ش 87؛ فهرستگان حدیث 19/1-24]
شرح و حواشی:
1- هداية المحدثين الى طريقة المحمديين = مشترکات الرجال = شرح جامع المقال؛ کاظمی، محمد امین بن محمد علی (-1088)
2- اغلاط كتاب جامع المقال فيما يتعلق باحوال الرجال؛ استرآبادی، محمد جعفر بن سيف الدين (1198-1263)
نسخههای خطی این اثر
47 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
گلپایگانی
قم
|
4401/2-22/121 | محمد رضا بن محمد حسین خوانساری | 1233ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 32 |
ملک
تهران
|
3507/3 | بیکاتب | 1244ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 33 |
ملی
تبریز
|
3216 | عباس بن محمد لنجانی اصفهانی | 1246ق | نسخ | 65 | شناسنامه ← |
| 34 |
شورا
تهران
|
14467/1 | علی اکبر بن محمد صائب خوانساری | 1268ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 35 |
مرعشی
قم
|
5641/2 | محمد علی بن محمد مهدی طباطبائی اردستانی | جمادی الاول 1272ق، به دستور حاجی سید اسدالله (گویا فرزند سید محمد باقر حجة الاسلام شفتی اصفهانی) | نسخ | 73 | شناسنامه ← |
| 36 |
امام صادق
قزوین
|
136/1 | بیکاتب | 1272ق، واقف: حسین حسینی (ظاهرا همان میر حسینی قزوینی صاحب معارج الاحکام است) | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 37 |
شورا
تهران
|
716-طباطبائی | علی بن محمد حسین بسطامی | 1284ق، به دستور سید محمد صادق طباطبایی | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 38 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
24 | محمد صادق بن محمد کاظم پریشانی اصفهانی | 1310ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 39 |
الهیات
مشهد
|
22563 | محمد صادق بن محمد کاظم پریشانی اصفهانی | محرم 1310ق | نستعلیق | 91 | شناسنامه ← |
| 40 |
رضوی
مشهد
|
21549 | بیکاتب | 1341ق | نسخ | 65 | شناسنامه ← |
| 41 |
مرعشی
قم
|
5777/1 | علی نقی بن اسماعیل موسوی | چهارشنبه 8 رمضان، چند تاریخ تولد 1261-1275 | نسخ | 91 | شناسنامه ← |
| 42 |
ملک
تهران
|
3482/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 43 |
جلیلی
کرمانشاه
|
239 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 44 |
ملی
تهران
|
15976 | جعفر بن محمد | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 45 |
دانشگاه
تهران
|
6030/2-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 46 |
مروی
تهران
|
720/5 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 47 |
روضاتی
اصفهان
|
42/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |