جامع الکلیات

● جامع الکلیات / فلسفه / فارسی jāme‘-ol kolīyāt ام سلمه بیگم شیرازی، ق12 قمری omm-e salame beygom-e šīrāzī (- 18c) مؤلف - که دختر عارف مشهور سید قطب الدین نیریزی شیرازی است - در مقدمه کتاب می‌گوید: مدت پانزده سال (پنج سال در شیراز و ده سال در نجف) در مجالس پدرش کتاب فصل الخطاب او را درس گرفته و پس از آن این رساله را - که در حقیقت شرح فارسی فصل الخطاب است - تألیف نموده است. این کتاب هم به ام سلمه و هم به علی (دختر و پسر) سید محمد قطب الدین شیرازی نسبت داده شده است. کتاب دارای چهارده «بیان» است: 1. تحقیق معنی لاهوت؛ 2. تحقیق معنی عالم جبروت؛ 3. تحقیق معنی عالم ملکوت؛ 4. تحقیق معنی عالم آثار؛ 5. تحقیق معنی عالم ناسوت؛ 6. معرفت سیر ارواح از مبدأ؛ 7. معرفت سر آنکه از عالم قدس به این عالم اجسام به چه کار آمده‌اند؛ 8 معرفت صراط المستقیم؛ 9. معرفت قیامت و رجوع به آن؛ 10. معرفت مراتب روح و سؤال قبر و سر معاد؛ 11. معرفت روح و عقل و نفس و بدن؛ 12. معرفت اقسام سالکان؛ 13. معرفت راه‌هایی که سالکان از آن حرکت می‌توانند کرد؛ 14. معرفت سیر سالکان. تاریخ نگارش در نسخه ها یکسان نیست: نسخه خانقاه احمدیه تاریخ تألیف را 1173 یاد نموده و نسخه شیراز شعبان 1163 آورده است و در نسخه دانشگاه تهران آورده در سی سالگی در کربلا در 14 «بیان» در پایان شعبان 1183ق به انجام رسیده است. آغاز: حمد و ثنا و ستایش بلا منتهی واجب الوجودی را که وحدت ذاتش به تحدید قوه نظری در نیاید در احصای ثنای ذات پاک او به قوه بشری ناسوی نشاید ... اما بعد این کتابی است که این کمترین خدمه و ذریه آل عبا و خاک آستانه فقرا بدعا مطالب آنرا اقتباس نموده ام از انوار شموس حکمت عرفا و جمع نموده ام آنچه کلیه مسائل الهیه که از اسرار است بلفظ و بمعانی کثیره و مسمی گردانیده ام این کتاب را بجامع الکلیات انجام: از دوری راه تا به کی آه کنی ×× تا چند به منزل رسی و راه کنی / آیا چه شود که بر سر هستی خویش ×× یک گام نهی و قصه کوتاه کنی چاپ: شیراز، سنگی [مشار فارسی 1502/2؛ فهرستواره منزوی 120/6 و 261/7 که از سید علی دانسته است؛ الذریعه ج 69: 5 دنا 580/3 (4 نسخه)]